Đưa RISEP tham gia chuỗi xuất khẩu khu vực

Việc thúc đẩy sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu (RISEP) tham gia thị trường xuất khẩu đang trở thành định hướng quan trọng nhằm mở rộng không gian phát triển cho doanh nghiệp địa phương trong bối cảnh cạnh tranh thị trường ngày càng gay gắt và xu hướng tiêu dùng xanh phát triển mạnh.

Bộ Công Thương phối hợp Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp và Bộ Thương mại Campuchia tổ chức Hội nghị Xúc tiến thương mại, thúc đẩy xuất nhập khẩu khu vực miền Nam, với chủ đề “Tăng cường kết nối chuỗi cung ứng và phát triển thương mại bền vững Việt Nam – Campuchia”

Trao đổi tại Hội nghị thúc đẩy hợp tác thương mại Việt Nam - Campuchia được tổ chức giữa tháng 5/2026 tại Đồng Tháp, bà Đỗ Thị Minh Trâm - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Cục ĐCK), Bộ Công Thương cho biết, việc phát triển RISEP theo hướng xuất khẩu không chỉ giúp gia tăng đầu ra cho doanh nghiệp mà còn tạo động lực để các cơ sở công nghiệp nông thôn đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và quốc tế.

Campuchia thị trường nhiều dư địa cho hàng Việt

Theo bà Đỗ Thị Minh Trâm, Campuchia là thị trường láng giềng có quan hệ hợp tác thương mại truyền thống với Việt Nam và vẫn còn dư địa tăng trưởng lớn đối với hàng hóa Việt Nam.

Bà Đỗ Thị Minh Trâm - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương (ảnh: dongthap.gov.vn)

Trong đó, các sản phẩm công nghiệp nông thôn khu vực miền Nam, đặc biệt là nhóm nông sản chế biến, thực phẩm và hàng tiêu dùng vốn là thế mạnh của các chủ thể RISEP có sự tương đồng và phù hợp khá cao với thị hiếu tiêu dùng tại Campuchia. Đây được xem là lợi thế để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng hiện diện tại thị trường này.

Tuy nhiên, để khai thác thị trường theo hướng bền vững, doanh nghiệp cần chủ động chuyển mạnh từ xuất khẩu tiểu ngạch sang chính ngạch, đồng thời chú trọng chuẩn hóa chất lượng, bao bì nhãn mác và đáp ứng các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm nhằm nâng cao sức cạnh tranh tại thị trường ASEAN.

Theo đại diện Công ty TNHH TMDV Trí Sơn (phường Đạo Thạnh, Tỉnh Đồng Tháp) một đơn vị sản xuất và phân phối các sản phẩm về yến lớn tại khu vực miền Tây với hơn 20.000 m2 nhà yến, Campuchia là thị trường có nhiều tiềm năng đối với nhóm thực phẩm chế biến, quà tặng sức khỏe và các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng. Lợi thế vị trí địa lý gần cùng xu hướng tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng, an toàn thực phẩm đang mở ra cơ hội để nhiều sản phẩm công nghiệp nông thôn Việt Nam tiếp cận sâu hơn thị trường này.

Công ty TNHH Ca cao Xuân Ron Chợ Gạo đang phát triển mô hình sản xuất theo hướng “bean-to-bar”

Trong khi đó, Công ty TNHH Ca cao Xuân Ron Chợ Gạo (xã Bình Ninh, tỉnh Đồng Tháp) chuyên sản xuất và chế biến sâu các sản phẩm từ cây ca cao, cho rằng đây là cơ hội để các thương hiệu địa phương từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng khu vực, đặc biệt với những sản phẩm mang đậm giá trị bản địa, câu chuyện vùng miền và yếu tố phát triển bền vững. Theo doanh nghiệp, người tiêu dùng hiện không chỉ quan tâm đến chất lượng mà còn chú trọng nguồn gốc xuất xứ và trách nhiệm môi trường phía sau mỗi sản phẩm.

Theo các chuyên gia, Campuchia không chỉ là thị trường tiêu thụ tiềm năng mà còn có thể trở thành “bước đệm” để hàng hóa công nghiệp nông thôn Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực.

Chuẩn hóa sản phẩm để tham gia thị trường quốc tế

Để hiện thực hóa mục tiêu đưa RISEP hướng tới thị trường xuất khẩu, lãnh đạo Cục ĐCK đã đề xuất nhiều giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp công nghiệp nông thôn.

Trong đó, ưu tiên hàng đầu là thúc đẩy đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ trong sản xuất.

