Dữ liệu dân cư mở đường cho chuyển biến trong quản lý và đời sống ở xã Nam Phù

Từ “dữ liệu sạch” đến nền tảng quản lý hiện đại

Trong tiến trình chuyển đổi số ở cấp cơ sở, việc làm sạch dữ liệu dân cư được xem là một trong những nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Tại xã Nam Phù, công tác này được triển khai theo hướng đồng bộ, nhằm đảm bảo dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, phục vụ cho điều hành và cung cấp dịch vụ công. Công an xã Nam Phù đã thành lập 13 tổ công tác, trong đó lực lượng Công an xã giữ vai trò nòng cốt, phối hợp chặt chẽ với các tổ an ninh trật tự thôn. Các tổ công tác đồng loạt triển khai rà soát tại từng thôn, từng khu dân cư, tập trung vào các hộ cho thuê trọ, cơ sở kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự và các trường hợp có biến động nhân khẩu.

Công an xã Nam Phù rà soát, kiểm tra cư trú trên địa bàn

Việc chuẩn hóa dữ liệu không chỉ dừng lại ở việc cập nhật thông tin dân cư, mà còn góp phần tạo lập nền tảng cho quản lý xã hội hiện đại, giúp chính quyền địa phương nắm chắc địa bàn, đối tượng quản lý và các biến động dân cư. Đây là điều kiện quan trọng để triển khai hiệu quả các chính sách an sinh, y tế, giáo dục cũng như quản lý các hoạt động kinh tế – xã hội.

Trong bối cảnh xã Nam Phù được thành lập trên cơ sở sáp nhập nhiều địa bàn, việc đồng bộ dữ liệu càng trở nên cần thiết. Khi dữ liệu được làm sạch và chuẩn hóa, quá trình quản lý sẽ giảm thiểu sai lệch, tăng tính minh bạch và tạo thuận lợi cho người dân trong tiếp cận dịch vụ công.

Trung tá Trần Anh Dũng - Trưởng Công an xã Nam Phù cho biết: "Tổng rà soát cư trú là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, giúp lực lượng Công an nắm chắc tình hình từ cơ sở, phục vụ hiệu quả công tác phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm, đồng thời tạo nền tảng dữ liệu chính xác cho cải cách hành chính. Chúng tôi xác định làm đến đâu chắc đến đó, không chạy theo hình thức, đặt quyền lợi và sự thuận tiện của người dân làm trung tâm".

Tính đến thời điểm hiện tại, Công an xã Nam Phù đã rà soát, kiểm tra 2.527/14.393 hộ, tương ứng 8.554/47.607 nhân khẩu. Song song với kiểm tra, Công an xã đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện các quy định mới về đăng ký cư trú; công khai, minh bạch thủ tục hành chính; hỗ trợ kê khai hồ sơ trực tuyến qua Cổng dịch vụ công.

Không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, chuyển đổi số tại Nam Phù còn gắn với cách tiếp cận “từ cơ sở”, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị và người dân. Đây cũng là điểm giao thoa với các lĩnh vực quản lý khác, khi dữ liệu trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả cho công tác điều hành trên nhiều phương diện.

Từ quản lý môi trường đến kiểm soát an toàn thực phẩm

Nếu dữ liệu là “nền móng” của quản trị hiện đại, thì các điểm nghẽn tại địa phương lại là nơi thể hiện rõ nhất hiệu quả của công tác quản lý trong đời sống người dân. Thực tế tại Nam Phù cho thấy, quá trình đô thị hóa nhanh đã kéo theo nhiều áp lực, trong đó có vấn đề môi trường và an toàn thực phẩm, trật tự xây dựng.

Xã Nam Phù triển khai các biện pháp đồng bộ trong công tác xử lý điểm nghẽn về trật tự đô thị. Ảnh: Khánh Huy

Để giải quyết bài toán này, xã đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trong lĩnh vực môi trường, tỷ lệ 97% hộ dân tham gia thu gom rác là một trong những kết quả nổi bật, phản ánh sự chuyển biến trong nhận thức và hành động của cộng đồng. Song song với đó, công tác đảm bảo an toàn thực phẩm cũng được tăng cường thông qua hoạt động kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Trong quý I-2026, xã đã kiểm tra 25 cơ sở, xử lý 7 trường hợp vi phạm. Đối với trật tự xây dựng, song song với xử lý vi phạm, xã Nam Phù tập trung rà soát, chuẩn hóa hồ sơ đất đai, tăng cường kiểm tra địa bàn, phát hiện vi phạm từ sớm, từ cơ sở; đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu và chấp hành đúng quy định. Quan điểm xuyên suốt là kiên quyết với vi phạm mới, xử lý dứt điểm từng trường hợp, không để phát sinh điểm nóng kéo dài.

