Dư địa mới cho ngành trồng trọt

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương tham quan gian hàng bày bán rau, quả của Hợp tác xã Dịch vụ Sản xuất và tiêu thụ rau an toàn Túy Loan. Ảnh: QUANG VIỆT

Chuyển động ở các địa phương

Kinh tế trồng trọt của thành phố đang có nền tảng vững chắc về đất đai, chủ thể sản xuất, hợp tác xã, chương trình OCOP và chuỗi liên kết.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong giai đoạn tới, nhiệm vụ quan trọng của ngành trồng trọt là nâng chất lượng của mô hình tăng trưởng, bằng cách chuyển từ sản xuất riêng lẻ sang liên kết chuỗi, tăng giá trị nông sản. Cùng với đó, quản lý bằng báo cáo sang quản trị bằng dữ liệu, từ bán sản phẩm thô sang phát triển các lớp giá trị từ chế biến, thương hiệu, tài sản trí tuệ, thương mại, dịch vụ và du lịch.

Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và tiêu thụ rau an toàn Túy Loan (xã Hòa Vang) hoạt động theo nguyên tắc 3 trong 1, gắn kết sản xuất rau, quả sạch với khơi thông thị trường và du lịch trải nghiệm.

Hơn 8ha canh tác các loại rau, quả được hợp tác xã kiểm soát quy trình sản xuất nghiêm ngặt. Cùng với các kỹ thuật chăm sóc, chọn giống, hợp tác xã còn xét nghiệm định kỳ dư lượng Nitrat, kim loại nặng và vi sinh vật gây hại theo chuẩn VietGAP & OCOP Đà Nẵng...

Bà Đặng Thị Yến Khanh, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và tiêu thụ rau an toàn Túy Loan cho biết, nhờ kết nối tốt với hệ thống nhà hàng, siêu thị, trung tâm thương mại và tận dụng thương mại điện tử, đến nay, mỗi ngày, hợp tác xã cung ứng ra thị trường 15 tấn rau, quả. Để thu hút người tiêu dùng, hợp tác xã không ngừng nâng cấp mẫu mã, nhãn mác, bao bì, gắn tem truy xuất nguồn gốc cho sản phẩm.

Mướp VietGAP sắp thu hoạch của Hợp tác xã Nông nghiệp Phú Mỹ. Ảnh: QUANG VIỆT

Cùng với đó, đơn vị đã gắn sản xuất rau, quả với du lịch trải nghiệm, đón khoảng 8.000 lượt khách đến tham quan mỗi năm, gồm học sinh, sinh viên, du khách trong và ngoài nước đến trải nghiệm các hoạt động gieo trồng, chăm sóc, thu hoạch rau, quả, thu mua sản phẩm ngay tại vườn.

Ở xã Tây Hồ, Hợp tác xã Nông nghiệp Phú Mỹ đang liên kết với 22 hộ dân trên địa bàn thôn Phú Mỹ để sản xuất các loại rau quả theo phương thức VietGAP. Cạnh đó, cung ứng giống cây trồng, vật tư thiết yếu cho nông dân trồng trọt rồi thu mua khi đến kỳ thu hoạch để cung ứng cho siêu thị, nhà hàng, khách sạn, trường học.

Thông qua liên kết, hợp tác xã đã tăng khả năng tổ chức sản xuất, áp dụng chung quy trình, kiểm soát chất lượng, điều tiết trồng đa dạng các loại rau quả của người dân ở địa phương...

Hướng phát triển bền vững

Ông Lê Tự Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, thời gian qua, ngành trồng trọt đã đưa vào sản xuất các giống cây trồng mới có năng suất, chất lượng cao, thích ứng với biến đổi khí hậu, phù hợp với nhu cầu tiêu dùng, đem lại hiệu quả kinh tế cao. Nhờ đó, góp phần chuyển đổi cơ cấu sản xuất theo hướng đa giá trị, nâng cao thu nhập cho nông dân.

Thời gian tới, ngành trồng trọt đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp thông minh; ứng dụng GIS (thông tin địa lý), IoT (internet vạn vật), tự động hóa, cảm biến môi trường, phân tích dữ liệu để ra quyết định quản lý phân bón, giám sát sức khỏe cây trồng, phòng trừ sâu bệnh, lập kế hoạch canh tác và quản lý rủi ro thiên tai. Vận động các địa phương chuyển đổi sang sản xuất theo hướng hữu cơ, VietGAP gắn với truy xuất nguồn gốc.

Học sinh tham quan, tìm hiểu sản xuất rau, quả sạch của Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và tiêu thụ rau an toàn Túy Loan. Ảnh: QUANG VIỆT

Bà Vũ Thị Bích Hậu, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, cần tổ chức lại không gian trồng trọt theo lợi thế và khả năng tạo giá trị của từng vùng. Không nên phát triển kinh tế trồng trọt theo một công thức chung. Vùng cây ăn quả, vùng dược liệu, kinh tế dưới tán rừng, khu vực có khả năng kết hợp du lịch cần được tổ chức theo những mô hình khác nhau.

Việc rà soát phải đồng thời xem xét điều kiện sinh thái, chủ thể sản xuất, sản phẩm, khả năng liên kết và thị trường mục tiêu. Bên cạnh đó, cần tổ chức lại sản xuất trồng trọt theo chuỗi giá trị và lấy thị trường làm điểm xuất phát.

Theo bà Hậu, thành phố đã có nền tảng với 98 dự án liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản. Giai đoạn tới cần nâng chất các chuỗi hiện có và ưu tiên hỗ trợ những chuỗi có doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia với tiêu chuẩn và đầu ra rõ ràng.

Hợp tác xã cần chuyển dần từ vai trò cung cấp dịch vụ đầu vào sang tổ chức sản xuất, kiểm soát chất lượng sản phẩm, quản trị dữ liệu, phát triển thương hiệu và kết nối thị trường.

“Không chỉ đơn thuần là sản phẩm bán được bao nhiêu mà quan trọng hơn là trong giá trị cuối cùng mà người tiêu dùng chi trả, người sản xuất và kinh tế địa phương giữ lại được bao nhiêu. Muốn tăng phần giá trị này phải phát triển đồng thời sơ chế, chế biến, đóng gói, thương hiệu, OCOP, logistics, thương mại và dịch vụ trải nghiệm. Đây chính là cách chuyển từ bán nông sản sang bán giá trị”, bà Hậu nói.