Đưa Khánh Hòa trở thành trung tâm vận tải biển

UBND tỉnh vừa tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư vào cảng biển, cảng cạn và trung tâm logistics tỉnh Khánh Hòa. Hội nghị thu hút hơn 300 đại biểu trong nước và quốc tế tham dự, với nhiều ý kiến tâm huyết, đề xuất các giải pháp đưa Khánh Hòa trở thành trung tâm vận tải biển của khu vực.

Phát huy lợi thế

Theo Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh, Khánh Hòa có vị trí địa lý chiến lược với diện tích hơn 8.700km², bờ biển dài gần 500km; là cửa ngõ giao thương quan trọng hướng ra Biển Đông, kết nối các vùng kinh tế động lực: Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và Nam Trung Bộ. Cùng với hệ thống hạ tầng giao thông ngày càng đồng bộ, tỉnh có nhiều lợi thế tiềm năng để bứt phá trong các lĩnh vực kinh tế biển, logistics trung chuyển quốc tế, công nghiệp công nghệ cao và phát triển đô thị thông minh. Với khoảng 200 hòn đảo lớn, nhỏ cùng các vịnh nổi tiếng như: Nha Trang, Cam Ranh, Vân Phong, Vĩnh Hy, tỉnh có điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế biển theo tinh thần Nghị quyết số 36 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đặc biệt, lợi thế của Cảng nước sâu Vân Phong và Cảng tổng hợp Cà Ná tạo nền tảng quan trọng để phát triển dịch vụ cảng biển, logistics, công nghiệp đóng tàu, năng lượng và các ngành kinh tế biển.

Lãnh đạo Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực phát triển cảng biển, cảng cạn và logistics với lãnh đạo Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Phúc Gia.

Với những tiềm năng, thế mạnh hiện có, tỉnh phấn đấu xây dựng hệ thống cảng biển trở thành cảng biển loại I, hướng tới cảng biển đặc biệt, phát huy tối đa lợi thế về vị trí địa lý, không gian biển và khả năng kết nối các hành lang vận tải. Trong đó, Khu bến Bắc Vân Phong được định hướng trở thành cảng trung chuyển quốc tế; Khu bến Nam Vân Phong trở thành trung tâm cảng tổng hợp, hàng rời, container và logistics quy mô lớn. Cùng với đó, tỉnh thúc đẩy phát triển đồng bộ các khu bến: Cam Ranh, Nha Trang, Cà Ná, Ninh Chử và mạng lưới cảng cạn, kho bãi, trung tâm logistics, gắn với giao thông đường bộ, đường cao tốc, đường sắt và vận tải đa phương thức.

Ông Trương Văn Tiến - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh chia sẻ: "Đối với Khánh Hòa, hệ thống cảng biển, cảng cạn và trung tâm logistics không chỉ là hạ tầng kỹ thuật mà còn phải trở thành "xương sống" của chuỗi giá trị kinh tế biển. Đây chính là nền tảng để phát triển công nghiệp, năng lượng, thương mại, dịch vụ hàng hải, xuất nhập khẩu và tăng liên kết vùng. Với tiềm năng và định hướng phát triển đã đề ra, tỉnh ưu tiên thu hút các nhà đầu tư chiến lược tham gia xây dựng, mở rộng và khai thác các cảng biển tại Bắc Vân Phong, Nam Vân Phong, Cam Ranh và Cà Ná; phát triển các cảng container, cảng trung chuyển, cảng tổng hợp, bến hàng rời, hàng lỏng, khí và bến tàu khách quốc tế. Cùng với đó, tỉnh kêu gọi đầu tư các trung tâm logistics, cảng cạn, kho ngoại quan, kho lạnh, trung tâm phân phối, hạ tầng kết nối vận tải đa phương thức và dịch vụ hậu cần sau cảng; đồng thời phát triển công nghiệp đóng mới, sửa chữa tàu, dịch vụ hàng hải, logistics số, cảng xanh và cảng thông minh".

