Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập: Cải cách thủ tục hành chính, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ
Theo thông tin từ Bộ Tài chính, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán (KT), Luật Kiểm toán độc lập dự kiến bãi bỏ toàn bộ điều kiện kinh doanh (KD) và thủ tục hành chính (TTHC) đối với dịch vụ kế toán, chuyển phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm; đồng thời rút ngắn hơn 50% thời gian cấp, cấp lại, điều chỉnh Giấy chứng nhận đủ điều kiện KD dịch vụ kiểm toán. Luật dự kiến được Quốc hội thông qua vào tháng 11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/3/2027.

Cải cách TTHC trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán được rất nhiều DN quan tâm. AMH: ĐT
Định hướng sửa đổi, bổ sung Luật Kế toán và Luật Kiểm toán độc lập tập trung vào các vấn đề: Cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện KD và TTHC, giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp (DN); chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, bỏ giấy phép nhưng không buông lỏng quản lý; tiêu chuẩn phân tầng theo mức độ rủi ro; linh hoạt hình thức hành nghề, rõ trách nhiệm pháp lý; dịch vụ kiểm toán: giảm hồ sơ, rút ngắn hơn một nửa thời gian.
Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, “KD dịch vụ KT – DVKT”đã đưa ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư KD có điều kiện. Dự án Luật theo đó đã được xây dựng theo hướng bãi bỏ toàn bộ TTHC, điều kiện KD trong lĩnh vực DVKT; các cá nhân đáp ứng đủ tiêu chuẩn sẽ được KD DVKT mà không phải nộp phí, không phải đăng ký với Bộ Tài chính để được cấp giấy phép trước khi cung cấp dịch vụ. Bên cạnh đó, dự án Luật đã mở rộng đối tượng cung cấp DVKT theo hướng cá nhân có thể ký hợp đồng để cung cấp DVKT trực tiếp cho khách hàng; đồng thời dự thảo Luật cũng không còn giới hạn loại hình DN cung cấp DVKT nên bên thuê dịch vụ có thêm nhiều lựa chọn, ví dụ như DN nhỏ và vừa có thể thuê tổ chức, còn DN siêu nhỏ, hộ kinh doanh có thể thuê cá nhân với chi phí phù hợp hơn.
Trên cơ sở định hướng chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, dự án Luật đã giao Bộ Tài chính quy định về quản lý hoạt động KD DVKT, trong đó bao gồm cả kiểm tra hoạt động KD DVKT. Theo đó, Thông tư của Bộ Tài chính sẽ nghiên cứu, xây dựng theo hướng các cá nhân, tổ chức có nhu cầu KD DVKT tự nguyện khai báo, cập nhật thông tin về hoạt động KD DVKT để Bộ Tài chính có cơ sở dữ liệu công khai trên phương tiện thông tin đại chúng cho khách hàng có cơ sở lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ. Đồng thời, cơ quan nhà nước sẽ tăng cường công tác quản lý, giám sát và kiểm tra đối với hoạt động DVKT, không bỏ sót đối tượng được kiểm tra. Trường hợp chất lượng DVKT không đảm bảo sẽ bị xử lý vi phạm để có sự răn đe, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Với dịch vụ kiểm toán, dự án Luật tăng cường sử dụng cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký DN để DN không phải cung cấp những thành phần hồ sơ mà cơ quan nhà nước đã có cơ sở dữ liệu. Đồng thời, dự án Luật quy định thời gian giải quyết thủ tục cấp lần đầu giảm từ 30 ngày xuống 10 ngày làm việc; thủ tục cấp lại, điều chỉnh giảm từ 20 ngày xuống 05 ngày làm việc. Do đó, khi dự án Luật có hiệu lực, người dân và DN được giảm chi phí tuân thủ; cá nhân, tổ chức có năng lực dễ dàng tham gia thị trường DVKT; DN kiểm toán làm thủ tục nhanh gọn hơn. Đây là bước cụ thể hóa chủ trương “lấy người dân, DN làm trung tâm phục vụ”, góp phần xây dựng môi trường KD thuận lợi, minh bạch và thúc đẩy thị trường DVKT, kiểm toán phát triển bền vững.
Giải trình tại phiên thảo luận tại hội trường của Quốc hội sáng 13/11 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã phát biểu tiếp thu, giải trình các vấn đề đại biểu quan tâm. Theo Bộ trưởng, các đại biểu thống nhất rất cao về cơ bản nội dung dự thảo Luật, đồng thời nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của báo cáo KT. Bộ trưởng Bộ Tài chính cho hay, tại Việt Nam, nhu cầu DVKT đang có xu hướng tăng rất cao. Cả nước hiện có khoảng 1.080.000 DN đang hoạt động, trong đó có 12.500 DN đang thuê DVKT, kiểm toán. Trước xu hướng phát triển mạnh mẽ của DN Việt Nam, cùng với cơ chế khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành DN và Luật Phát triển DN nhỏ và vừa cho phép thành lập DN một người, nhu cầu thuê ngoài các DVKT là rất lớn.
Trong khi đó, cả nước có khoảng 2.500 KT viên có chứng chỉ hành nghề, nhưng thực tế chỉ có hơn 500 người trực tiếp hành nghề cung cấp DVKT; có 129 DN KD DVKT và 118 DN dịch vụ kiểm toán có cung cấp DVKT. Thực hiện định hướng cải cách hành chính theo Nghị quyết 66/NQ-CP và các chủ trương cắt giảm điều kiện KD, mở rộng đối tượng, dự thảo Luật lần này cụ thể hóa các điều kiện để những KT viên có đủ năng lực được quyền cung cấp dịch vụ, đáp ứng kịp thời đòi hỏi của thị trường.
