Du lịch tìm cách tăng giá trị từ mỗi du khách

Chủ động kịch bản tăng trưởng

Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 8 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đón 15,9 triệu lượt khách quốc tế, tăng 14,4% so với cùng kỳ năm 2025; phục vụ 113 triệu lượt khách nội địa, tăng 6,6%. Tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 781.000 tỷ đồng, tăng 10,4%.

Gần 16 triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam trong 8 tháng đầu năm 2026. Ảnh: Hoàng Quyên

Riêng tháng 8, dù đang trong mùa thấp điểm của du lịch quốc tế, Việt Nam vẫn đón gần 2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 18,4% so với cùng kỳ. Kết quả này cho thấy đà tăng trưởng của thị trường khách quốc tế tiếp tục được duy trì.

Trên cơ sở kết quả đạt được và yêu cầu đóng góp vào tăng trưởng chung của nền kinh tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 2338/QĐ-BVHTTDL về Kịch bản phát triển ngành du lịch gắn với mục tiêu tăng trưởng “2 con số”. Năm 2026, ngành đặt mục tiêu đón 25 - 27 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 150 - 153 triệu lượt khách nội địa, tổng thu từ du lịch đạt 1.125 - 1.230 nghìn tỷ đồng, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng GDP cả nước từ 10% trở lên.

Các kịch bản được xây dựng theo diễn biến của thị trường và những yếu tố tác động từ bên ngoài. Ở kịch bản cao, ngành phấn đấu đón 27 triệu lượt khách quốc tế trong điều kiện hoạt động du lịch thuận lợi, các xung đột quốc tế được kiểm soát. Trọng tâm thu hút khách là Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ, Nga, Tây Âu, Bắc Mỹ và Đông Nam Á, đồng thời tăng khả năng thu hút khách trong mùa thấp điểm.

Trong trường hợp xung đột kéo dài, hoạt động hàng không bị gián đoạn và giá dầu tăng cao, kịch bản thấp đặt mức 23,2 triệu lượt khách quốc tế và 148 triệu lượt khách nội địa. Thị trường gần như Đông Bắc Á, Đông Nam Á được ưu tiên, song song với phục hồi các thị trường Tây Âu, Bắc Mỹ, Nga và Ấn Độ.

Tầm nhìn đến năm 2030, ngành du lịch đặt mục tiêu đón 45 - 50 triệu lượt khách quốc tế, 160 triệu lượt khách nội địa; tổng thu từ du lịch đạt 80 - 90 tỷ USD và đóng góp trực tiếp 10 - 12% GDP. Ba kịch bản tăng trưởng khách quốc tế giai đoạn 2027 - 2030 được xây dựng tương ứng với các mức 8 - 10%, 12 - 15% và 15 - 18% mỗi năm.

Để thực hiện các mục tiêu này, ngành xác định tập trung hoàn thiện chính sách, tạo thuận lợi về thị thực, tăng kết nối hàng không, đẩy mạnh xúc tiến và cơ cấu lại thị trường khách. Các dòng sản phẩm được ưu tiên gồm MICE, nghỉ dưỡng cao cấp, chăm sóc sức khỏe, văn hóa - bản địa, du lịch đêm, golf, ẩm thực và Halal.

Cùng với mở rộng quy mô thị trường, định hướng phát triển đặt trọng tâm ngày càng rõ hơn vào chất lượng và giá trị. Theo đó, ngành hướng tới thu hút khách có khả năng chi tiêu cao, lưu trú dài ngày; tăng thời gian lưu trú, mức chi tiêu và tỷ lệ khách quay lại; đồng thời thúc đẩy liên kết địa phương - doanh nghiệp, ứng dụng AI, dữ liệu lớn và phát triển hệ sinh thái du lịch thông minh.