Xác định hướng đi cho phát triển cảng biển và logistics

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Gấm - Giảng viên Trường Đại học Phenikaa (Hà Nội) cho rằng: “Để xác định hướng đi cho phát triển cảng biển và logistics, Khánh Hòa cần nghiên cứu kỹ mạng lưới cảng biển và logistics toàn cầu. Trong bối cảnh bản đồ vận tải biển thế giới đang có nhiều thay đổi, cùng với xu hướng tự động hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, nhiều cơ hội mới đang mở ra cho các địa phương thu hút đầu tư cho lĩnh vực này. Từ nay đến năm 2030, tỉnh cần quy hoạch logistics theo hướng tích hợp, thu hút nhà đầu tư chiến lược, đặc biệt ưu tiên các tập đoàn logistics toàn cầu (PSA, DP World, Maersk...). Cùng với đó, tỉnh cần phối hợp với các tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk để mở rộng vùng hinterland (vùng nội địa hoặc vùng hậu phương), qua đó gia tăng lưu lượng hàng hóa cho cảng Vân Phong”.

Thực tiễn cho thấy, các trung tâm logistics hàng đầu thế giới thành công không chỉ nhờ lợi thế tự nhiên hay quy mô cầu bến, mà còn nhờ phát triển đồng bộ hệ sinh thái logistics. Singapore tuy có diện tích nhỏ và gần như không có nguồn hàng nội địa lớn, nhưng nhờ phát triển đồng bộ cảng biển, khu thương mại tự do, kho ngoại quan, trung tâm phân phối và hạ tầng số đã đạt sản lượng khoảng 44,66 triệu TEU trong năm 2025, trở thành một trong những trung tâm trung chuyển container lớn nhất thế giới và là cửa ngõ logistics quan trọng của ASEAN. Busan (Hàn Quốc) xử lý khoảng 24,88 triệu TEU trong năm 2025, trong đó hàng trung chuyển quốc tế chiếm gần 57%, khẳng định vai trò trung tâm logistics của khu vực Đông Bắc Á. Rotterdam (Hà Lan) đạt khoảng 14,2 triệu TEU trong năm 2025, phát triển theo mô hình tích hợp cảng biển, công nghiệp và logistics, tạo giá trị gia tăng cao cho toàn bộ chuỗi cung ứng. Từ những kinh nghiệm này cho thấy, để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm vận tải biển của khu vực, Khánh Hòa không chỉ đầu tư phát triển hệ thống cầu bến mà còn phải xây dựng đồng bộ hạ tầng hậu phương cảng, trung tâm logistics, nền tảng số và các dịch vụ logistics chuyên sâu.

Tính đến năm 2026, hệ thống cảng biển Khánh Hòa được tổ chức quản lý bao gồm 6 khu bến chính: Bắc Vân Phong, Nam Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh, Ninh Chử, Cà Ná. Toàn tỉnh hiện có 21 bến cảng với tổng cộng 42 cầu cảng (bao gồm ụ tàu), tổng chiều dài cầu cảng đạt hơn 8.785m. Năng lực tiếp nhận cỡ tàu lớn nhất đạt trọng tải đến 400.000 tấn (tại khu bến Nam Vân Phong) và nhỏ nhất là 2.000 tấn (tại Bến cảng Ninh Chử).

Ông Nguyễn Khiếu Anh - Phó Giám đốc Phòng Marketing, Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn đề xuất, Khánh Hòa cần chuyển từ tư duy “đầu tư hạ tầng để chờ hàng” sang “phát triển hệ sinh thái để tự tạo nguồn hàng”, qua đó thu hút doanh nghiệp logistics, hãng tàu, nhà đầu tư chiến lược và tạo giá trị gia tăng ngay tại địa phương. Tỉnh cần phát triển hệ thống cảng biển theo mô hình “mỗi khu vực một chức năng, liên kết thành một hệ sinh thái thống nhất”. Trong đó, Khu bến Vân Phong tiếp tục phát huy vai trò cảng cửa ngõ, cảng nước sâu và cảng trung chuyển quốc tế, phục vụ hàng container, hàng tổng hợp, hàng rời và kết nối các tuyến vận tải biển quốc tế. Cảng quốc tế Cam Ranh được định hướng trở thành trung tâm logistics chuyên dụng và dịch vụ hàng hải giá trị gia tăng, tập trung phát triển logistics lạnh, hậu cần kỹ thuật hàng hải, trung tâm dịch vụ container, kho ngoại quan, trung tâm cung ứng hàng hải và logistics phục vụ công nghiệp ngoài khơi. Bên cạnh đó, hệ thống cảng cạn (ICD), trung tâm logistics và depot container Cam Ranh sẽ đảm nhiệm vai trò tổ chức nguồn hàng, gom hàng, thông quan, phân phối, kết nối các khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng sản xuất của Nam Trung Bộ - Tây Nguyên với hệ thống cảng biển Khánh Hòa.

