Du lịch Hà Tĩnh: Tìm lời giải cho mùa thấp điểm

Hà Tĩnh có gì để đón khách?

Bản chất của mỗi hành trình du lịch là nhu cầu khám phá, trải nghiệm, nghỉ dưỡng tại một vùng đất khác. Vì vậy, khi quyết định thực hiện một chuyến đi, câu hỏi đầu tiên của du khách là nơi đó có gì để khám phá, vui chơi, nghỉ dưỡng. Với Hà Tĩnh, sau những ngày hè sôi động trên các bãi biển, câu hỏi ấy càng trở nên rõ nét khi bước vào mùa thu - đông.

Sau những ngày hè sôi động, các khu, điểm du lịch biển Hà Tĩnh dần thưa vắng khách, khi thời tiết vào thu.

Trong chuyến khảo sát các điểm đến tại Hà Tĩnh gần đây của đoàn famtrip do Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh tổ chức, câu hỏi này cũng được đặt ra với những người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực du lịch.

Đoàn famtrip do Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh tổ chức khảo sát tại Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du và Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc, dịp đầu tháng 9/2026.

Ông Nguyễn Việt Anh - Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch TP Hồ Chí Minh cho hay: “Hà Tĩnh có những giá trị độc bản gắn với Đại thi hào Nguyễn Du, dòng họ Tiên Điền và Truyện Kiều; Khu di tích Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác; chùa Hương Tích và hệ thống cảnh quan đặc sắc; đặc biệt là Ngã ba Đồng Lộc - địa chỉ đỏ có sức lay động đối với du khách cả nước. Đây là những nguồn tài nguyên có thể phát triển các sản phẩm văn hóa, tâm linh, sinh thái, trải nghiệm và chăm sóc sức khỏe, phù hợp với điều kiện thời tiết mùa thu - đông”.

Ông Nguyễn Việt Anh - Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch TP Hồ Chí Minh.

Đồng tình với nhận định này, ông Nguyễn Tiến Trình - Tổng Giám đốc Công ty CP Du lịch Thành Sen khẳng định: “Hà Tĩnh không thiếu tài nguyên, sản phẩm để phát triển du lịch trong giai đoạn thường được xem là mùa thấp điểm, từ tháng 9 đến tháng 3 hằng năm”. Là người làm lữ hành hơn 20 năm, ông Trình cho rằng, ngoài các di tích lịch sử, giá trị di sản văn hóa, Hà Tĩnh còn có nguồn tài nguyên sinh thái, cộng đồng hấp dẫn nếu được khai thác bài bản. Ông dẫn chứng khu sinh thái Ngàn Trươi - Vũ Quang có cảnh quan núi rừng, hồ nước phù hợp với các tour dã ngoại, leo núi, camping. Dịp thu - đông cũng là mùa cam chín, những vườn cam ở vùng đồi từ Đồng Lộc đến Phúc Trạch, Hương Khê có thể trở thành điểm trải nghiệm hấp dẫn.

Khu sinh thái Ngàn Trươi - Vũ Quang giàu tiềm năng để phát triển du lịch trải nghiệm, camping.

Tuy nhiên, dù có nguồn tài nguyên phong phú, nhiều năm qua, du lịch Hà Tĩnh vẫn phụ thuộc khá lớn vào du lịch biển, khiến hoạt động tập trung vào mùa hè, còn từ tháng 9-12 thường rơi vào cảnh vắng khách.

Theo thống kê của Sở VH-TT&DL, lượng khách đến Hà Tĩnh vào những tháng hè chiếm khoảng 2/3 tổng lượng khách cả năm, trong khi những tháng cuối năm thường rất ít. Cụ thể, năm 2025, trong tổng số gần 5,6 triệu lượt khách, lượng khách 9 tháng đầu năm chiếm tới 5,4 triệu lượt. Tính mùa vụ kéo theo doanh thu sụt giảm, dịch vụ khó duy trì, lao động thiếu việc làm ổn định và doanh nghiệp (DN) dè dặt đầu tư sản phẩm mới. Đây chính là nút thắt cần tháo gỡ nếu Hà Tĩnh muốn hình thành thị trường du lịch hoạt động quanh năm.

