Dự án xử lý rác Hương Bình kéo dài 7 năm, sai phạm như thế nào?
Trong quá trình tổ chức thực hiện dự án, chủ đầu tư đã để xảy ra nhiều sai phạm. Dự án đã kéo dài hơn 7 năm nhưng vẫn chưa hoàn thành, một số gói thầu thi công xây dựng chính trong dự án bị “đội vốn”, một số hạng mục xây dựng và các hạng mục vật liệu kỹ thuật xây dựng tại công trình đã nghiệm thu thanh toán nhưng chưa được đưa vào sử dụng… gây lãng phí ngân sách Nhà nước.
Liên quan đến vụ án hình sự, khởi tố bị can, bắt bị can để tạm giam đối với Hà Xuân Hậu, Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng và Phát triển đô thị TP Huế (viết tắt là Ban Đô thị) mà Báo CAND đã đưa tin ban đầu, chiều tối nay 15/8, Cơ quan CSĐT Công an TP Huế đã cung cấp thông tin thêm những sai phạm.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Huế khám xét nơi làm việc của Hà Xuân Hậu.
Theo cơ quan Công an, Hà Xuân Hậu bị khởi tố liên quan đến những sai phạm trong quá trình thực hiện “Dự án xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế)”.
Theo đó, tháng 3/2016, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là Ban Đô thị) do Hà Xuân Hậu làm Giám đốc đã có báo cáo đề xuất, thuyết minh chủ trương đầu tư xây dựng “Dự án xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế” tại xã Hương Bình, thị xã Hương Trà cũ (còn gọi là Dự án xử lý rác Hương Bình).
Ngày 30/10/2017, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế có Quyết định phê duyệt đầu tư và giao Ban Đô thị làm chủ đầu tư với tổng mức đầu tư gần 86 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn đầu tư từ ngân sách Trung ương gần 45 tỷ đồng, phần còn lại do ngân sách địa phương bố trí; thời gian thực hiện dự án từ năm 2018-2020.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Huế đọc lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Hà Xuân Hậu.
Trong quá trình tổ chức thực hiện Dự án xử lý rác Hương Bình, Ban Đô thị đã để xảy ra nhiều sai phạm. Cụ thể, Ban Đô thị có dấu hiệu đề xuất chủ trương đầu tư xây dựng dự án thiếu tính khả thi, bố trí địa điểm xây dựng chưa phù hợp, mất cân đối giữa công suất thiết kế (150 tấn/ngày đêm) với khối lượng rác thải hiện có thể đưa về dự án rác Hương Bình để xử lý (chỉ khoảng 40 tấn/ngày đêm). Sau đó, Ban Đô thị đã báo cáo cấp có thẩm quyền chuyển đổi dự án này trở thành điểm tập kết rác cho nhà máy xử lý rác Phú Sơn, hiện các hạng mục của dự án chưa hoàn thành, tính khả thi của dự án không đảm bảo.
Quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu thi công, Ban Đô thị đã không nghiên cứu, xem xét, đánh giá đầy đủ, đúng thực trạng về năng lực tài chính, năng lực xây dựng của các nhà thầu tham gia đấu thầu, dẫn đến lựa chọn nhà thầu kém năng lực khiến cho dự án chậm tiến độ, phải gia hạn thời gian thực hiện dự án nhiều lần.
Đến nay, dự án đã kéo dài hơn 7 năm nhưng vẫn chưa hoàn thành, một số gói thầu thi công xây dựng chính trong dự án bị “đội vốn”, một số hạng mục xây dựng và các hạng mục vật liệu kỹ thuật xây dựng tại công trình đã nghiệm thu thanh toán nhưng chưa được đưa vào sử dụng mà không có phương án bảo quản làm suy giảm chất lượng gây lãng phí ngân sách Nhà nước.

Nhiều hạng mục của Dự án khu xử lý rác Hương Bình dở dang, chậm tiến độ.

Một số hạng mục của dự án chậm tiến độ chưa đưa vào sử dụng gây lãng phí ngân sách Nhà nước.
Quản lý tiến độ thi công, Ban Đô thị đã thiếu trách nhiệm trong thực hiện chức trách nhiệm vụ được giao, không bám sát vào tình hình, tiến độ thi công của các nhà thầu, không kiên quyết xử lý vi phạm của các nhà thầu, không sớm chấm dứt hợp đồng, thay thế nhà thầu năng lực yếu kém để nhanh chóng hoàn thành công trình mà nhiều lần đề xuất cấp có thẩm quyền gia hạn tiến độ thi công không đúng quy định.
Đối với công tác quản lý hợp đồng xây dựng, Ban Đô thị không kịp thời theo dõi, bám sát tiến độ thi công của nhà thầu là Công ty Thiên Phát Thịnh, thiếu biện pháp quản lý rủi ro duy trì các công cụ tài chính nhằm đảm bảo ngân sách nhà nước không bị thất thoát trước các thời điểm kết thúc thời gian thi công theo hợp đồng; quá trình xử lý vi phạm của nhà thầu đã thiếu kiên quyết, không sớm chấm dứt hợp đồng khi nhà thầu có vi phạm cơ bản Hợp đồng, không triển khai thực hiện các biện pháp đảm bảo thu hồi số tiền tạm ứng, dẫn đến gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước số tiền hơn 2,1 tỷ đồng.
Căn cứ các tài liệu thu thập được, Cơ quan CSĐT Công an TP Huế xác định Hà Xuân Hậu, Giám đốc Ban Đô thị chịu trách nhiệm chính đối với những sai phạm nêu trên.
Hiện, Cơ quan điều tra đang tiếp tục mở rộng vụ án, điều tra toàn diện những vi phạm của các thành viên Ban Đô thị và các nhà thầu trong quá trình thi công, thực hiện dự án nhằm xử lý nghiêm minh, triệt để các hành vi vi phạm, thu hồi tài sản thiệt hại cho Nhà nước.