Đồng hành với nhà đầu tư

Với hệ thống khu kinh tế, khu công nghiệp, các dự án năng lượng, công nghiệp chế biến cùng mạng lưới giao thông liên vùng ngày càng hoàn thiện, Khánh Hòa có nhiều điều kiện trở thành trung tâm tập kết, trung chuyển và phân phối hàng hóa quan trọng của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Tỉnh mong muốn đồng hành với các nhà đầu tư có tầm nhìn chiến lược, tiềm lực tài chính và công nghệ; kỳ vọng các doanh nghiệp sẽ tìm thấy những cơ hội đầu tư bền vững, các dự án khả thi để cùng kiến tạo một Khánh Hòa hiện đại, năng động và vươn tầm quốc tế.

Lãnh đạo Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực phát triển cảng biển, cảng cạn và logistics với lãnh đạo Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Trung Nam.

Khi doanh nghiệp đầu tư vào Khánh Hòa, tỉnh cam kết sẽ áp dụng các chính sách ưu đãi theo hướng bảo đảm tối đa quyền lợi và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, thủ tục hành chính thuận tiện, đơn giản, minh bạch, áp dụng mức ưu đãi cao nhất theo quy định của pháp luật. Các chính sách ưu đãi được thực hiện theo quy định của Luật Đầu tư, Luật Đất đai, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu các văn bản liên quan. Đối với dự án thực hiện tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, tỉnh miễn tiền thuê đất trong toàn bộ thời gian thuê; áp dụng thuế suất 10% trong 15 năm và miễn thuế 4 năm đầu, giảm 50% trong 9 năm tiếp theo. Các dự án xây dựng hạ tầng khu công nghiệp trong khu kinh tế được miễn tiền thuê đất 15 năm và các ưu đãi khác theo quy định pháp luật.

Đặc biệt, nhà đầu tư khi thực hiện các dự án trong Khu Kinh tế Vân Phong sẽ được ưu tiên thực hiện các thủ tục đầu tư rút gọn. Các nhà đầu tư chiến lược đáp ứng các điều kiện theo quy định sẽ được ưu đãi đầu tư và lợi thế thủ tục lựa chọn nhà đầu tư theo quy định. Ngoài ra, các chính sách về điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất, tài sản gắn liền với đất cũng đặc biệt hơn (thực hiện song song với bước chấp thuận chủ trương đầu tư).

Khánh Hòa định hướng ưu tiên thu hút đầu tư 4 trung tâm logistics tại các khu vực: Khu Kinh tế Vân Phong, Nam Cam Ranh, Cà Ná và Ninh Chử. Cụ thể gồm: Trung tâm logistics trong Khu Kinh tế Vân Phong quy mô cấp vùng, diện tích dự kiến 40ha; Trung tâm logistics Cà Ná, diện tích dự kiến 60ha; Trung tâm logistics loại II tại xã Nam Cam Ranh, diện tích dự kiến 20 - 30ha; Trung tâm logistics Ninh Chử, diện tích dự kiến 30ha. Cùng với đó, tỉnh quy hoạch ưu tiên phát triển 4 hệ thống cảng cạn: Vân Phong, Cam Ranh, Lợi Hải và Cà Ná.

Phát biểu tại Hội nghị xúc tiến đầu tư vào cảng biển, cảng cạn và trung tâm logistics tỉnh Khánh Hòa, đồng chí Nguyễn Thanh Hà - Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh: "UBND tỉnh sẽ khẩn trương hoàn thiện thể chế và các đề án quy hoạch phân khu; đầu tư phát triển hạ tầng kết nối đồng bộ, bảo đảm an ninh nguồn nước; đẩy mạnh chuyển đổi số và áp dụng các tiêu chuẩn xanh nghiêm ngặt; kích hoạt đòn bẩy tài chính hỗ trợ doanh nghiệp; đồng thời bảo đảm vững chắc an ninh, quốc phòng. Tỉnh luôn sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi nhất để các nhà đầu tư, doanh nghiệp đến nghiên cứu, tìm hiểu môi trường đầu tư, kinh doanh và triển khai các dự án đầu tư. Đồng thời, cam kết luôn đồng hành với cộng đồng doanh nghiệp, kiến tạo môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, thông thoáng và giải quyết thủ tục hành chính nhanh chóng, hiệu quả".