Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học

Giờ học tiếng Anh của giáo viên Trường trung học cơ sở Lê Quý Đôn (tỉnh Tuyên Quang).

Đảng và Nhà nước luôn xác định, giáo dục là quốc sách hàng đầu và đội ngũ nhà giáo là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục. Đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, vai trò của người thầy càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Người thầy hôm nay không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn phải truyền cảm hứng học tập, giúp học sinh hình thành năng lực tự học, tư duy toàn cầu, khả năng thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của khoa học, công nghệ và thị trường lao động.

Vì vậy, việc nâng cao năng lực ngoại ngữ của giáo viên giúp việc dạy học môn tiếng Anh tốt hơn, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức mới, khai thác hiệu quả tài nguyên giáo dục số, ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong dạy học, nghiên cứu và phát triển nghề nghiệp.

Trong những năm gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã và đang triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ, từng bước xây dựng môi trường giáo dục, trong đó tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, cần có sự đồng bộ về chương trình, học liệu, công nghệ, môi trường học tập, cơ chế chính sách và yếu tố quyết định vẫn là đội ngũ giáo viên.

“Tháng tự học tiếng Anh dành cho giáo viên toàn quốc” vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động với mong muốn lan tỏa tới mỗi thầy giáo, cô giáo; không đơn thuần là một khóa học trực tuyến hay chương trình bồi dưỡng ngắn hạn. Đây là bước khởi đầu của một phong trào học ngoại ngữ, là bước cụ thể hóa chủ trương xây dựng đội ngũ nhà giáo có năng lực tự học, biết tận dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo để phát triển nghề nghiệp, đồng thời góp phần thực hiện lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Xác định ngoại ngữ là một trong những công cụ quan trọng để hội nhập quốc tế, thời gian qua, vào tiết 5 các ngày thứ 2 và thứ 3 hằng tuần, thông qua việc tự học cũng như hướng dẫn của giáo viên tiếng Anh, Trường trung học cơ sở Lê Quý Đôn (tỉnh Tuyên Quang) tổ chức lớp học tiếng Anh miễn phí dành cho cán bộ, giáo viên, nhân viên toàn trường. Bên cạnh việc học trực tiếp, học viên thường xuyên tham gia các lớp học trực tuyến. Theo Hiệu trưởng nhà trường Lý Thị Mai Hương, lớp học được tổ chức từ ngày 24/3/2026 đến nay, các giáo viên bộ môn có thể sử dụng các câu chào hỏi, giao tiếp cơ bản. Hiện các thầy, cô giáo áp dụng dạy song ngữ (viết tiêu đề bằng cả tiếng Anh và tiếng Việt) đã thúc đẩy, nâng cao chất lượng dạy, học ngoại ngữ trong trường phổ thông.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Lan, Chủ tịch Tập đoàn Atlantic Group-đơn vị phối hợp tổ chức chương trình "Tháng tự học tiếng Anh toàn quốc dành cho giáo viên" năm 2026 cho rằng, học sinh, sinh viên ngày nay có trình độ ngoại ngữ cao hơn, khao khát khám phá tri thức thông qua nhiều ngôn ngữ khác nhau. Để đưa tiếng Anh thật sự trở thành ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường thì phải bắt đầu từ chính người thầy. Thế giới đang thay đổi với tốc độ chóng mặt. Kỷ nguyên số, toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0 đã mở ra vô vàn cơ hội nhưng cũng đòi hỏi tất cả mọi người, nhất là các thầy, cô giáo, học sinh, sinh viên không ngừng thích ứng và sáng tạo.

“Thấu hiểu vai trò then chốt trong đổi mới giáo dục và hội nhập quốc tế, tôi và đội ngũ đã tạo ra FSEL (nền tảng học ngoại ngữ bằng công nghệ cao). FSEL được thiết kế như một người trợ lý AI kiên nhẫn và tận tâm, giúp giảm đáng kể những công việc lặp lại, nặng nhọc như luyện nghe-nói-phát âm, chấm bài viết 24/7 và nhất là xây dựng lộ trình học tập cá nhân hóa cho từng học sinh dù lớp học có sĩ số lớn. Nhờ đó, thầy, cô giáo sẽ có thêm thời gian để tập trung vào những điều cốt lõi và truyền cảm hứng, khơi dậy đam mê cùng học trò bằng cả tấm lòng”, bà Lan chia sẻ.

Thứ trưởng Thường trực Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cho biết, Bộ không đặt yêu cầu hay kỳ vọng tất cả các thầy, cô giáo từ miền xuôi đến miền núi phải ngay lập tức đạt một trình độ tiếng Anh nhất định. Bộ Giáo dục và Đào tạo mong muốn, các thầy, cô giáo dành cho bản thân mình một khoảng thời gian mỗi ngày học thêm một chút, tiến bộ thêm một chút và duy trì thói quen học tập liên tục. Giá trị lớn nhất của chương trình không nằm ở số giờ học hay chứng chỉ đạt được, mà cốt lõi ở việc hình thành văn hóa tự học trong đội ngũ nhà giáo. Hình ảnh một người thầy không ngừng học tập sẽ là tấm gương có sức thuyết phục lớn nhất đối với học sinh.

Để chương trình thật sự lan tỏa, mang lại hiệu quả bền vững, Bộ đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh, thành phố, các cơ sở giáo dục cần chủ động tạo môi trường học tập tích cực, điều kiện thuận lợi để giáo viên cùng học, cùng chia sẻ, cùng tiến bộ; khuyến khích giáo viên chia sẻ kinh nghiệm và hình thành cộng đồng học tập trong nhà trường. Các cơ sở giáo dục không tạo áp lực chỉ tiêu và thành tích; tuyệt đối không sử dụng kết quả của tháng phát động làm tiêu chí đánh giá, bình xét thi đua.

“Mỗi thầy, cô giáo hãy coi việc học tiếng Anh là cơ hội để phát triển bản thân và mở rộng tri thức nghề nghiệp. Hãy bắt đầu từ những mục tiêu phù hợp với khả năng của mình, học đều đặn, kiên trì và tận dụng hiệu quả các nền tảng số, trí tuệ nhân tạo để nâng cao chất lượng tự học. Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học là mục tiêu lớn, đòi hỏi sự quyết tâm của toàn ngành. Nhưng mọi sự thay đổi đều bắt đầu từ sự thay đổi của mỗi người thầy”, ông Thưởng khẳng định.