Tạo sức hút để Hà Tĩnh là điểm đến bốn mùa

Thực hiện chủ trương của tỉnh, Sở VH-TT&DL cùng các địa phương từng bước tìm hướng xây dựng sản phẩm, phối hợp với DN lữ hành kết nối tour, tuyến, triển khai chính sách ưu đãi và tổ chức các hội thảo, tọa đàm tìm giải pháp thu hút khách mùa thấp điểm.

Thời gian qua, du lịch golf là một trong những sản phẩm khai thác khá hiệu quả trong mùa thấp điểm tại KDL Xuân Thành (xã Tiên Điền).

Một số địa bàn đã có những cách làm mới. Tại Khu du lịch Thiên Cầm, các hoạt động ẩm thực phố đêm, biểu diễn dân ca ví, giặm được triển khai nhằm tăng trải nghiệm cho du khách. Khu du lịch Xuân Thành từng bước thu hút khách MICE (du lịch kết hợp hội họp, khen thưởng, hội nghị và triển lãm), golf. Tuy nhiên, nhìn chung, các sản phẩm vẫn còn nhỏ lẻ, manh mún, thiếu liên kết và chưa tạo được sức hút bền vững.

Nguyên nhân cốt lõi vẫn là thiếu những sản phẩm đủ sức kéo khách đến và lưu trú trong mùa thu - đông. Trước đây, giao thông cũng là một trở ngại, nhưng khi tuyến cao tốc Bắc - Nam qua Hà Tĩnh được kết nối, thời gian tiếp cận thị trường khách phía Bắc đã thuận lợi hơn, mở thêm cơ hội tổ chức các sản phẩm ngắn ngày.

Trải nghiệm đa dạng trong mùa thu - đông tại KDL sinh thái Đá Bạc Eco (xã Thạch Xuân).

Theo ông Nguyễn Tiến Trình, hiện nay, việc di chuyển từ Hà Nội đến Hà Tĩnh được rút ngắn xuống 4-5 giờ, tạo thuận lợi cho du khách, khắc phục tâm lý e ngại di chuyển ngay cả trong điều kiện thời tiết bất lợi. Do đó, Hà Tĩnh có cơ hội xây dựng các sản phẩm có tiềm năng thu hút khách trong bối cảnh mới.

Trên nền tài nguyên và hạ tầng ngày càng hoàn thiện, Hà Tĩnh nên tập trung vào 3 dòng sản phẩm: tour trải nghiệm, học tập tại các địa chỉ đỏ, di tích lịch sử - văn hóa; du lịch văn hóa tâm linh; MICE và golf. Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du, Ngã ba Đồng Lộc phù hợp với dòng khách học sinh, sinh viên, nghiên cứu; chùa Hương Tích, đền Chợ Củi, đền Chế Thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu có sức hút đối với khách tâm linh. Cùng với đó, hệ thống dịch vụ và sân golf Xuân Thành ngày càng hoàn thiện, tạo điều kiện phát triển du lịch MICE, golf.

Xây dựng tour trải nghiệm, học tập tại các địa chỉ đỏ, di tích lịch sử - văn hóa là một trong những hướng đi phù hợp với tài nguyên di sản của Hà Tĩnh.

Từ kinh nghiệm thực tế tại một trong những địa phương có ngành du lịch phát triển, ông Nguyễn Việt Anh cho rằng: Hà Tĩnh cũng cần chú trọng phát triển kinh tế đêm, tổ chức các sự kiện quy mô để thu hút dòng khách MICE, đồng thời khai thác sản phẩm chăm sóc sức khỏe, chữa lành dựa trên những giá trị như di sản Hải Thượng Lãn Ông, nguồn dược liệu cây thuốc nam, hệ thống suối khoáng nóng Sơn Kim. Phát triển du lịch bền vững không nên chỉ coi trọng số lượng khách mà cần quan tâm chất lượng khách, hướng tới những nhóm khách lưu trú dài ngày, chi tiêu nhiều hơn thông qua hệ thống sản phẩm đa dạng, hấp dẫn.