Cần thêm lực đẩy chính sách

TS. Cao Trí Dũng, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch TP. Đà Nẵng, giảng viên Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng, cho rằng việc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sớm cụ thể hóa các định hướng, mục tiêu và giải pháp thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới sẽ tạo cơ sở để địa phương và doanh nghiệp chủ động triển khai.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao, ông Dũng đề xuất nghiên cứu thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về du lịch hoặc Ủy ban Nhà nước về du lịch với đủ thẩm quyền điều phối nguồn lực, tháo gỡ các điểm nghẽn và thúc đẩy phát triển sản phẩm, xúc tiến du lịch.

Với Đà Nẵng, ông Dũng cho rằng thành phố cần tiếp tục kiến nghị hoàn thiện chính sách thị thực theo hướng thuận lợi hơn, nghiên cứu các loại thị thực phù hợp với từng nhóm khách và xem xét mở rộng diện miễn thị thực đối với những thị trường tiềm năng. Thành phố cũng cần xây dựng chiến lược sản phẩm gắn với liên kết vùng, phát huy vai trò trung tâm của Đà Nẵng.

Một yêu cầu khác là nâng tầm hoạt động xúc tiến, quảng bá ở cấp quốc gia. Theo ông Dũng, cần hoàn thiện cơ chế sử dụng Quỹ hỗ trợ phát triển du lịch, tăng xúc tiến quốc tế cả trực tiếp và trực tuyến, đồng thời khai thác hiệu quả KOL, nhà sáng tạo nội dung và các nền tảng mạng xã hội.

Ở góc độ doanh nghiệp, Giám đốc Công ty Visit Indochina Nguyễn Sơn Thủy cho rằng trước khi đặt ra các mục tiêu tăng trưởng cao, cần đánh giá đầy đủ năng lực hiện có của ngành, từ hạ tầng, cơ sở vật chất, dịch vụ đến nguồn nhân lực. Đây là cơ sở để xác định khả năng đáp ứng lượng khách trong những năm tới và thiết kế chính sách sát thực tế.

Theo ông Thủy, cùng với chính sách thị thực thuận lợi và tăng kết nối hàng không, cần tạo điều kiện để khách quốc tế lưu trú lâu hơn. Quan trọng hơn, tăng trưởng du lịch cần chú trọng giá trị thu được từ mỗi du khách, thay vì chỉ tập trung vào số lượng khách, qua đó hướng mạnh hơn tới các thị trường và phân khúc có khả năng chi tiêu cao.

Để doanh nghiệp chuyển dịch sang các phân khúc này, Nhà nước cần tạo điều kiện cho quá trình tái cơ cấu về vốn, nhân lực, sản phẩm và xúc tiến thị trường. Doanh nghiệp cần nguồn lực để nâng cấp cơ sở vật chất, đầu tư sản phẩm mới, đồng thời phát triển đội ngũ nhân lực có kỹ năng và chất lượng dịch vụ đáp ứng yêu cầu của phân khúc cao cấp.

Bên cạnh đó, chính sách xúc tiến cần hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận hiệu quả hơn các thị trường có khả năng chi tiêu cao, qua đó thúc đẩy chuyển đổi mô hình kinh doanh và nâng giá trị sản phẩm. “Chính sách phải xuất phát từ đánh giá thực tế và hiện trạng của doanh nghiệp; có như vậy mới thu hẹp được khoảng cách giữa mục tiêu và khả năng triển khai trong thực tiễn”, ông Thủy nhấn mạnh.

PGS. TS. Phạm Trung Lương, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch, cũng cho rằng bên cạnh tiếp tục tạo thuận lợi về thị thực và tăng các đường bay thẳng kết nối Việt Nam với những thị trường trọng điểm, cần quan tâm nhiều hơn đến hai chỉ số: thời gian lưu trú trung bình và mức chi tiêu trung bình của khách.

Theo ông Lương, muốn gia tăng giá trị từ mỗi du khách, ngành du lịch phải đổi mới và nâng chất lượng sản phẩm. Trong đó, cần sớm có cơ chế, chính sách cụ thể để phát triển các khu du lịch quốc gia thành những sản phẩm đặc sắc, đủ sức kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách.