Đưa pháp luật đến gần dân từ những cách làm sát thực tế
Để pháp luật thực sự đi vào cuộc sống, các địa phương trong tỉnh chú trọng đổi mới nội dung, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, gắn với nhu cầu và những vấn đề phát sinh từ thực tiễn cơ sở, từng bước đưa pháp luật đến gần hơn với người dân, góp phần xây dựng ý thức sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật.
Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa bàn tỉnh được triển khai với nhiều hình thức phong phú, hướng đến đa dạng đối tượng và phù hợp với đặc điểm từng địa bàn dân cư. Nội dung tuyên truyền gắn với những vấn đề thiết thực, đời sống người dân, như: đất đai, hôn nhân và gia đình, bảo đảm an ninh trật tự, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Toàn tỉnh tổ chức 3.093 cuộc phổ biến, giáo dục pháp luật với 542.476 lượt người tham gia. Trong đó, Sở Tư pháp tổ chức 58 hội nghị tuyên truyền tại cơ sở với 5.779 người tham dự; biên soạn, phát hành 10 loại tờ gấp pháp luật với 10.000 tờ; đăng tải trên 160 tin, bài trên Trang thông tin điện tử phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh.
Ở cơ sở, công tác tuyên truyền được triển khai theo hướng sát thực tế, tập trung vào những vấn đề người dân quan tâm. Xã Thành Công được thành lập trên cơ sở sáp nhập 2 xã: Quang Thành, Thành Công; hiện có 9 xóm. Địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, điều kiện tiếp cận thông tin và nhận thức pháp luật giữa các nhóm dân cư khác nhau.
Để đưa pháp luật đến người dân, xã kết hợp tuyên truyền tại các cuộc họp xóm, sinh hoạt đoàn thể với việc trực tiếp đến từng hộ gia đình. Thành lập Tổ truyền thông cộng đồng gồm 9 thành viên là các tổ chức đoàn thể xã, lực lượng kiểm lâm và Ban Quản lý Vườn quốc gia Phja Oắc - Phja Đén. Nội dung tuyên truyền tập trung vào trách nhiệm bảo vệ rừng, không săn bắt động vật hoang dã, đặc biệt là các loài quý hiếm, chủ động phòng ngừa cháy rừng.
Bên cạnh tuyên truyền tại khu dân cư và hộ gia đình, xã lồng ghép phổ biến pháp luật với kiểm tra, hướng dẫn trực tiếp tại thực địa. Năm 2026, tổ chức 62 đợt kiểm tra, hướng dẫn người dân bảo vệ rừng, phát dọn thực bì, phòng ngừa nguy cơ cháy rừng.

Tổ truyền thông cộng đồng xã Thành Công tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người dân.
Phó Chủ tịch UBND xã Thành Công Hoàng Thanh Bình cho biết: Xã xác định phổ biến, giáo dục pháp luật là nhiệm vụ thường xuyên, gắn với trách nhiệm quản lý Nhà nước ở cơ sở. Trên cơ sở đặc điểm địa bàn, tập trung tuyên truyền các quy định về bảo vệ rừng, bảo tồn thiên nhiên; phối hợp kiểm tra, tuyên truyền, hướng dẫn người dân ngay tại thực địa, kịp thời chấn chỉnh những hành vi có nguy cơ vi phạm. Qua đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân.
Nếu tại xã Thành Công, việc phổ biến pháp luật gắn với yêu cầu bảo vệ tài nguyên rừng thì tại xã Minh Tâm, hoạt động hòa giải ở cơ sở là một cách đưa pháp luật đến gần hơn với đời sống cộng đồng. Những bất đồng trong quan hệ gia đình, sinh hoạt xóm giềng được các hòa giải viên tiếp cận, tìm hiểu và vận động giải quyết ngay từ cơ sở.
Ông Chu Văn Thuần, thành viên tổ hòa giải xóm Lang Môn, xã Minh Tâm chia sẻ: Khi tham gia hòa giải, chúng tôi phải kiên trì giải thích để người dân hiểu đúng, hiểu rõ vấn đề. Không chỉ căn cứ vào tình cảm, phong tục, tập quán mà còn phải dựa trên quy định pháp luật để vận động các bên. Khi mọi người hiểu được quyền và trách nhiệm của mình, việc giải quyết mâu thuẫn sẽ thuận lợi hơn, góp phần giữ gìn tình đoàn kết trong cộng đồng.
Xã Minh Tâm hiện có 11 tổ hòa giải với hơn 60 thành viên. Các hòa giải viên là những người gần gũi, am hiểu địa bàn, phong tục, tập quán. Trong quá trình hòa giải, bên cạnh lắng nghe ý kiến, tìm hiểu nguyên nhân mâu thuẫn, các thành viên vận dụng kiến thức pháp luật để phân tích, giải thích quyền và nghĩa vụ của mỗi bên, giúp người dân lựa chọn cách giải quyết phù hợp, hạn chế những bất đồng kéo dài.
Xã có 12 tuyên truyền viên pháp luật cấp xã, trong đó 6 người trực tiếp thực hiện công tác phổ biến pháp luật. Từ đầu năm đến nay, xã tổ chức 5 cuộc phổ biến pháp luật trực tiếp với 451 lượt người tham dự; 1 cuộc thi tìm hiểu pháp luật với 55 lượt người dự thi. Các tài liệu pháp luật được đăng tải trên trang thông tin điện tử của xã. Xã chú trọng lựa chọn nội dung thiết thực, phù hợp từng đối tượng; lồng ghép tuyên truyền trong các hoạt động cộng đồng, phát huy vai trò của đoàn thể, trưởng xóm, hòa giải viên và tăng cường giải đáp những vấn đề người dân quan tâm.
Khi pháp luật được truyền tải bằng những cách thức gần gũi, dễ hiểu, gắn với những vấn đề thiết thực trong đời sống, người dân không chỉ hiểu đúng mà còn chủ động vận dụng, tự giác chấp hành. Đổi mới tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật vì thế không dừng lại ở việc cung cấp kiến thức, mà hướng tới hình thành thói quen sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật trong mỗi cá nhân, cộng đồng. Từ những việc làm cụ thể ở cơ sở, ý thức thượng tôn pháp luật từng bước được bồi đắp, trở thành nền tảng giữ gìn kỷ cương, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, góp phần xây dựng xã hội ổn định, văn minh và phát triển bền vững.
