Đưa tinh thần Đại hội XIV vào giảng dạy lý luận chính trị, gắn với thực tiễn phát triển đất nước

Tham dự hội thảo có ông Trần Văn Khuyên- Phó Ban Tuyên giáo Dân vận Thành ủy TPHCM; bà Bùi Thị Vân Anh, Chủ tịch Hội đồng trường Trường Đại học Văn Lang.

Quang cảnh hội thảo

Phát biểu tại hội thảo, bà Bùi Thị Vân Anh, Chủ tịch Hội đồng trường Trường Đại học Văn Lang, cho biết Văn kiện Đại hội XIV không chỉ đặt ra mục tiêu đổi mới, mà còn đặt ra yêu cầu chuyển hóa quan điểm, chủ trương của Đảng thành những chương trình đào tạo, phương pháp giáo dục và hành động cụ thể trong từng cơ sở giáo dục. Bởi, giá trị của một văn kiện không chỉ nằm ở nội dung được nghiên cứu hay quán triệt, mà quan trọng hơn là ở khả năng được vận dụng trong thực tiễn.

Đối với các cơ sở giáo dục, đổi mới giảng dạy lý luận chính trị chính là một trong những cách trực tiếp nhất để đưa tinh thần của Văn kiện Đại hội XIV đi vào thực tiễn giáo dục. Đó không chỉ là yêu cầu của chương trình đào tạo, mà còn là trách nhiệm của mỗi cơ sở giáo dục đại học đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Nhiều chuyên gia phân tích, trong bối cảnh hiện nay, việc vận dụng Văn kiện Đại hội XIV vào giảng dạy lý luận chính trị cần được tiếp cận theo tinh thần đổi mới toàn diện. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, AI có thể hỗ trợ tìm kiếm thông tin, tổng hợp tài liệu, viết báo cáo, phân tích dữ liệu và trả lời nhiều câu hỏi, nhưng không thể thay thế con người trong việc hình thành lý tưởng sống, bản lĩnh chính trị, hệ giá trị, trách nhiệm công dân và đạo đức nghề nghiệp. Quan trọng hơn, người học cần được rèn luyện năng lực phân tích, tư duy phản biện, khả năng phân biệt đúng - sai, nhận diện thông tin, giữ vững bản lĩnh trước những tác động của không gian số và vận dụng tri thức để giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Chủ tịch Hội đồng trường Trường Đại học Văn Lang cho rằng, việc đổi mới giảng dạy lý luận chính trị không nên chỉ dừng lại ở việc cập nhật những điểm mới của Văn kiện Đại hội XIV vào giáo trình. Quan trọng hơn là đổi mới phương pháp giảng dạy từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực, từ học thuộc sang tư duy, từ tiếp nhận một chiều sang đối thoại học thuật, từ những ví dụ minh họa đơn lẻ sang phân tích những vấn đề lớn của đất nước. Đây là cách mỗi bài giảng trở nên sinh động hơn, gần gũi hơn với người học, có sức lan tỏa mạnh mẽ hơn trong thực tiễn. Phía nhà trường tiếp tục đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng lấy người học làm trung tâm, tăng cường đối thoại học thuật, gắn lý luận với thực tiễn, ứng dụng công nghệ số và AI phù hợp.

Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM Trần Văn Khuyên phát biểu

Ông Phạm Đức Hải, nguyên Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM, cho rằng giảng dạy lý luận chính trị không thể chỉ dừng ở việc truyền đạt lý thuyết mà phải gắn chặt với thực tiễn. Theo ông Phạm Đức Hải, cần tập trung đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lý luận có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn cao và năng lực thực tiễn tốt; đồng thời trọng dụng các chuyên gia đầu ngành, đổi mới căn bản nội dung, chương trình và phương pháp giáo dục theo hướng khoa học, sáng tạo, hiện đại. Đây là điều kiện quyết định để công tác lý luận có thể hoàn thành chức năng định hướng tư tưởng, dẫn dắt nhận thức và tham gia trực tiếp vào quá trình hoạch định đường lối, chính sách. Cũng theo ông Hải, giáo viên phải cập nhật vào giảng dạy những khái niệm mới như kỷ nguyên mới, tự chủ chiến lược, quản trị quốc gia hiện đại, lực lượng sản xuất chất lượng mới, mục tiêu tăng trưởng hai con số… Nếu giảng dạy không gắn với thực tiễn thì chưa đúng với tinh thần của Văn kiện Đại hội XIV của Đảng.

