Du lịch rừng dừa nước Tịnh Khê 'thấp thỏm' theo thủy triều

Dòng sông “đói nước” theo con triều

Thủy triều rút, sông Kinh cạn kiệt, du khách mắc kẹt giữa dòng khi đang tham quan rừng dừa nước.

Từ thành phố Huế, anh Nguyễn Tuấn Dũng cùng nhóm 3 người bạn chọn Quảng Ngãi làm điểm đến và đặt dịch vụ chèo thuyền trên sông Kinh tham quan rừng dừa nước Tịnh Khê. Sau một giờ trải nghiệm, anh Dũng cho rằng rừng dừa xanh mát, cảnh quan không khí trong lành, thư thái, gần gũi như cảnh sông nước miền Tây. Từ trên thuyền, anh có thể ngắm rừng dừa xanh mướt và chiêm ngưỡng tượng Quan Thế Âm cao nhất Đông Nam Á, chùa Minh Đức trên núi Thiên Mã. Đặc biệt, nhóm được nghe người chèo thuyền kể về lịch sử đấu tranh cách mạng, tinh thần mưu trí, anh dũng, kiên cường của quân và dân địa phương trong hai cuộc kháng chiến bảo vệ đất nước tại “căn cứ” rừng dừa nước.

Thủy triều rút, sông Kinh cạn kiệt, du khách mắc kẹt giữa dòng khi đang tham quan rừng dừa nước.

Dù có một chuyến đi đáng nhớ nhưng anh Dũng vẫn không giấu được tiếc nuối khi chứng kiến dòng sông Kinh đang bị bồi lấp. Anh nói, chuyến trải nghiệm của anh chắc chắn sẽ trọn vẹn hơn rất nhiều nếu lòng sông được khơi thông. Hiện tại nước sông khá cạn và đục nên việc chèo thuyền gặp nhiều hạn chế. Đáng lẽ mỗi thuyền chở được 4 người, nhưng vì mực nước thấp, đoàn của anh phải chia thành hai thuyền. Nếu sông Kinh được nạo vét, dòng nước dồi dào và trong xanh trở lại, cảnh quan rừng dừa không chỉ thơ mộng hơn mà trải nghiệm của du khách cũng sẽ tốt hơn hẳn. Anh hy vọng trong lần quay trở lại thời gian tới, sông Kinh, rừng dừa Tịnh Khê sẽ khoác lên mình một diện mạo mới, tràn đầy sức sống hơn.

Sông Kinh cạn kiệt nước khiến cho hoạt động du lịch trên sông gặp khó khăn.

Nhiều năm làm dịch vụ chèo thuyền phục vụ du khách tham quan rừng dừa nước trên sông Kinh, ông Phạm Văn Hội, thôn Trường Định cũng rất lo lắng khi lòng sông ngày càng bị bồi lấp, nguồn nước cạn kiệt dù đang là mùa mưa. Theo ông Hội, trước đây sông Kinh sâu khoảng 1m, giờ mực nước lòng sông chỉ còn khoảng 30 - 40cm, bùn đất lộ ra mỗi khi thủy triều rút ở nhiều đoạn. Việc dòng sông “đói nước” và phụ thuộc hoàn toàn vào thủy triều khiến các thuyền chở khách không ít lần bị mắc kẹt giữa dòng, hoạt động tham quan của du khách không được trọn vẹn. Nếu lòng sông được nạo vét, khơi thông dòng chảy, không chỉ người làm nghề như ông bớt vất vả mà hành trình trải nghiệm của du khách sẽ thuận lợi hơn rất nhiều.

Cần phát huy giá trị dòng sông lịch sử

Sông Kinh có chiều dài khoảng 10km, là chi lưu của sông Trà Khúc.

