Đưa nghệ thuật biểu diễn dân gian vào trường học
Toàn tỉnh hiện có 420 cơ sở giáo dục công lập và tư thục, với trên 376.000 học sinh và trẻ mầm non; hơn 70% là con em đồng bào dân tộc thiểu số. Những năm qua, các trường học trên địa bàn tỉnh đang đưa nghệ thuật biểu diễn dân gian vào hoạt động giáo dục, trải nghiệm, tạo sân chơi bổ ích, giúp học sinh hiểu thêm về nét đẹp văn hóa các dân tộc, bồi đắp tình yêu quê hương và ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Giờ học vũ điệu kết đoàn của cô và trò Trường Mầm non Chiềng Đen, phường Chiềng An.
Trong tiếng nhạc rộn ràng, cô và trò Trường Mầm non Chiềng Đen, phường Chiềng An, cùng nắm tay nhau tạo thành vòng xòe. Những bước chân còn vụng về, động tác chưa thật nhịp nhàng, nhưng gương mặt các em đều ánh lên niềm vui, thích thú. Qua từng điệu múa, những nét đẹp văn hóa truyền thống đang đến với trẻ một cách gần gũi, tự nhiên.
Để các hoạt động phù hợp với lứa tuổi mầm non, nhà trường lựa chọn những điệu múa, động tác đơn giản, dễ nhớ, dễ thực hiện. Giáo viên vừa hướng dẫn, vừa làm mẫu, kết hợp âm nhạc với các hoạt động tập thể, tạo hứng thú cho trẻ. Cô giáo Quàng Thị Sóng, Hiệu trưởng Trường Mầm non Chiềng Đen, cho biết: Nhà trường chú trọng lồng ghép các điệu múa dân tộc vào hoạt động giáo dục, trải nghiệm, phù hợp với khả năng tiếp nhận của trẻ. Giáo viên hướng dẫn từ những động tác đơn giản, kết hợp âm nhạc và sinh hoạt tập thể để trẻ dễ ghi nhớ, hào hứng tham gia. Qua đó, giúp các em làm quen, cảm nhận nét đẹp văn hóa truyền thống, từng bước hình thành tình yêu và ý thức gìn giữ bản sắc dân tộc.

Cô và trẻ Trường Mầm non Chiềng Đen, phường Chiềng An múa xòe.
Không chỉ ở bậc học mầm non, việc đưa nghệ thuật biểu diễn dân gian vào trường học còn được triển khai với nhiều hình thức phù hợp ở các cấp học. Tại Trường THPT Thuận Châu, những điệu múa dân tộc, dân vũ dân gian được lồng ghép trong nội dung Giáo dục địa phương, hoạt động trải nghiệm, sinh hoạt tập thể và các chương trình văn nghệ. Trong các giờ học, học sinh được tìm hiểu nguồn gốc, đặc điểm, ý nghĩa của từng điệu múa, sau đó thực hành các động tác và phối hợp theo đội hình. Cách tổ chức này giúp những kiến thức về văn hóa truyền thống không còn khô cứng, mà trở nên sinh động, dễ tiếp nhận, từ chỗ chỉ biết đến các điệu múa qua những dịp lễ hội, nhiều học sinh đã có thể trực tiếp tham gia biểu diễn, cảm nhận rõ hơn giá trị văn hóa của dân tộc.
Em Nguyễn Huyền Trang, học sinh lớp 11A1, Trường THPT Thuận Châu, chia sẻ: Ban đầu, em thấy các động tác múa dân tộc khó nhớ, nhưng được thầy, cô hướng dẫn và luyện tập cùng các bạn nên em dần thực hiện thành thạo. Khi cùng các bạn tạo thành vòng xòe, em cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp và ý nghĩa của điệu múa truyền thống. Em mong nhà trường tiếp tục tổ chức những hoạt động như vậy để học sinh có thêm cơ hội tìm hiểu, thực hành và gìn giữ văn hóa dân tộc.

Học sinh Trường THPT Thuận Châu với tiết mục múa nón dân tộc Thái.
Từ những giờ học, hoạt động ngoại khóa, nghệ thuật biểu diễn dân gian đang trở thành cầu nối đưa di sản văn hóa đến gần hơn với học sinh. Đây cũng là cách giáo dục trực quan, góp phần khơi dậy niềm tự hào, ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Tùy theo cấp học, điều kiện thực tế, các trường lựa chọn hình thức tổ chức phù hợp, tạo cơ hội cho học sinh được tìm hiểu, trải nghiệm và thực hành.
Ông Nguyễn Ngọc Quang, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, cho biết: Sở đã định hướng các nhà trường tăng cường lồng ghép nội dung giáo dục văn hóa truyền thống vào hoạt động dạy học, trải nghiệm; tổ chức cho học sinh tìm hiểu dân ca, dân vũ, trò chơi dân gian, phong tục, tập quán của các dân tộc. Nội dung này được cụ thể hóa thông qua mô hình “Trường học gắn với di sản văn hóa”, góp phần tạo môi trường để học sinh tiếp cận, trải nghiệm và hình thành ý thức trân trọng, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.
Đưa các loại hình biểu diễn dân gian dân tộc vào trường học đã và đang mang lại sân chơi bổ ích cho học sinh và là phương thức giáo dục trực quan, giúp thế hệ trẻ bồi đắp tình yêu quê hương và ý thức giữ gìn bản sắc dân tộc. Để từ đây, nét đẹp văn hóa truyền thống tiếp tục được gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị trong đời sống hôm nay.

