Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong các cơ sở đào tạo trực thuộc Bộ VHTTDL

Chuẩn hóa chương trình từ năng lực người học

Sáng 21.8, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Hội nghị phổ biến các quy định mới của pháp luật về giáo dục và đào tạo; Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong các cơ sở đào tạo trực thuộc Bộ.

Hội nghị phổ biến các quy định mới của pháp luật về giáo dục và đào tạo; Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong các cơ sở đào tạo trực thuộc Bộ

Trường Đại học Văn hóa Hà Nội là đơn vị đăng cai tổ chức Hội nghị; Công ty Cổ phần Phát triển Giáo dục và Đào tạo ODIN là đơn vị đồng hành.

Phát biểu khai mạc, ông Đặng Hà Việt, Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, Đào tạo và Môi trường cho biết, Bộ VHTTDL hiện có 26 cơ sở đào tạo với lĩnh vực, quy mô và trình độ đào tạo đa dạng. Những quy định mới về cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân, khung trình độ quốc gia, chuẩn chương trình đào tạo giáo dục nghề nghiệp và các đề án về ngoại ngữ đặt ra yêu cầu các trường phải rà soát hoạt động đào tạo một cách đồng bộ.

Theo ông Đặng Hà Việt, việc triển khai các quy định mới trước hết phải bảo đảm đúng đối tượng và lộ trình. Chương trình đào tạo cần được rà soát từ năng lực người học và vị trí việc làm sau khi tốt nghiệp, thay vì bắt đầu từ danh mục những môn học sẵn có.

Đối với ngoại ngữ, yêu cầu quan trọng là giúp người học sử dụng được tiếng Anh trong học tập, hoạt động chuyên môn và hợp tác quốc tế. Chuyển đổi số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo cũng cần được xem là hạ tầng phục vụ nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời phải bảo đảm quyền riêng tư, sở hữu trí tuệ, liêm chính học thuật và vai trò kiểm soát của con người.

Tại Hội nghị, ông Đinh Công Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội giới thiệu khái quát về nhà trường, đồng thời trình bày chương trình đào tạo ngành Thanh nhạc trình độ cao đẳng như một ví dụ về việc cụ thể hóa chuẩn chương trình đối với lĩnh vực nghệ thuật.

Chương trình được xây dựng theo hướng gắn đào tạo với hoạt động nghề nghiệp, trang bị cho người học năng lực luyện tập, biểu diễn, tổ chức hoạt động thanh nhạc và ứng dụng công nghệ trong sáng tạo, sản xuất sản phẩm âm nhạc. Chuẩn đầu ra không chỉ bao gồm kiến thức, kỹ năng chuyên môn, mức độ tự chủ và trách nhiệm, mà còn đặt ra yêu cầu về ngoại ngữ, năng lực số và kỹ năng xanh.

Ông Đinh Công Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội trình bày chương trình đào tạo của Nhà trường

Nội dung thực hành được chú trọng nhằm giúp người học thích ứng với thị trường lao động, có khả năng làm việc tại các đơn vị nghệ thuật, văn hóa, giáo dục, truyền thông, du lịch hoặc tự tạo việc làm sau khi tốt nghiệp.

Tại Hội nghị, TS Hà Đức Ngọc, đại diện Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, Bộ GD&ĐT giới thiệu những nội dung chính của Quyết định số 38/2026/QĐ-TTg quy định Khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân và Quyết định số 39/2026/QĐ-TTg quy định Khung trình độ quốc gia Việt Nam.

Khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân xác định các cấp học, trình độ đào tạo, hướng đi và khả năng liên thông trong hệ thống giáo dục. Khung trình độ quốc gia Việt Nam gồm tám bậc, được mô tả theo kiến thức, kỹ năng, mức độ tự chủ và trách nhiệm mà người học phải đạt được sau khi hoàn thành chương trình.

