Đức và Pháp bất đồng về ngân sách dài hạn của EU

Theo hãng tin AFP ngày 10/10 (giờ địa phương), ngân sách 7 năm do Ủy ban châu Âu (EC) đề xuất có tổng trị giá khoảng 2.000 tỷ euro, tăng khoảng 60% so với mức 1.200 tỷ euro của giai đoạn 2021-2027.

Đức, nền kinh tế lớn nhất EU, cùng Áo, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Thụy Điển đang yêu cầu cắt giảm ngân sách hàng trăm tỷ euro. Sáu quốc gia này là những nước đóng góp ròng cho ngân sách EU, tức số tiền đóng góp lớn hơn khoản kinh phí nhận lại. Các nước cho rằng việc tăng mạnh ngân sách EU sẽ khó được chấp nhận trong bối cảnh các thành viên đang thực hiện những biện pháp thắt chặt chi tiêu nhằm bảo đảm ổn định tài chính công.

Trái lại, Pháp, nền kinh tế lớn thứ hai EU và cũng là một nước đóng góp ròng, cho rằng cần chủ động đầu tư tài chính để giải quyết những thách thức về an ninh và kinh tế của châu Âu. Tháng trước, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh: “Chúng ta cần một ngân sách châu Âu đầy tham vọng”, đồng thời cho rằng EU phải duy trì một ngân sách lớn hơn nhiều để hỗ trợ các ưu tiên trọng yếu, trong đó có quốc phòng.

Bên cạnh đó, 17 quốc gia Nam Âu, Trung Âu và Đông Âu đã thành lập nhóm “Những người bạn của chính sách gắn kết”, yêu cầu tăng kinh phí dành cho nông nghiệp và phát triển khu vực. Điều này càng khiến các cuộc đàm phán ngân sách trở nên phức tạp.

Trong nỗ lực thu hẹp bất đồng, Ireland, nước đang giữ chức Chủ tịch luân phiên EU, ngày 10/10 đã đưa ra đề xuất ngân sách điều chỉnh, giảm khoảng 8% so với phương án ban đầu của EC. Mức cắt giảm tương ứng khoảng 160 tỷ euro theo giá trị thực và 141 tỷ euro theo giá trị danh nghĩa. Dù vậy, quy mô ngân sách đề xuất vẫn cao hơn hơn 30% so với giai đoạn 2021-2027.

Việc tìm kiếm các nguồn thu mới cũng là vấn đề gây tranh cãi. EC đề xuất một số biện pháp như đánh thuế các tập đoàn lớn, thu phí đối với rác thải điện tử và tăng thuế liên quan đến thuốc lá. Nghị viện châu Âu cũng kêu gọi đánh thuế các tập đoàn công nghệ số lớn và hoạt động cờ bạc trực tuyến, song một số quốc gia thành viên phản đối việc áp dụng các loại thuế mới.

EU dự kiến tiếp tục đàm phán tại hội nghị thượng đỉnh ở Brussels (Bỉ) trong hai ngày 15-16/10. Mục tiêu của khối là đạt thỏa thuận trước Giáng sinh năm nay. Tuy nhiên, những khác biệt đáng kể giữa các nước thành viên làm gia tăng khả năng tiến trình đàm phán sẽ kéo dài sang năm tới.