Đừng chờ đến trung niên: Nam giới có thể đối mặt bệnh tim từ giữa tuổi 30

Một nghiên cứu kéo dài hàng thập kỷ đang thách thức những giả định về nguy cơ đau tim gia tăng khi nam giới và phụ nữ già đi. Ảnh: iStock

Một nghiên cứu kéo dài nhiều thập kỷ tại Mỹ cho thấy nguy cơ mắc bệnh tim ở nam giới có thể bắt đầu tăng từ rất sớm, ngay từ giữa tuổi 30 - sớm hơn nhiều so với quan niệm phổ biến rằng bệnh tim chủ yếu là vấn đề của tuổi trung niên. Phát hiện này khiến các chuyên gia y tế kêu gọi tăng cường sàng lọc và phòng ngừa bệnh tim mạch ngay từ giai đoạn đầu của tuổi trưởng thành.

Nguy cơ bệnh tim ở nam giới xuất hiện sớm hơn

Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Northwestern Medicine thực hiện và công bố trên Tạp chí của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ cho thấy nam giới bắt đầu phát triển nguy cơ mắc bệnh tim mạch sớm hơn phụ nữ nhiều năm.

Nhóm nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ dự án Nghiên cứu về sự phát triển nguy cơ bệnh động mạch vành ở người trẻ tuổi (CARDIA), theo dõi 5.115 nam và nữ trong độ tuổi 18 - 30 từ năm 1985 - 1986 tại bốn thành phố của Mỹ. Tất cả người tham gia đều chưa mắc bệnh tim mạch khi bắt đầu nghiên cứu và được theo dõi định kỳ trong suốt 30 năm.

Trong mỗi lần tái khám, các nhà khoa học đo huyết áp, cholesterol và nhiều chỉ số liên quan đến sức khỏe tim mạch, đồng thời ghi nhận các chẩn đoán bệnh theo thời gian.

Tác giả chính của nghiên cứu, bà Alexa Freedman, nhà dịch tễ học và Phó Giáo sư tại Trường Y Feinberg thuộc Đại học Northwestern cho biết kết quả cho thấy sự khác biệt về nguy cơ bệnh tim mạch giữa nam và nữ bắt đầu xuất hiện từ khoảng 35 tuổi.

“Phát hiện này cho thấy giai đoạn đầu của tuổi trưởng thành là thời điểm quan trọng để bắt đầu nghiêm túc với việc phòng ngừa bệnh tim mạch”, bà Freedman nhận định.

Nam giới có nguy cơ cao gấp đôi sau tuổi 35

Theo kết quả nghiên cứu, từ tuổi 35, nam giới có khả năng mắc bệnh tim mạch trong vòng 10 năm tiếp theo gần gấp đôi so với phụ nữ. Khoảng cách rủi ro này duy trì trong nhiều năm sau đó.

Đến tuổi 50, khoảng 4,7% nam giới trong nghiên cứu đã mắc bệnh tim mạch, so với 2,9% phụ nữ. Phụ nữ phải đến khoảng 57 tuổi mới đạt mức nguy cơ tương tự.

Đối với bệnh động mạch vành - nguyên nhân phổ biến dẫn đến nhồi máu cơ tim do mảng bám tích tụ trong thành động mạch, khoảng 2,5% nam giới đã mắc bệnh khi 50 tuổi, trong khi tỷ lệ này ở phụ nữ chỉ là 0,9%.

Nguy cơ đột quỵ ở tuổi 50 tương đối giống nhau giữa hai giới, khoảng 1,2%. Trong khi đó, sự khác biệt về nguy cơ suy tim nhỏ hơn và thường xuất hiện muộn hơn trong cuộc đời.

Từ tuổi 35, nam giới có khả năng mắc bệnh tim mạch trong vòng 10 năm tiếp theo gần gấp đôi so với phụ nữ

Bác sĩ tim mạch Srihari S. Naidu, Giáo sư y khoa tại Trường Cao đẳng Y khoa New York cho rằng nghiên cứu giúp làm rõ một vấn đề mà trước đây các chuyên gia chưa hiểu đầy đủ: thời điểm nguy cơ bệnh tim ở nam giới bắt đầu tăng.

“Chúng ta đã biết nam giới có nguy cơ mắc bệnh tim cao hơn phụ nữ, nhưng điều chưa rõ trước đây là nguy cơ đó xuất hiện sớm đến mức nào”, ông nói.

Các nhà nghiên cứu cũng phân tích những yếu tố nguy cơ phổ biến như hút thuốc, huyết áp cao và tiểu đường type 2. Tuy nhiên, ngay cả khi đã tính đến những yếu tố này, khoảng cách rủi ro giữa nam và nữ vẫn tồn tại.

Cần sàng lọc sớm hơn

Hiện nay, việc đánh giá nguy cơ bệnh tim mạch thường tập trung vào nhóm trên 40 tuổi. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu cho thấy việc sàng lọc nên được thực hiện sớm hơn.

Kết quả nghiên cứu cho thấy nam giới cần sàng lọc sức khỏe tim mạch từ sớm

Bác sĩ tim mạch Laxmi Mehta tại Trung tâm Y tế Wexner thuộc Đại học Tiểu bang Ohio cho rằng tuổi trẻ không phải là “lá chắn” bảo vệ khỏi bệnh tim.

“Các bác sĩ không nên bỏ lỡ giai đoạn quan trọng để phòng ngừa nguy cơ ở bệnh nhân trẻ, bất kể giới tính”, bà nhấn mạnh.

Phòng ngừa từ sớm

Các chuyên gia khuyến nghị mọi người nên bắt đầu quan tâm đến sức khỏe tim mạch càng sớm càng tốt. Những thói quen sống lành mạnh được xem là yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ bệnh tim.

Theo khuyến nghị của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, các biện pháp cơ bản bao gồm:

• Duy trì chế độ ăn uống tốt cho tim

• Tập thể dục thường xuyên

• Không hút thuốc

• Kiểm soát cân nặng

• Quản lý cholesterol và đường huyết

• Duy trì huyết áp ổn định

• Ngủ đủ và có chất lượng

Ngoài ra, các chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò của sức khỏe tinh thần. Bác sĩ tim mạch Roy Ziegelstein tại Trường Y khoa Đại học Johns Hopkins cho rằng cô đơn, trầm cảm hoặc sự cô lập xã hội có thể làm giảm khả năng duy trì các thói quen sống lành mạnh và tuân thủ điều trị.

Các bác sĩ khuyến nghị người trưởng thành nên khám sức khỏe định kỳ, thậm chí có thể bắt đầu từ khoảng 30 tuổi để đánh giá tiền sử gia đình và các yếu tố nguy cơ khác. Việc phát hiện và kiểm soát sớm các yếu tố nguy cơ được xem là chìa khóa giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh tim mạch trong tương lai.

Hồng Nhung