Du lịch trước áp lực tăng trưởng hai con số của đất nước

Khách quốc tế tới Hội An (Đà Nẵng). Ảnh: LAN PHƯƠNG

“Đón nhiều khách” hay “tạo nhiều giá trị”?

Muốn hiện thực hóa mục tiêu này, 6 tháng cuối năm 2026 ngành Du lịch cần chuyển từ tư duy tăng lượng khách sang nâng cao chất lượng tăng trưởng và giá trị tạo ra từ mỗi chuyến đi. Nhìn vào bức tranh du lịch Việt Nam sáu tháng đầu năm 2026, có thể thấy những gam màu sáng đang chiếm ưu thế.

Dự kiến cả nước đón 12,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 14,8% so với cùng kỳ năm trước; phục vụ khoảng 81 triệu lượt khách nội địa; tổng thu từ khách du lịch ước đạt 569 nghìn tỉ đồng. Sau nửa năm, ngành đã hoàn thành gần 49% mục tiêu khách quốc tế, hơn 54% kế hoạch khách nội địa và khoảng 50% mục tiêu doanh thu của cả năm.

Đó là kết quả tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn đối diện nhiều bất ổn, từ căng thẳng địa chính trị, chi phí vận tải tăng cao đến cuộc cạnh tranh quyết liệt giữa các điểm đến trong khu vực. Nhưng giá trị lớn nhất của những con số ấy không nằm ở việc ngành Du lịch đang đi đúng tiến độ kế hoạch. Điều quan trọng hơn là năm 2026 đánh dấu một bước chuyển về tư duy phát triển.

Lần đầu tiên, du lịch được giao nhiệm vụ đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của đất nước. Điều đó đồng nghĩa, sự thành công của ngành sẽ không chỉ được đo bằng số lượng du khách, mà còn bằng giá trị kinh tế tạo ra cho nhiều lĩnh vực khác.

Trong nhiều năm, lượng khách quốc tế luôn là chỉ số được nhắc đến đầu tiên khi nói về thành tựu của ngành Du lịch. Tuy nhiên, khi nền kinh tế bước sang giai đoạn phát triển mới, cách tiếp cận ấy không còn đủ. Phát biểu tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026 của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam mới đây, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hồ An Phong yêu cầu ngành phải đi sâu phân tích chất lượng tăng trưởng, đánh giá rõ đóng góp thực chất của du lịch đối với nền kinh tế, từ hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, hệ thống lưu trú, sản phẩm mới đến sức lan tỏa đối với các ngành dịch vụ khác.

Đà tăng trưởng đến từ những thay đổi trong điều hành

Nếu chỉ nhìn vào tốc độ tăng 14,8% của khách quốc tế, sẽ khó thấy hết những chuyển động phía sau. Theo báo cáo của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, thay vì tiếp tục phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống, ngành đã chủ động cơ cấu lại thị trường theo hướng linh hoạt hơn, tập trung khai thác thị trường Đông Bắc Á, Đông Nam Á, Ấn Độ và những thị trường có khả năng phục hồi nhanh, đồng thời tận dụng lợi thế của Việt Nam như một điểm đến an toàn trong bối cảnh thế giới còn nhiều bất ổn.

Trong khi nhiều quốc gia cạnh tranh bằng chính sách miễn thị thực hoặc tăng mạnh ngân sách quảng bá, Việt Nam lựa chọn cách kết hợp giữa mở rộng chính sách thị thực, tăng cường kết nối hàng không, đẩy mạnh xúc tiến và đa dạng hóa thị trường nguồn. Chiến lược này giúp giảm phụ thuộc vào một vài thị trường lớn, đồng thời nâng cao khả năng chống chịu trước những biến động của kinh tế toàn cầu.

Ông Nguyễn Trùng Khánh, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết: “Để hoàn thành mục tiêu 25 triệu lượt khách quốc tế, 150 triệu lượt khách nội địa và 1.125 nghìn tỉ đồng doanh thu, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam xác định ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong nửa cuối năm”.

Trước hết là hoàn thiện thể chế. Điểm nhấn quan trọng nhất là tiếp tục tham mưu triển khai Đề án phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới sau khi được cấp có thẩm quyền ban hành; đồng thời đẩy nhanh sửa đổi Luật Du lịch, hoàn thiện cơ chế của Quỹ Hỗ trợ phát triển du lịch và xây dựng các đề án phát triển du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch gắn với sản phẩm OCOP, phát triển du lịch vùng đồng bằng sông Hồng... Đây là những nền tảng chính sách có ý nghĩa lâu dài, bởi dư địa tăng trưởng của ngành sẽ phụ thuộc rất lớn vào việc tháo gỡ các rào cản về thể chế và tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp đầu tư.

Đột phá thứ hai là mở rộng thị trường quốc tế. Ngành Du lịch sẽ đẩy mạnh xúc tiến tại các thị trường trọng điểm, triển khai các hoạt động trong khuôn khổ Năm hợp tác du lịch Việt Nam - Trung Quốc 2026 - 2027, tham gia các hội chợ quốc tế lớn như WTM London, ITE 2026; đồng thời tăng cường liên kết giữa hàng không, doanh nghiệp lữ hành và hệ thống lưu trú nhằm hình thành các gói sản phẩm hấp dẫn hơn, kéo dài thời gian lưu trú và nâng mức chi tiêu của du khách.

Đột phá thứ ba là chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị. Việc kết nối cơ sở dữ liệu ngành Du lịch với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hoàn thiện hệ thống thống kê theo chuẩn quốc tế, phát triển nền tảng số phục vụ quản trị và kinh doanh sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời tạo trải nghiệm thuận tiện hơn cho doanh nghiệp và du khách.

Bên cạnh việc thúc đẩy thị trường quốc tế, du lịch nội địa tiếp tục được xem là động lực quan trọng của tăng trưởng thông qua các chương trình kích cầu, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ. Ngành cũng ưu tiên phát triển các dòng sản phẩm theo xu hướng mới như du lịch MICE, nghỉ dưỡng cao cấp, chăm sóc sức khỏe, trải nghiệm văn hóa bản địa và kinh tế đêm, hướng tới kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu của du khách và nâng cao giá trị đóng góp của du lịch đối với nền kinh tế.

Từ Đề án phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, việc sửa đổi Luật Du lịch, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, mở rộng thị trường quốc tế đến phát triển các dòng sản phẩm mới, tất cả đều không chỉ nhằm hoàn thành các chỉ tiêu của năm 2026. Xa hơn, đó là quá trình xây dựng nền tảng để du lịch Việt Nam bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới, nơi mỗi lượt khách không chỉ mang lại doanh thu cho ngành mà còn góp phần tạo thêm động lực cho cả nền kinh tế.