Du lịch Đồng Nai làm gì để tăng trưởng ‘hai con số’ bền vững theo tinh thần Nghị quyết 26?

Với Đồng Nai, yêu cầu ấy đến đúng thời điểm địa phương đang đặt mục tiêu tăng trưởng khá cao. Kế hoạch phát triển du lịch năm 2026 đặt mục tiêu đón khoảng 5,8 triệu lượt khách, tăng 11,5%; doanh thu dịch vụ du lịch khoảng 4.500 tỷ đồng, tăng 15,3%; thời gian lưu trú bình quân 2 ngày và chi tiêu bình quân 1,5 triệu đồng/khách. Quý I-2026, Đồng Nai đón trên 1,5 triệu lượt khách, doanh thu du lịch trên 1.100 tỷ đồng; doanh thu dịch vụ du lịch lữ hành đạt 121,6 tỷ đồng, tăng 27,45% so với cùng kỳ. Những con số này cho thấy, dư địa tăng trưởng đang hiện hữu. Nhưng quan trọng làm thế nào để tăng trưởng ấy bền vững và tạo ra nhiều giá trị hơn cho địa phương?

Không chỉ tăng lượng khách, mà phải tăng giá trị

Một góc Nhà máy Thủy điện Trị An nằm giữa rừng Mã Đà và hồ Trị An tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai, nơi được quy hoạch khu du lịch quốc gia. Ảnh: Quang Huy

Thực tế, Đồng Nai có tài nguyên du lịch đa dạng nhưng sản phẩm và dịch vụ chưa thật sự tương xứng. Nhiều điểm đến còn thiếu dịch vụ đủ sức “giữ chân” khách lưu trú qua đêm; cơ sở vật chất và hạ tầng chưa đồng bộ; mức chi tiêu của khách chưa cao; liên kết giữa điểm đến, doanh nghiệp lữ hành, lưu trú, vận tải, nông nghiệp và thương mại chưa thật chặt. Một số dự án, hạ tầng còn chậm; nguồn nhân lực chuyên nghiệp, năng lực quản trị điểm đến và chuyển đổi số cần tiếp tục được nâng lên.

Những tiềm năng lớn như hồ Trị An, không gian ven sông Đồng Nai, khu vực Cảng hàng không quốc tế Long Thành, Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai, Vườn quốc gia Cát Tiên và du lịch cộng đồng vẫn cần được kết nối thành những sản phẩm đủ hấp dẫn, đủ thuận tiện và có khả năng tạo doanh thu. Nếu chỉ tăng lượng khách bằng những chuyến tham quan ngắn ngày, chương trình khuyến mại hay sự kiện đơn lẻ thì khó tạo ra tăng trưởng bền vững.

Vấn đề cốt lõi không chỉ là “làm sao có thêm khách”, mà còn là “làm sao để mỗi du khách tạo ra nhiều giá trị hơn”. Một khách ở lại 2 ngày, sử dụng lưu trú, ăn uống, vận chuyển, vui chơi, mua đặc sản, tham gia trải nghiệm văn hóa và nông nghiệp sẽ tạo sức lan tỏa kinh tế lớn hơn nhiều so với một chuyến đi trong ngày.

Vì vậy, bên cạnh chỉ tiêu lượt khách, Đồng Nai cần quan tâm nhiều hơn đến thời gian lưu trú, chi tiêu bình quân, doanh thu trên khách, tỷ lệ khách quay lại và mức độ tham gia của doanh nghiệp, cộng đồng địa phương. Tăng trưởng “hai con số” sẽ có ý nghĩa hơn khi đi cùng với tăng giá trị trên mỗi du khách.

Một hành trình, nhiều trải nghiệm

Toàn cảnh Thành phố du lịch Sơn Tiên nhìn từ trên cao với mảng xanh trải dài và các tổ hợp giải trí quy mô kỷ lục.

Đồng Nai cần chuyển từ tư duy phát triển từng điểm riêng lẻ sang kiến tạo các cụm và tuyến sản phẩm có khả năng “giữ chân” du khách. 3 nhóm sản phẩm trọng tâm gồm sinh thái - nghỉ dưỡng, văn hóa - tâm linh và nông nghiệp - nông thôn cần được kết nối với ẩm thực, thể thao, vui chơi giải trí, mua sắm và kinh tế đêm.

Một hành trình có thể bắt đầu từ không gian đô thị, tiếp nối bằng trải nghiệm văn hóa, vườn cây, sông hồ, rừng và kết thúc bằng ẩm thực, mua sắm đặc sản. Khi nhiều dịch vụ cùng trong một hành trình, du khách có thêm lý do để ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn, còn giá trị kinh tế được giữ lại nhiều hơn tại địa phương.

