Đưa di sản từ 'trạng thái tĩnh' thành 'tài sản phát triển'
Chiều 23-7, tại Bảo tàng Tôn Đức Thắng (số 5, Tôn Đức Thắng, phường Sài Gòn) diễn ra Chương trình Lý luận, phê bình văn học nghệ thuật năm 2026 với chủ đề 'Ứng dụng công nghệ trong số hóa di sản văn hóa và các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, du lịch ở TPHCM hiện nay'.

Một trong những hoạt động nổi bật của chương trình là tọa đàm "Số hóa dữ liệu văn hóa, du lịch TPHCM"
Chương trình do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM phối hợp Đài Phát thanh - Truyền hình TPHCM tổ chức.
Đến dự chương trình có các đồng chí: Phạm Phương Thảo, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND, thành viên Ban Tham vấn Hội đồng Lý luận, phê bình văn học nghệ thuật TPHCM; Phạm Minh Tâm, Phó Vụ trưởng Vụ Địa phương 3, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Lê Văn Minh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM; Đinh Thị Thanh Thủy, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận, phê bình văn học nghệ thuật TPHCM; Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở VH-TT TPHCM, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học nghệ thuật TPHCM.
Chương trình bao gồm nhiều hoạt động, trong đó nổi bật là tọa đàm "Số hóa dữ liệu văn hóa, du lịch TPHCM". Các diễn giả nhìn nhận: số hóa di sản không đơn thuần là giải pháp kỹ thuật, mà trở thành một mô hình quản trị mới, đưa di sản từ chỗ “bảo tồn - nghiên cứu - trưng bày” sang “bảo tồn - dữ liệu hóa - kết nối - sáng tạo giá trị”. Đây cũng là cách để đưa các giá trị truyền thống đến gần hơn với giới trẻ, đồng thời mở ra dư địa sáng tạo mới trên nền tảng di sản.
TPHCM sở hữu hệ thống di sản phong phú với 314 di tích được xếp hạng, 23 bảo vật quốc gia, 23 bảo tàng và 3 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh; hồ sơ đề cử Địa đạo Củ Chi vào Danh mục Di sản Thế giới cũng đang được hoàn thiện. Cả nước có khoảng 40.000 di tích và hơn 4 triệu hiện vật. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về số hóa.
Tại tọa đàm, các diễn giả phân tích về những “nút thắt” về nhận thức, dữ liệu và công cụ lượng hóa, cơ chế phối hợp và huy động vốn, đặc biệt là nguồn nhân lực vừa am hiểu công nghệ vừa nắm vững kiến thức về văn hóa - nghệ thuật.
Từ thực tiễn đó, đề xuất xây dựng Ngân hàng dữ liệu di sản số (Digital Heritage Bank) được đưa ra như một giải pháp để vận hành theo mô hình tài nguyên mở, cung cấp chất liệu đầu vào cho các ngành công nghiệp sáng tạo, gắn với lộ trình phát triển 8 ngành công nghiệp văn hóa của thành phố đến năm 2030.
Trong khuôn khổ chương trình, khu vực sảnh trưng bày các mô hình số hóa tiêu biểu từ Bảo tàng Lịch sử TPHCM, Bảo tàng TPHCM, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, Nhà hát Nghệ thuật hát bội TPHCM, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, cùng các không gian sách nói, Địa đạo Củ Chi, làng thủ công mỹ nghệ, làng nghề gốm Biên Hòa...
Nghệ nhân Năm Tuyền (Phạm Văn Tuyền) trình diễn hóa thân trang phục truyền thống, trong khi dàn nhạc đờn ca tài tử biểu diễn luân phiên xuyên suốt sự kiện.
Chương trình khép lại bằng phần trình diễn trang phục hát bội và trích đoạn cải lương Lê Công kỳ án do các nghệ sĩ Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang thể hiện.
>> Một số hình ảnh hoạt động trình diễn, trải nghiệm di sản tại chương trình:
