Theo bà Đỗ Thị Minh Trâm, thời gian tới Cục ĐCK sẽ tiếp tục ưu tiên bố trí nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, các cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư đổi mới máy móc, thiết bị, ứng dụng công nghệ tiên tiến và đẩy mạnh chuyển đổi số trong sản xuất, quản trị và phân phối hàng hóa.

Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, giảm chi phí và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng cao của thị trường nhập khẩu.

Theo giới chuyên gia, bài toán lớn nhất hiện nay không phải là thiếu sản phẩm tiềm năng mà là thiếu năng lực tiêu chuẩn hóa. Nhiều sản phẩm công nghiệp nông thôn vẫn phát triển theo quy mô nhỏ lẻ, thiếu dữ liệu truy xuất, bao bì thương mại và hệ thống phân phối ổn định. Vì vậy, quá trình đưa RISEP ra thị trường quốc tế thực chất là quá trình chuyển đổi từ tư duy sản xuất địa phương sang tư duy đáp ứng tiêu chuẩn toàn cầu.

Để đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu, đại diện Công ty TNHH TMDV Trí Sơn cho biết doanh nghiệp đã đầu tư công nghệ sản xuất hiện đại

Để đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu, đại diện Công ty TNHH TMDV Trí Sơn cho biết doanh nghiệp đã đầu tư công nghệ sản xuất hiện đại, hoàn thiện quy trình kiểm soát chất lượng, cải tiến bao bì và tăng cường truy xuất nguồn gốc nhằm đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường ASEAN.

Cùng với đó, Công ty TNHH Ca cao Xuân Ron Chợ Gạo đang phát triển mô hình sản xuất theo hướng “bean-to-bar”, kiểm soát chất lượng xuyên suốt từ vùng nguyên liệu đến thành phẩm, ưu tiên nguyên liệu địa phương và quy trình sản xuất bền vững. Theo doanh nghiệp, xu hướng tiêu dùng xanh cùng các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe đang buộc các cơ sở sản xuất công nghiệp nông thôn phải thay đổi theo hướng chuyên nghiệp hơn nếu muốn mở rộng thị trường xuất khẩu.

Chuyển đổi xanh mở đường cho hàng Việt

Cùng với đổi mới công nghệ, chuyển đổi xanh đang trở thành yêu cầu tất yếu để sản phẩm công nghiệp nông thôn tham gia thị trường quốc tế.

Theo lãnh đạo Cục ĐCK, thời gian tới Cục ĐCK sẽ tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng các giải pháp sản xuất sạch hơn, sử dụng năng lượng hiệu quả và phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn.

Bà Đỗ Thị Minh Trâm nhấn mạnh, việc đáp ứng các tiêu chuẩn xanh không chỉ là điều kiện để tham gia thị trường quốc tế mà còn là cơ hội để nâng cao giá trị, uy tín và sức cạnh tranh của sản phẩm công nghiệp nông thôn Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Xu hướng tiêu dùng xanh hiện phát triển mạnh tại nhiều quốc gia, kéo theo yêu cầu ngày càng cao về truy xuất nguồn gốc, phát thải carbon và tiêu chuẩn môi trường. Điều này đặt ra yêu cầu các doanh nghiệp công nghiệp nông thôn phải thay đổi tư duy sản xuất nếu muốn mở rộng thị trường xuất khẩu.

Bên cạnh đó, nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến công và phát triển thị trường cho sản phẩm RISEP cũng là một trong những định hướng trọng tâm được Cục ĐCK đặt ra.

Theo đó, Cục ĐCK đề nghị Sở Công Thương các tỉnh phối hợp chặt chẽ trong việc gắn kết hoạt động bình chọn RISEP với các chương trình xúc tiến thương mại quốc gia nhằm mở rộng cơ hội quảng bá và kết nối thị trường cho doanh nghiệp.

Đồng thời, Cục ĐCK sẽ đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử xuyên biên giới để mở rộng kênh phân phối, quảng bá sản phẩm và tiếp cận trực tiếp với các đối tác nước ngoài.

Trong bối cảnh cạnh tranh thị trường ngày càng gay gắt, việc đưa sản phẩm công nghiệp nông thôn tham gia chuỗi xuất khẩu không chỉ là câu chuyện mở rộng đầu ra mà còn là quá trình nâng chuẩn toàn diện từ công nghệ, chất lượng đến thương hiệu. Từ thị trường Campuchia, nhiều RISEP đang đứng trước cơ hội tiến sâu hơn vào chuỗi cung ứng ASEAN nếu đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế.