Đưa kỹ năng nhận diện lừa đảo đến vùng sâu Lâm Đồng
Từ những câu chuyện người thật, việc thật, nhiều địa phương ở Lâm Đồng đổi mới cách tuyên truyền phòng, chống lừa đảo trực tuyến. Thay vì những nội dung khô khan, người dân được hướng dẫn trực tiếp, thực hành ngay trên điện thoại để nhận diện và xử lý các thủ đoạn lừa đảo thường gặp.

Công an xã Quảng Khê hướng dẫn người dân cảnh giác với các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến
Người dân Lâm Đồng học cách nhận diện lừa đảo
Sáng cuối tuần, sau khi hoàn thành việc nhà, chị Nông Thị Liên (thôn 5, xã Quảng Khê) tranh thủ tham gia buổi hướng dẫn kỹ năng nhận diện các thủ đoạn lừa đảo do địa phương tổ chức.
Với chị Liên, đây không phải một “lớp học” để lấy chứng chỉ mà là dịp để trang bị thêm kiến thức bảo vệ bản thân và gia đình. Đặc biệt, chị quyết tâm tham gia sau khi từng là nạn nhân của một vụ lừa đảo.
Tháng trước có một số điện thoại lạ liên tục gọi điện yêu cầu tôi chuyển tiền để nhận hàng. Vì trước đó có đặt mua một sản phẩm trên mạng xã hội nên tin tưởng chuyển tiền cho người lạ. Chờ mãi mấy hôm mà không nhận được hàng, tôi mới biết mình bị lừa.
Chị Nông Thị Liên, thôn 5, xã Quảng Khê
Tại buổi hướng dẫn, người dân được tiếp cận những tình huống quen thuộc như đường link giả mạo, tài khoản mạng xã hội bị chiếm quyền, cuộc gọi giả danh hay dẫn dụ cung cấp mã OTP ngân hàng. Các thủ đoạn được minh họa bằng những tình huống cụ thể để người dân dễ nhận biết và ghi nhớ.
Không chỉ tổ chức tại các điểm sinh hoạt cộng đồng, việc tuyên truyền còn được đưa đến những nơi người dân thường xuyên lui tới.

Cán bộ xã tại Lâm Đồng hướng dẫn người dân cảnh giác với các thủ đoạn chốt đơn, tăng tương tác
Tại cửa hàng tạp hóa của chị H’Hồng (bon Đắk Plao, xã Quảng Khê), một buổi hướng dẫn được tổ chức với những câu chuyện rất gần với đời sống. Những người tham gia từng gặp các hình thức lừa đảo như cộng tác viên chốt đơn, tăng tương tác, đánh giá sản phẩm.
Chị H’Hồng chia sẻ: “Xem tivi nhiều nên tôi cũng biết sơ sơ về thủ đoạn lừa đảo nhưng không ngờ có ngày mình lại là nạn nhân. Họ hướng dẫn rất kỹ, nói chuyện dễ nghe, lúc đầu cho nhận tiền nên tôi tin. Đến khi yêu cầu chuyển số tiền lớn hơn để làm nhiệm vụ thì tôi mới nhận ra mình bị lừa”.
Theo chị H’Hồng, những buổi hướng dẫn trực tiếp giúp người dân hiểu rõ hơn các thủ đoạn mới và biết cách xử lý khi gặp tình huống bất thường trên mạng.
Trang bị "lá chắn số"
Chị Nông Thị Liên và chị H’Hồng là 2 trong số rất nhiều người dân tỉnh Lâm Đồng được trang bị kỹ năng phòng, chống lừa đảo trực tuyến.
Thay vì tuyên truyền thông thường, những câu chuyện mất tiền, bị đánh cắp tài khoản... được minh họa bằng hình thức trực quan, gần gũi. Điều này giúp người dân dễ nắm bắt, qua đó cảnh giác hơn trên không gian mạng.

Hội Cựu chiến binh xã Quảng Trực hướng dẫn hội viên sử dụng mạng xã hội an toàn
Tại xã biên giới Quảng Trực, Hội Cựu chiến binh xã tổ chức nhiều buổi “cầm tay, chỉ việc” nhằm nâng cao kỹ năng số cho hội viên.
Thay vì chỉ cung cấp thông tin, cán bộ Hội hướng dẫn trực tiếp cách sử dụng điện thoại thông minh, các ứng dụng thiết yếu, bảo mật tài khoản và nhận diện thông tin giả, đường link bất thường.
Ông Bùi Văn Ninh, Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Quảng Trực cho biết, hội viên được hướng dẫn từng bước, và thực hành ngay trên điện thoại của mình từ cài đặt, sử dụng ứng dụng, bảo mật tài khoản đến nhận diện thông tin giả, đường link bất thường.
“Cách làm này giúp những người hạn chế về công nghệ bớt tâm lý e ngại, mạnh dạn tiếp cận và sử dụng các tiện ích số trong cuộc sống hằng ngày, đặc biệt là tránh việc bị lừa đảo”, ông Ninh cho hay.

Người dân được “cầm tay, chỉ việc”, phòng, chống lừa đảo trực tuyến
Tại xã Đam Rông 2, Hội Liên hiệp phụ nữ xã phối hợp với Công an địa phương tổ chức các buổi tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm; đồng thời nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến, góp phần bảo vệ người dân, nhất là phụ nữ và người lớn tuổi, trên không gian mạng.
Bà Lê Thị Hương, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Đam Rông 2 cho biết, lừa đảo trực tuyến đang trở thành vấn đề đáng lo ngại, nhất là tại những khu vực vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi khả năng tiếp cận thông tin của một bộ phận người dân còn hạn chế.

Phụ nữ xã Đam Rông 2 được trang bị kỹ năng phòng, chống lừa đảo trực tuyến
Qua các buổi tuyên truyền, nhiều chị em chia sẻ từng ít nhất một lần trở thành nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo trên mạng. Dù giá trị thiệt hại của nhiều vụ việc không lớn, nhưng thủ đoạn ngày càng tinh vi, phức tạp, gây ảnh hưởng đến tâm lý người dân.
Chúng tôi xác định tuyên truyền phải ngắn gọn, dễ hiểu, sát với thực tế để người dân dễ nhớ, dễ nhận biết và chủ động phòng tránh.
Bà Lê Thị Hương, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Đam Rông 2
Từ những buổi hướng dẫn trực tiếp, người dân không chỉ được nghe về các thủ đoạn lừa đảo mà còn có cơ hội nhận diện ngay những dấu hiệu bất thường trong các tình huống cụ thể.
Với những địa bàn vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, cách làm này giúp kiến thức về an toàn số trở nên gần gũi hơn. Khi người dân biết tự kiểm tra thông tin, thận trọng trước yêu cầu chuyển tiền, cung cấp mã xác thực hoặc truy cập đường link lạ, khả năng phòng tránh lừa đảo cũng được nâng lên.
Đó cũng là cách các địa phương từng bước đưa kỹ năng số đến gần hơn với người dân, để mỗi người có thêm khả năng tự bảo vệ mình trên không gian mạng.

