Dự án nào phải đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư?

Dự án nào phải đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư? Ảnh minh họa

Nghị định đã xác định rõ các nhóm dự án thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, đồng thời nêu cụ thể những trường hợp không phải thực hiện thủ tục này.

Theo Nghị định, dự án đầu tư kinh doanh thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư gồm 3 nhóm chính.

Thứ nhất là dự án đầu tư có sử dụng đất theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 126 của Luật Đất đai.

Thứ hai là dự án đầu tư có sử dụng đất thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu theo quy định của pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực, theo điểm b khoản 1 Điều 126 của Luật Đất đai.

Thứ ba là dự án thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu theo quy định của pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực nhưng không thuộc hai nhóm nêu trên, sau đây gọi là dự án đầu tư không sử dụng đất, đồng thời không thuộc trường hợp đấu giá tài sản công theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công.

Đối với nhóm dự án đầu tư có sử dụng đất thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu theo quy định của pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực, Nghị định quy định cụ thể nhiều loại dự án. Trong đó có dự án đầu tư xây dựng công trình xử lý chất thải rắn sinh hoạt thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường; dự án đầu tư xây dựng công trình cấp nước thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu, không bao gồm dự án thuộc trường hợp chỉ định, chấp thuận nhà đầu tư theo quy định của pháp luật về sản xuất, cung cấp và tiêu thụ nước sạch.

Bên cạnh đó, dự án đầu tư xây dựng chợ thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu theo quy định của pháp luật về phát triển và quản lý chợ; dự án đầu tư trạm dừng nghỉ thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu theo quy định của pháp luật về đường bộ; dự án đầu tư xây dựng cảng hàng không mới thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu theo quy định của pháp luật về hàng không dân dụng cũng nằm trong phạm vi điều chỉnh của Nghị định.

Đáng chú ý, Nghị định cũng đưa vào diện phải tổ chức đấu thầu các dự án thuộc lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường theo quy định của pháp luật về khuyến khích xã hội hóa khi có từ hai nhà đầu tư trở lên quan tâm cùng đăng ký thực hiện, trừ một số dự án đã được quy định riêng như công trình xử lý chất thải rắn sinh hoạt và công trình cấp nước.

Ngoài ra, dự án đầu tư cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu theo quy định của pháp luật về nhà ở cũng phải thực hiện lựa chọn nhà đầu tư thông qua đấu thầu khi có từ hai nhà đầu tư trở lên quan tâm cùng đăng ký thực hiện. Tuy nhiên, quy định này không bao gồm các dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 68 của Luật Nhà ở số 27/2023/QH15.

Đối với lĩnh vực điện lực, dự án đầu tư kinh doanh điện lực thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu theo quy định của pháp luật về điện lực cũng phải đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư khi có từ hai nhà đầu tư trở lên quan tâm cùng đăng ký thực hiện. Cùng với đó, các dự án khác thuộc trường hợp quy định tại Điều 79 của Luật Đất đai, đồng thời thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo quy định của pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực, cũng thuộc diện phải thực hiện đấu thầu.

Đối với dự án đầu tư không sử dụng đất, Nghị định quy định hai nhóm dự án đáng chú ý. Nhóm thứ nhất là dự án nạo vét kết hợp thu hồi sản phẩm đối với kết cấu hạ tầng hàng hải, kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa trong vùng nước cảng biển, vùng nước đường thủy nội địa theo quy định của pháp luật về giao thông hàng hải và đường thủy nội địa. Nhóm thứ hai là dự án thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu khi có từ hai nhà đầu tư trở lên quan tâm cùng đăng ký thực hiện, gồm các dự án thuộc lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường theo quy định của pháp luật về khuyến khích xã hội hóa.

Song song với việc xác định rõ các nhóm dự án phải đấu thầu, Nghị định cũng quy định các trường hợp không phải tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Cụ thể, dự án thuộc trường hợp giao đất, cho thuê đất không đấu giá quyền sử dụng đất, không đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất theo quy định của pháp luật sẽ không phải tổ chức đấu thầu.

Trường hợp dự án không sử dụng vốn ngân sách nhà nước và thuộc diện thu hồi đất tại Điều 79 của Luật Đất đai nhưng nhà đầu tư lựa chọn phương án thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất, không đề xuất thu hồi đất theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 127 của Luật Đất đai, cũng không phải tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.

Ngoài ra, nếu người đang có quyền sử dụng đất có đề xuất dự án đầu tư được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư theo quy định của pháp luật về đầu tư, được sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư mà Nhà nước không thực hiện thu hồi đất theo khoản 6 Điều 127 của Luật Đất đai, thì dự án đó cũng thuộc trường hợp không phải đấu thầu.

Về quy trình, thủ tục lựa chọn nhà đầu tư, Nghị định quy định đối với dự án áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế theo phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ theo khoản 1 Điều 35 của Luật Đấu thầu, trình tự thực hiện gồm: công bố dự án đầu tư kinh doanh; chuẩn bị đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư; tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư; đánh giá hồ sơ dự thầu; trình, thẩm định, phê duyệt và công khai kết quả lựa chọn nhà đầu tư; sau đó đàm phán, hoàn thiện và ký kết hợp đồng.

Đối với dự án có yêu cầu đặc thù về phát triển kinh tế - xã hội của ngành, vùng, địa phương nhưng chưa xác định được cụ thể tiêu chuẩn về kỹ thuật, xã hội, môi trường, Nghị định quy định áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi theo phương thức hai giai đoạn một túi hồ sơ theo khoản 3 Điều 35 của Luật Đấu thầu.

Theo đó, quy trình gồm: Công bố dự án đầu tư kinh doanh; chuẩn bị và tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư giai đoạn một; chuẩn bị và tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư giai đoạn hai; đánh giá hồ sơ dự thầu giai đoạn hai; trình, thẩm định, phê duyệt, công khai kết quả lựa chọn nhà đầu tư; cuối cùng là đàm phán, hoàn thiện và ký kết hợp đồng.

Việc quy định rõ phạm vi dự án phải đấu thầu, trường hợp không phải đấu thầu và quy trình lựa chọn nhà đầu tư nhằm góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch, cạnh tranh trong triển khai các dự án đầu tư kinh doanh, đồng thời tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho các địa phương, cơ quan quản lý và nhà đầu tư trong quá trình thực hiện.