Đoàn kiểm tra liên ngành xã Nam Phù kiểm tra các bếp ăn tại trường học trên địa bàn. Ảnh: Phương Xuyến

Các mô hình kiểm soát an toàn thực phẩm tại bếp ăn trường học và bữa cỗ đông người tiếp tục được duy trì, góp phần kiểm soát nguy cơ ngay từ cơ sở. Đồng thời, công tác tập huấn, tuyên truyền được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng thực hành an toàn thực phẩm cho các đối tượng liên quan.

Định hướng quản lý của địa phương thể hiện rõ ở việc chuyển từ “xử lý vi phạm” sang “phòng ngừa rủi ro”, gắn kiểm soát với quản lý địa bàn và nâng cao ý thức cộng đồng.

Quản trị dựa vào cộng đồng, từ chính sách đến hành động

Một trong những điểm đáng chú ý trong mô hình quản trị tại Nam Phù là sự kết hợp giữa chuyển đổi số và huy động sự tham gia của người dân. Nếu dữ liệu giúp địa phương nhìn rõ thực trạng, thì sự đồng thuận của người dân chính là yếu tố quyết định để các chính sách đi vào cuộc sống.

Giải quyết thủ tục hành chính tại xã Nam Phù. Ảnh: Phương Xuyến

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Nam Phù Nguyễn Thị Thu Huyền chia sẻ: “Chúng tôi luôn xác định, muốn giải quyết được việc khó thì trước hết phải tạo được sự đồng thuận trong nhân dân. Vì vậy, xã thực hiện nhất quán phương châm công khai, minh bạch, dân biết, dân bàn, dân kiểm tra, dân thụ hưởng. Trong giai đoạn hiện nay, quản lý địa phương không thể chỉ làm theo cách truyền thống. Muốn nâng hiệu quả điều hành thì phải đẩy mạnh chuyển đổi số, chuẩn hóa dữ liệu, nâng chất lượng cán bộ và tăng cường kiểm tra, giám sát thường xuyên. Nói cách khác, quản lý phải vừa chặt chẽ, vừa linh hoạt, vừa lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Trong thực tế, các tổ chức đoàn thể, tổ tự quản tại khu dân cư đã trở thành lực lượng nòng cốt trong việc triển khai các hoạt động từ bảo vệ môi trường đến giám sát an toàn thực phẩm. Người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn trực tiếp tham gia vào quá trình quản lý, qua đó nâng cao tính bền vững của các giải pháp.

Cách tiếp cận này cho thấy, chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà còn là thay đổi phương thức quản trị từ quản lý hành chính đơn thuần sang quản trị dựa trên dữ liệu và sự tham gia của cộng đồng.

Nhìn tổng thể, những chuyển biến tại Nam Phù cho thấy một xu hướng rõ nét từ quản lý theo kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu và thực tiễn; từ xử lý vấn đề sang phòng ngừa rủi ro; đẩy mạnh nền hành chính phục vụ và người dân cùng tham gia.

Dù vẫn còn những hạn chế nhất định, đặc biệt ở một số lĩnh vực như môi trường và an toàn thực phẩm, nhưng cách tiếp cận hiện nay đang tạo nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục hoàn thiện hệ thống quản trị.

Trong bối cảnh đô thị hóa tiếp tục diễn ra nhanh, yêu cầu quản lý ngày càng phức tạp, việc kết hợp giữa chuyển đổi số và phát huy vai trò của cộng đồng được xem là hướng đi phù hợp. Từ dữ liệu đến đời sống, từ chính sách đến hành động, Nam Phù đang từng bước định hình một mô hình quản trị cơ sở linh hoạt, thích ứng và hướng tới phát triển bền vững.