Để biến những lợi thế ấy thành sản phẩm có khả năng cạnh tranh, theo các chuyên gia, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa tỉnh, ngành, địa phương và DN. Cùng với nâng cấp điểm đến, chất lượng dịch vụ và nhân lực, các DN cần liên kết để hình thành chuỗi dịch vụ phù hợp từng nhóm khách. Các đoàn học sinh, khách MICE với số lượng lớn cần có cơ chế giá phù hợp, bố trí chỗ nghỉ, ăn uống và các điều kiện phục vụ đồng bộ, tạo thuận lợi cho du khách.

Du lịch MICE là loại hình được nhiều chuyên gia gợi ý đề xuất tăng cường chính sách thu hút trong mùa thấp điểm.

Trở lại với mùa du lịch thấp điểm những tháng cuối năm 2026, ngành du lịch Hà Tĩnh đang đặt mục tiêu chuyển từ thế bị động sang chủ động tạo sức hút bằng việc làm mới sản phẩm, nâng chất lượng dịch vụ, tăng cường quảng bá và khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa, sinh thái, trải nghiệm. Sở VH-TT&DL đã hướng dẫn, khuyến khích các địa phương, khu, điểm du lịch chuẩn bị điều kiện phục vụ khách, duy trì sức hút trong những tháng cuối năm. Từ định hướng này, nhiều địa phương như Tiên Điền, Thiên Cầm, Thạch Khê… đã chủ động xây dựng kế hoạch cụ thể, đưa vào các sản phẩm, tour, tuyến phù hợp nhằm thu hút du khách.

Du khách vui chơi tại KDL sinh thái Quỳnh Viên (xã Thạch Khê).

Xã Tiên Điền đặt mục tiêu kéo dài thời gian hoạt động du lịch, tăng khách tham quan, lưu trú và mức chi tiêu. Kế hoạch được cụ thể hóa bằng các tour “Theo dấu Nguyễn Du và Truyện Kiều”, “Xuân Thành mùa yên bình”, “Một ngày làm người Tiên Điền”, kết nối không gian văn hóa Nguyễn Du, biển Xuân Thành, làng quê và ẩm thực địa phương; đồng thời tổ chức các hoạt động dân ca, trò Kiều, văn hóa - thể thao và famtrip quảng bá điểm đến.

Ông Lê Thanh Bình - Phó Chủ tịch UBND xã Tiên Điền cho biết: “Cùng với định hướng chung của ngành, chúng tôi xác định muốn kéo dài mùa du lịch thì phải chủ động tạo sức hút và nâng cao chất lượng phục vụ. Địa phương sẽ tăng cường liên kết với các đơn vị lưu trú, dịch vụ và các điểm di tích để xây dựng chính sách ưu đãi. Trước mắt, chúng tôi tập trung quảng bá các tour, tuyến gắn với văn hóa Nguyễn Du - Truyện Kiều, biển Xuân Thành và trải nghiệm đời sống địa phương để đưa những sản phẩm này đến gần hơn với du khách”.

Những tháng cuối năm 2026, xã Tiên Điền đang lên kế hoạch xây dựng nhiều tour trải nghiệm hấp dẫn như: “Theo dấu Nguyễn Du và Truyện Kiều”, “Xuân Thành mùa yên bình”...

Từ những tài nguyên sẵn có đến sản phẩm cụ thể, từ liên kết dịch vụ đến quảng bá thị trường, du lịch mùa thấp điểm của Hà Tĩnh đang đứng trước những cơ hội mới. Điều quan trọng là các giá trị văn hóa, sinh thái, lịch sử không dừng ở tiềm năng, mà phải được tổ chức thành những sản phẩm đủ sức giữ chân du khách, kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu. Đó cũng là nền tảng để Hà Tĩnh từng bước thoát khỏi tính mùa vụ, hướng tới một thị trường du lịch quanh năm.