Cách thiết kế sản phẩm cũng cần đi từ thị trường. Khách cuối tuần, khách gia đình, khách MICE, khách qua Cảng hàng không quốc tế Long Thành hay khách quốc tế không có cùng nhu cầu. Mỗi nhóm khách cần những trải nghiệm, cách tiếp cận và gói dịch vụ phù hợp. Sản phẩm tốt không phải là sản phẩm địa phương có sẵn, mà là sản phẩm vừa phát huy được tài nguyên Đồng Nai vừa đáp ứng nhu cầu thực của du khách.

Đồng Nai không thiếu câu chuyện để kể: lịch sử vùng đất, di sản, cộng đồng, làng nghề, ẩm thực, lễ hội và những không gian sinh thái gắn với đời sống cư dân. Điều cần thay đổi là cách khai thác. Không chỉ giới thiệu di tích hay cảnh quan, mà cần xây dựng kịch bản trải nghiệm, người kể chuyện, sản phẩm lưu niệm, món ăn đặc trưng và các hoạt động tương tác.

Khi du khách có thể trải nghiệm, mua sản phẩm và chia sẻ câu chuyện về Đồng Nai, giá trị văn hóa được lan tỏa đồng thời tạo thêm sinh kế và giá trị kinh tế. Điều quan trọng là phát triển sản phẩm phải đi cùng gìn giữ bản sắc và lợi ích của cộng đồng, tránh khai thác ngắn hạn làm suy giảm chính nguồn tài nguyên tạo nên sức hấp dẫn của điểm đến.

Liên kết để giữ giá trị vững bền

Du khách bị cuốn hút bởi những vườn dâu da sai trĩu quả từ gốc tới ngọn tại Vườn trái cây Út Tiêu, phường Bình Lộc. Ảnh: Ngọc Liên

Du lịch Đồng Nai không thể phát triển theo ranh giới hành chính, mà cần liên kết với Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương trong vùng bằng sản phẩm cụ thể, tuyến cụ thể và thị trường cụ thể. Trong địa bàn thành phố, du lịch cũng cần kết nối sâu hơn với nông nghiệp, OCOP, thương mại, vận tải, công nghiệp văn hóa và kinh tế đêm. Khi một chuyến du lịch tạo doanh thu cho nhiều ngành và nhiều chủ thể địa phương, hiệu ứng lan tỏa của du lịch mới thực sự trở thành động lực tăng trưởng.

Để những ý tưởng đó thành hiện thực, chính quyền cần tập trung vào vai trò kiến tạo: tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch, đất đai và hạ tầng; tạo môi trường đầu tư; xúc tiến thị trường và hỗ trợ chuyển đổi số. Doanh nghiệp phải là lực lượng trực tiếp thiết kế sản phẩm, đầu tư dịch vụ và tìm kiếm khách hàng. Cộng đồng địa phương cần được tham gia và hưởng lợi từ chuỗi giá trị. Đào tạo nhân lực cũng phải chuyển mạnh từ “biết nghề” sang “làm được việc”, nhất là kỹ năng bán hàng, kể chuyện điểm đến, ứng dụng công nghệ và quản trị trải nghiệm.

Sân bay Long Thành. Ảnh: Phạm Tùng

Tăng trưởng “hai con số” cũng không thể tách rời chuyển đổi số và tăng trưởng xanh. Đồng Nai cần từng bước hình thành dữ liệu du lịch dùng chung, đo lường hành vi và mức chi tiêu của khách, số hóa điểm đến, mở rộng thanh toán số và truyền thông theo từng thị trường. Đồng thời, phát triển du lịch phải đi cùng bảo vệ rừng, hồ, sông, cảnh quan và văn hóa cộng đồng. Tăng trưởng nhanh nhưng làm suy giảm tài nguyên thì không thể tăng trưởng bền vững.

Nghị quyết 26-NQ/TW mở ra một yêu cầu mới đối với du lịch Đồng Nai: không bằng lòng với việc “đón được bao nhiêu khách”, mà phải giải được bài toán “mỗi du khách tạo ra bao nhiêu giá trị?”. Muốn vậy, sản phẩm phải hấp dẫn hơn, văn hóa phải được chuyển hóa thành trải nghiệm, Long Thành phải trở thành cửa ngõ du lịch, liên kết vùng phải đi vào thực chất và doanh nghiệp phải thực sự trở thành lực lượng dẫn dắt thị trường.

Tăng trưởng “hai con số” của du lịch Đồng Nai vì thế không chỉ là có thêm nhiều khách, mà phải làm sao để mỗi du khách ở lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn, trải nghiệm sâu hơn và để nhiều giá trị hơn ở lại với doanh nghiệp, cộng đồng và vùng đất Đồng Nai.

Nguyên Bình - Hồng Đăng

Nguồn tham khảo: Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22-8-2026 về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới; Kế hoạch số 138 ngày 30-12-2025 phát triển du lịch trên địa bàn Đồng Nai năm 2026; thông tin kinh tế - xã hội quý I-2026 của Thống kê Đồng Nai.