Thực tiễn ở một số cơ sở đào tạo hiện nay, việc giảng dạy lý luận chính trị vẫn còn nặng về truyền đạt kiến thức lý thuyết, thiếu gắn kết với những vấn đề thực tiễn đang đặt ra trong đời sống chính trị, kinh tế-xã hội. Việc cập nhật các nội dung mới của Đại hội XIV vào giảng dạy lý luận chính trị sẽ giúp người học hiểu rõ hơn định hướng phát triển của đất nước.

TS Võ Văn Tuấn, Phó hiệu trưởng Trường đại học Văn Lang, nhận định các trường đại học đã có nhiều nỗ lực đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị nhưng vẫn chưa quan tâm đúng mức đến việc hình thành tư duy và thái độ của người học. Trước những thay đổi nhanh chóng khoa học - công nghệ và đời sống xã hội, việc giảng dạy lý luận chính trị theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng không chỉ là bổ sung vài kỹ thuật giảng dạy mà cần đổi mới căn bản và toàn diện ở nhiều khía cạnh khác nhau. Trong đó, cần chuyển mạnh từ mục tiêu truyền đạt tri thức lý luận sang hình thành ở sinh viên bản lĩnh chính trị, khát vọng phát triển đất nước và năng lực hành động phù hợp với yêu cầu của giai đoạn phát triển mới.

Để làm được điều này, theo TS Võ Văn Tuấn, cần đổi mới từ triết lý giáo dục, phương pháp giảng dạy, công cụ đánh giá đến cách tổ chức lớp học và đặc biệt là nâng cao năng lực thực tiễn, năng lực số của đội ngũ giảng viên. Đồng thời, các trường đại học cần trở thành môi trường học tập mở, gắn kết với cộng đồng và hướng đến mục tiêu phụng sự xã hội. "Giáo dục lý luận chính trị không phải để tạo ra những sinh viên biết nhiều hơn về lý luận, mà để đào tạo những người trẻ biết sống có lý tưởng, có bản lĩnh và biết hành động vì cộng đồng. Khi đó, tri thức mới thực sự trở thành sức mạnh phát triển đất nước", TS Võ Văn Tuấn nhấn mạnh.

Dẫn chứng việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở TPHCM, ông Nguyễn Văn Giáp (Giảng viên Học viện Cán bộ TPHCM) cho rằng đây là những vấn đề mang tính thời sự, phản ánh sinh động quá trình đổi mới hệ thống chính trị và quản trị địa phương ở Việt Nam hiện nay. Nếu được đưa vào giảng dạy một cách phù hợp, các nội dung này sẽ góp phần giúp người học hiểu rõ hơn sự vận động, phát triển của đất nước; từ đó nâng cao khả năng phân tích, tư duy phản biện và năng lực vận dụng lý luận vào hoạt động quản lý, lãnh đạo sau này.

Tại hội thảo, các chuyên gia nhấn mạnh yêu cầu đưa tinh thần Đại hội XIV vào giảng dạy lý luận chính trị, gắn với thực tiễn phát triển đất nước và tư duy chiến lược mới. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng không chỉ là văn kiện chính trị định hướng cho sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới, mà còn thể hiện bước phát triển mới về tư duy chiến lược của Đảng đối với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng nền giáo dục hiện đại, hội nhập, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Kết luận hội thảo, ông Trần Văn Khuyên - Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM, cho biết các tham luận và ý kiến phát biểu đều khẳng định giá trị lý luận của Văn kiện Đại hội XIV của Đảng gắn với tổng kết 40 năm đổi mới đất nước, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng tăng cường tương tác, gắn với thực tiễn và phù hợp đặc thù từng ngành nghề. Thực tế cho thấy nhiều bài giảng lý luận chính trị vẫn chưa gắn chặt với thực tiễn, trong khi áp lực từ hệ thống thông tin và mạng xã hội đặt ra nhiều thách thức mới. nhà trường cần đẩy mạnh chuyển từ truyền thụ sang đối thoại và thuyết phục; giảng viên chuyển từ vai trò truyền tải tri thức sang tổ chức, dẫn dắt và định hướng nhận thức cho người học; đồng thời tăng cường đưa thực tiễn TPHCM vào bài giảng, đổi mới kiểm tra, đánh giá để nâng cao sức hấp dẫn của môn học và tăng khả năng "đề kháng" của giới trẻ trước các tác động trên không gian mạng.