Sông Kinh dài khoảng 10km, là một chi lưu của sông Trà Khúc, chảy theo hướng Nam - Bắc. Sông bắt nguồn từ khu vực cửa Cổ Lũy, hạ lưu hòa nước vào sông Bài Ca và chảy về cảng Sa Kỳ trước khi đổ ra biển. Không rộng lớn như các sông, rừng dừa Bảy Mẫu ở Hội An, nhưng sông Kinh và rừng dừa nước Tịnh Khê mang vẻ đẹp riêng với những rặng dừa xanh trải dài hai bên bờ, đan xen hệ thống sông, lạch tự nhiên, tạo nên không gian sinh thái đặc trưng.

Ông Nguyễn Văn Dũng, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp và Du lịch cộng đồng Mỹ Khê thông tin, sông Kinh và rừng dừa nước Tịnh Khê là giá trị cốt lõi làm nên thương hiệu của điểm du lịch này. Nhiều năm qua, rừng dừa nước không chỉ giúp phục hồi, đa dạng hóa hệ sinh thái mà còn mở ra sinh kế bền vững cho người dân địa phương. Dù vậy, hoạt động khai thác du lịch hiện tại của Hợp tác xã đang gặp nhiều rào cản do nguồn nước sông Kinh phụ thuộc hoàn toàn vào thủy triều. Thực tế, trước khi đi Lý Sơn, du khách sẽ ghé thăm rừng dừa. Có những thời điểm các đoàn lữ hành đưa khách đến tham quan nhưng đúng lúc thủy triều rút, lòng sông cạn khiến mọi hoạt động chèo thuyền buộc phải hủy bỏ. Việc dòng sông "đói nước" theo con triều đang là nút thắt lớn, gây bất lợi và làm gián đoạn lộ trình phát triển du lịch bền vững tại vùng rừng dừa nước Tịnh Khê.

Hạ lưu sông Kinh bị bồi lấp cạn kiệt.

Không chỉ du lịch rừng dừa nước bị “mắc cạn”, khu vực hạ lưu sông Kinh qua thôn Kỳ Xuyên, nơi tiếp giáp sông Bài Ca và cảng cá Tịnh Kỳ, tình trạng lòng sông bị bồi lấp nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến việc khai thác, neo đậu tàu thuyền của ngư dân. Ông Phạm Ngọc Tâm, 53 tuổi, ngư dân thôn Kỳ Xuyên cho biết, gia đình và nhiều ngư dân đã neo tàu tại đây nhiều năm. Tuy nhiên, lòng sông ngày càng bồi cạn, khi thủy triều xuống thấp, tàu thuyền nằm trên bùn, không thể ra khơi, kể cả những ngày biển êm. Nước cạn mà cố nổ máy di chuyển có thể làm gãy chân vịt, hư hỏng tàu. Người dân phải canh con nước mới ra khơi được, rất bất tiện.

Sông Kinh bị bồi lấp, cạn kiệt nguồn nước, phụ thuộc vào thủy triều khiến hoạt động du lịch trải nghiệm trên sông gặp khó khăn.

Phó Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê Bạch Khôi Nam cho biết, rừng dừa nước Tịnh Khê có vị trí địa lý đặc biệt, từng là căn cứ địa cách mạng trong hai cuộc kháng chiến. Đặc biệt, trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ, rừng dừa là nơi che chở, giúp lực lượng vũ trang địa phương tổ chức chiến đấu, hoạt động và đứng chân lâu dài. Sông Kinh cùng rừng dừa nước hai bên bờ là nét đặc trưng, tạo tiềm năng phát triển du lịch của địa phương. Tuy nhiên, nhiều năm qua, lòng sông bị bồi lấp, ngày càng cạn; khi thủy triều lên, tàu thuyền mới có thể lưu thông, còn lúc triều rút, nhiều đoạn bị mắc cạn. Xã Tịnh Khê đã nhiều lần kiến nghị các cấp quan tâm nạo vét, khơi thông sông Kinh và đầu tư hạ tầng ven sông. Đây là nhu cầu cấp thiết, không chỉ tạo thuận lợi cho tàu thuyền, phát triển kinh tế biển mà còn góp phần khai thác hiệu quả cảnh quan rừng dừa nước, phục vụ phát triển du lịch, nhất là trong định hướng xây dựng Khu du lịch Mỹ Khê trở thành khu du lịch quốc gia.