Các quy định này là căn cứ để cơ sở đào tạo xác định đúng trình độ, chuẩn đầu ra và khối lượng học tập của từng chương trình. Đối với những ngành có tính đặc thù như văn hóa, nghệ thuật và thể dục thể thao, chương trình vẫn phải bảo đảm yêu cầu chung của khung trình độ, đồng thời thể hiện rõ năng lực nghề nghiệp riêng.

Theo nội dung trình bày, việc xây dựng chương trình cần bắt đầu từ phân tích nghề, vị trí việc làm và nhu cầu của đơn vị sử dụng lao động. Trên cơ sở đó, nhà trường xác định những kiến thức, kỹ năng, mô-đun và học phần cần thiết. Chuẩn đầu ra phải có khả năng quan sát, đo lường, đánh giá; chương trình cũng cần được cập nhật theo sự thay đổi của công nghệ và thị trường lao động.

Tại Hội nghị, TS Nguyễn Thị Thanh Bình, Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên giới thiệu Thông tư số 55/2026/TT-BGDĐT quy định chuẩn chương trình đào tạo giáo dục nghề nghiệp.

Theo đó, chương trình đào tạo phải xác định rõ mục tiêu, chuẩn đầu ra, điều kiện đầu vào, khối lượng học tập tối thiểu, cấu trúc chương trình, phương pháp giảng dạy, kiểm tra, đánh giá và các điều kiện bảo đảm chất lượng. Việc xây dựng chương trình không chỉ căn cứ vào quy định chung mà còn phải phù hợp với chuẩn của từng ngành, nghề và đặc thù đào tạo của mỗi cơ sở.

TS Hà Đức Ngọc, đại diện Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, Bộ GD&ĐT giới thiệu Khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân

Thông tư cho phép các trường chủ động xây dựng chương trình, nhất là đối với những ngành, nghề chưa có chuẩn chương trình cụ thể. Tuy nhiên, quyền chủ động phải đi cùng trách nhiệm giải trình, sự tham gia của chuyên gia, nhà giáo và đơn vị sử dụng lao động; đồng thời bảo đảm chuẩn đầu ra về chuyên môn, ngoại ngữ, năng lực số và kỹ năng xanh.

Đại diện một số cơ sở đào tạo đã trao đổi với Ban Tổ chức về việc triển khai Thông tư số 55. Một trong những vấn đề được quan tâm là nhà trường có được tích hợp kiến thức văn hóa trung học phổ thông với kiến thức các môn học chuyên ngành trong cùng một chương trình đào tạo hay phải tách riêng thành chương trình trung học nghề.

Những băn khoăn này cho thấy các cơ sở đào tạo cần được hướng dẫn cụ thể hơn trong quá trình xây dựng chương trình, bảo đảm vừa thực hiện đúng quy định, vừa phù hợp với đặc thù ngành, nghề và điều kiện tổ chức đào tạo.

Từng bước hình thành môi trường sử dụng tiếng Anh

Phần thứ hai của Hội nghị tập trung vào việc triển khai chủ trương đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Tại Hội nghị, TS Nguyễn Thị Mai Hữu, Trưởng Ban Quản lý Đề án Ngoại ngữ Quốc gia, Bộ GD&ĐT trình bày những nội dung chính của Quyết định số 2371/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045” và Quyết định số 2732/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Tăng cường dạy và học ngoại ngữ giai đoạn 2025 - 2035, định hướng đến năm 2045”.

Mục tiêu của Đề án không chỉ là nâng cao chất lượng dạy học môn tiếng Anh, mà còn từng bước hình thành môi trường sử dụng tiếng Anh rộng rãi, thường xuyên và hiệu quả trong giảng dạy, học tập, giao tiếp, quản lý và các hoạt động giáo dục của nhà trường.

