Đừng chủ quan khi bị chó nhà cắn

Tiêm vaccine phòng bệnh dại tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Ảnh: TL .

Tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, các bác sĩ vừa tiếp nhận một trường hợp bị chó nhà cắn với tổn thương phức tạp. Bệnh nhân là bà N.T. (72 tuổi, Hải Phòng), nuôi một con chó becgie nặng hơn 30kg trong khoảng 10 năm. Sau vài ngày có biểu hiện ốm, con chó bất ngờ tấn công chủ. Vết cắn kéo dài trong nhiều phút, gây tổn thương nghiêm trọng ở nhiều vùng cơ thể như cổ, thân mình, đặc biệt là cánh tay trái với tình trạng đứt dây thần kinh giữa, mất một phần cơ lớn, lộ xương và dập nát phần mềm.

Sau sơ cứu ban đầu, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 trong tình trạng nặng và được xử trí khẩn cấp. Các bác sĩ tiến hành phẫu thuật cắt lọc mô dập nát, nối dây thần kinh bị đứt, đồng thời tiêm huyết thanh kháng dại, vaccine dại và huyết thanh uốn ván nhằm dự phòng các biến chứng nguy hiểm.

Theo BSCKI Chu Xuân Anh - Phụ trách Giám đốc Trung tâm vaccine và Y học du lịch, đây là trường hợp điển hình cho thấy yêu cầu xử trí đồng bộ giữa ngoại khoa và y học dự phòng. Nếu chỉ xử lý vết thương mà chậm trễ trong chỉ định huyết thanh kháng dại và vaccine dại, nguy cơ nhiễm bệnh vẫn hiện hữu. Ngược lại, nếu chỉ tiêm phòng mà không xử trí triệt để các tổn thương phức tạp như rách nát mô, tổn thương thần kinh hoặc mạch máu, hiệu quả điều trị cũng không được đảm bảo.

“Những trường hợp cần phối hợp nhiều chuyên khoa như vậy nếu phải chuyển viện nhiều lần sẽ làm mất “thời gian vàng”, gia tăng nguy cơ biến chứng và tăng nguy cơ mắc bệnh dại” - BS Anh cho biết.

Bệnh dại là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm với tỷ lệ tử vong gần như 100% khi đã phát bệnh. Dù vậy, bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu được xử trí đúng ngay sau phơi nhiễm. Tại Việt Nam, bệnh dại vẫn chưa được loại trừ và vẫn ghi nhận các trường hợp tử vong hàng năm, trong đó phần lớn liên quan đến việc không tiêm phòng hoặc xử trí không đúng cách sau khi bị động vật cắn.

Các bác sĩ khuyến cáo, mọi trường hợp bị chó cắn, mèo cào hoặc tiếp xúc với nước bọt động vật qua vùng da tổn thương, niêm mạc đều cần được coi là có nguy cơ phơi nhiễm. Người dân cần rửa kỹ vết thương ngay lập tức dưới vòi nước chảy với xà phòng trong ít nhất 15 phút, sau đó sát khuẩn và đến cơ sở y tế để được đánh giá, chỉ định tiêm vaccine dại hoặc huyết thanh kháng dại khi cần thiết.

Tùy theo mức độ phơi nhiễm, việc xử trí sẽ khác nhau. Với các trường hợp nhẹ chỉ tiếp xúc trên da lành có thể không cần điều trị. Tuy nhiên, khi có vết trầy xước, chảy máu hoặc tổn thương sâu, việc tiêm vaccine và huyết thanh kháng dại là bắt buộc nhằm ngăn chặn virus xâm nhập và phát triển trong cơ thể.

Các chuyên gia cũng đặc biệt lưu ý, không áp dụng các biện pháp dân gian như đắp lá, bôi thuốc không rõ nguồn gốc lên vết thương, bởi có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và che lấp dấu hiệu bệnh. Bên cạnh đó, nguồn lây bệnh dại không chỉ đến từ chó mà còn có thể từ mèo hoặc một số động vật có vú khác. Do đó, việc quản lý vật nuôi, tiêm phòng đầy đủ và theo dõi sức khỏe thường xuyên là yếu tố then chốt trong phòng bệnh.

ThS.BS Trịnh Thị Mỹ Định - Trung tâm vaccine và Y học du lịch (Bệnh viện Trung ương Quân đội 108) nhấn mạnh, việc nuôi chó mèo cần đi kèm trách nhiệm. Người dân cần tiêm phòng đầy đủ cho vật nuôi, không thả rông, đồng thời chủ động phòng ngừa cho bản thân và gia đình. Khi có phơi nhiễm, cần xử trí đúng và đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để tránh những hậu quả đáng tiếc.