Đưa di sản lên môi trường số, tạo động lực phát triển du lịch

Hướng đi mới trong phát triển du lịch

Chùa Diên Phúc, ở thôn Thượng Thụy (xã Hoài Đức), được xếp hạng di tích cấp Quốc gia năm 1991. Không chỉ có giá trị về cảnh quan, tín ngưỡng, ngôi chùa còn gắn với lịch sử cách mạng của địa phương, là điểm đến được người dân, du khách tìm tới chiêm bái khi về Hoài Đức.

Phát huy những giá trị đó, trong khuôn khổ chương trình “100 ngày chuyển đổi số”, UBND xã Hoài Đức tổ chức livestream giới thiệu lịch sử hình thành, kiến trúc, giá trị văn hóa, tín ngưỡng của chùa Diên Phúc. Thay vì giới thiệu di tích qua những bài viết, hình ảnh tĩnh, hoạt động này đưa không gian di sản trực tiếp đến với người xem, đồng thời tạo điều kiện để khán giả lắng nghe những câu chuyện về di tích, tương tác và tìm hiểu ngay trong thời gian phát sóng.

Đây cũng là cách Hoài Đức thử nghiệm phương thức mới trong tuyên truyền, quảng bá các giá trị văn hóa, lịch sử địa phương. Thông qua các nền tảng như fanpage “Hoài Đức quê ta”, “Trung tâm Dịch vụ tổng hợp Hoài Đức”… câu chuyện về chùa Diên Phúc tiếp cận rộng hơn với người dân và du khách, vượt ra ngoài phạm vi không gian di tích.

Ứng dụng công nghệ số đang mở ra cách thức mới trong quảng bá, giới thiệu và phát huy giá trị các điểm đến văn hóa, lịch sử tại địa phương. Ảnh: Đinh Luyện

Theo ông Nguyễn Văn Thành, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Thượng Thụy, cùng với chính quyền địa phương, người dân địa phương luôn chủ động gìn giữ cảnh quan, bảo vệ di tích và phát huy những giá trị văn hóa tại chùa Diên Phúc. Việc đưa di tích lên nền tảng số không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh địa phương mà còn giúp thế hệ hôm nay hiểu rõ hơn về vị trí của ngôi chùa trong đời sống tinh thần của cộng đồng qua nhiều thế hệ.

Không chỉ Hoài Đức, tại xã Đoài Phương, công nghệ số cũng đang được sử dụng như một phương thức mới để đưa di sản và các sản phẩm du lịch đến gần công chúng. Mới đây (ngày 4-9) xã Đoài Phương cũng tổ chức thành công livestream quảng bá cụm di tích cấp quốc gia Đền Măng Sơn - Nam Cung, nơi thờ Đức Tản Viên Sơn Thánh, trên các kênh “Diễn đàn xã Đoài Phương” và “Cộng đồng người Đoài Phương”. Qua hình thức phát trực tiếp trên fanpage, những câu chuyện về di tích, không gian kiến trúc và các giá trị văn hóa được truyền tải trực quan tới cộng đồng mạng.

Theo ông Vũ Văn Bình, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Đoài Phương, địa phương xác định di sản là tài sản vô giá của nhân dân, vì vậy công tác bảo tồn, tôn tạo cảnh quan và phát huy giá trị di tích luôn được chú trọng. Việc ứng dụng nền tảng số để quảng bá Đền Măng Sơn là một trong những cách làm thiết thực nhằm đưa hình ảnh di sản đến gần hơn với nhân dân và du khách, đồng thời góp phần nâng cao ý thức bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa tại địa phương.

Xây dựng thương hiệu trên nền tảng số

Thực tế, tại không ít địa phương của Hà Nội, hệ thống di tích lịch sử, làng nghề và các giá trị văn hóa đặc sắc đang trở thành nguồn tài nguyên quan trọng để phát triển du lịch; và việc xây dựng thương hiệu trên nền tảng số là hướng đi mới, góp phần mở ra cách thức mới để kể câu chuyện về vùng đất, tạo nhận diện cho điểm đến từ đó kết nối với du khách. Những địa danh như Di tích Quốc gia đặc biệt Chùa Bối Khê (xã Tam Hưng), Thành cổ Sơn Tây (phường Sơn Tây)... là ví dụ. Ở những nơi này, di tích không chỉ được giới thiệu trên các kênh thông tin truyền thống mà ngày càng hiện diện nhiều trên môi trường số.

Nhìn rộng hơn, từ việc giới thiệu một di tích, nhiều địa phương cũng đang từng bước xây dựng hình ảnh và nhận diện riêng cho các điểm đến, qua đó từng bước hình thành hệ sinh thái du lịch số, trong đó công nghệ được kết nối với toàn bộ quá trình khám phá điểm đến.

Tại xã Hoài Đức, địa phương đang triển khai số hóa dữ liệu các di tích lịch sử, xây dựng hệ thống mã QR, bản đồ số du lịch, bài thuyết minh số thông minh và tích hợp vào chuyên mục “Du lịch số Hoài Đức”. Với một thao tác trên điện thoại thông minh, người dân, du khách có thể tiếp cận thông tin về lịch sử, văn hóa, kiến trúc và những giá trị nổi bật của từng điểm đến theo cách trực quan, sinh động.

Xã Hoài Đức sở hữu nhiều di tích lịch sử, điểm đến văn hóa hấp dẫn, đang được địa phương đẩy mạnh quảng bá trên nền tảng số. Ảnh: Hồng Lý

Bà Đồng Thị Nga, Phó Chủ tịch UBND xã Hoài Đức, cho biết: Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo vào bảo tồn, quảng bá các giá trị văn hóa truyền thống là yêu cầu tất yếu. Vì vậy, chuyên mục “Du lịch số Hoài Đức” được xây dựng không chỉ như một kênh thông tin tuyên truyền hiện đại mà còn từng bước hình thành kho dữ liệu số về văn hóa, du lịch của địa phương.

Theo lãnh đạo xã Hoài Đức, việc đưa các giá trị văn hóa lên môi trường số giúp du khách thuận lợi hơn trong tìm hiểu, lựa chọn và trải nghiệm điểm đến, đồng thời tạo thêm phương thức để địa phương giới thiệu hình ảnh quê hương, con người và các sản phẩm đặc trưng đến cộng đồng mạng. Khi thông tin về một di tích được chuẩn hóa, hình ảnh được lan tỏa và câu chuyện về điểm đến được kể một cách hấp dẫn, đó cũng là quá trình từng bước tạo dựng thương hiệu du lịch cho địa phương.

Có thể thấy, chuyển đổi số đang dần thay đổi cách các địa phương Hà Nội tiếp cận, bảo tồn và quảng bá tài nguyên du lịch. Khi mỗi điểm đến có câu chuyện riêng, được giới thiệu bằng phương thức phù hợp và duy trì sự hiện diện thường xuyên trên các nền tảng số, đó cũng là quá trình từng bước tạo dựng nhận diện và thương hiệu du lịch cho từng địa phương.