TS Nguyễn Thị Mai Hữu, Trưởng Ban Quản lý Đề án Ngoại ngữ Quốc gia, Bộ GD&ĐT trình bày nội dung Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học

Việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai không yêu cầu tất cả cơ sở giáo dục phải triển khai ngay hoặc đồng loạt đạt cùng một mức độ. Quyết định số 2371/QĐ-TTg xác định lộ trình theo từng giai đoạn, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của từng địa phương, vùng miền và năng lực thực tế của mỗi nhà trường.

Theo lộ trình được trình bày tại Hội nghị, đến năm 2030, các cơ sở giáo dục đại học có thể từng bước sử dụng tiếng Anh trong giảng dạy một phần nội dung hoặc một số học phần khi bảo đảm điều kiện. Muốn thực hiện được mục tiêu này, các trường phải có đội ngũ giảng viên vừa đáp ứng yêu cầu về năng lực tiếng Anh, vừa có khả năng giảng dạy kiến thức chuyên ngành bằng tiếng Anh.

Cùng với đội ngũ, nhà trường phải chuẩn bị chương trình, giáo trình, học liệu, phương pháp kiểm tra, đánh giá và nâng cao năng lực tiếp nhận của người học. Vì vậy, đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai không đơn thuần là tăng thời lượng học ngoại ngữ hoặc bổ sung yêu cầu về chứng chỉ, mà đòi hỏi quá trình chuẩn bị đồng bộ và lâu dài.

Quyết định số 2732/QĐ-TTg mở rộng việc dạy và học nhiều ngoại ngữ, trong đó chú trọng tiếng Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc; đồng thời duy trì, nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Nga, Pháp, Đức cùng các ngoại ngữ khác, phù hợp với nhu cầu của người học và điều kiện của từng cơ sở giáo dục.

Riêng đối với tiếng Anh, việc triển khai thực hiện theo Quyết định số 2371/QĐ-TTg. Khi xác định mục tiêu đối với giáo dục đại học, Quyết định này không tính các cơ sở sử dụng ngoại ngữ khác tiếng Anh trong đào tạo vào tỷ lệ trường phải đạt các mức độ đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai.

Đồng hành cùng Hội nghị, Công ty Cổ phần Phát triển Giáo dục và Đào tạo ODIN là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đào tạo ngoại ngữ, khảo thí và ứng dụng công nghệ trong quản lý đào tạo. Đơn vị phát triển các chương trình tiếng Anh theo chuẩn đầu ra, gắn đào tạo với đánh giá năng lực và yêu cầu sử dụng ngoại ngữ trong học tập, công việc.

Theo tài liệu giới thiệu, ODIN xây dựng chương trình theo ba tầng năng lực, gồm tiếng Anh nền tảng, tiếng Anh nghề nghiệp và tiếng Anh chuyên ngành văn hóa, nghệ thuật, thể dục thể thao, du lịch. Việc bồi dưỡng đội ngũ được thực hiện từ khảo sát đầu vào, phân loại năng lực, tổ chức đào tạo đến đánh giá định kỳ.

Đại diện Công ty Cổ phần Phát triển Giáo dục và Đào tạo ODIN giới thiệu chương trình theo ba tầng năng lực

Chương trình chú trọng xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh, đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá và kết hợp học trực tiếp với luyện tập trên nền tảng trực tuyến. Nội dung được thiết kế theo các tình huống nghề nghiệp, hướng tới giúp người học sử dụng tiếng Anh trong hoạt động chuyên môn và giao tiếp quốc tế.

Sau Hội nghị, các cơ sở đào tạo được đề nghị rà soát những quy định mới phải triển khai; xây dựng kế hoạch cập nhật chương trình đào tạo; đồng thời xác định lộ trình phát triển năng lực ngoại ngữ gắn với đội ngũ, người học, nguồn lực và các chỉ số đánh giá cụ thể. Đây là cơ sở để chủ trương đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai được triển khai phù hợp, thực chất và góp phần nâng cao chất lượng đào tạo.