Ăn thực phẩm siêu chế biến có thể làm suy yếu cơ, tăng nguy cơ thoái hóa khớp gối

Hình ảnh chụp cộng hưởng từ (MRI) vùng đùi của một phụ nữ. Chế độ ăn của người này có đến 87% là thực phẩm chế biến sẵn. Ảnh: Hội X quang Bắc Mỹ.

Một nghiên cứu mới được công bố ngày 14/4 cho thấy việc tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến có thể làm suy yếu cơ bắp và làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp gối – ngay cả khi không ăn quá nhiều hoặc không bị thừa cân.

Theo CNN, các nhà khoa học phát hiện rằng những người ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến (ultra-processed foods – UPF) có xu hướng tích tụ nhiều mỡ hơn trong cơ đùi, một yếu tố liên quan trực tiếp đến nguy cơ thoái hóa khớp.

Nghiên cứu này dựa trên dữ liệu của hơn 600 người trưởng thành, với độ tuổi trung bình khoảng 60. Các nhà nghiên cứu đã sử dụng chụp cộng hưởng từ (MRI) để đánh giá chất lượng cơ và mức độ xâm nhập của mỡ vào cơ đùi.

Không chỉ là vấn đề cân nặng

Điểm đáng chú ý là mối liên hệ giữa thực phẩm siêu chế biến và chất lượng cơ không phụ thuộc vào tổng lượng calo tiêu thụ, chỉ số khối cơ thể (BMI) hay mức độ vận động.

Điều này cho thấy tác động của thực phẩm siêu chế biến không đơn thuần đến từ việc ăn nhiều hay ít, mà nằm ở chính bản chất của loại thực phẩm được tiêu thụ.

Theo các nhà nghiên cứu, mỡ xâm nhập vào cơ có thể làm suy giảm chức năng cơ bắp, từ đó khiến khớp gối phải chịu áp lực lớn hơn trong quá trình vận động, dẫn đến nguy cơ thoái hóa cao hơn.

“Mỡ trong cơ” – dấu hiệu cảnh báo âm thầm

Hiện tượng tích tụ mỡ trong cơ, đôi khi được ví như “vân mỡ trong thịt”, không chỉ ảnh hưởng đến sức mạnh cơ bắp mà còn liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe khác.

Các chuyên gia cho biết đây là một quá trình mang tính toàn thân, có liên hệ với các bệnh chuyển hóa như tim mạch và tiểu đường.

Việc thực phẩm siêu chế biến góp phần thúc đẩy quá trình này cho thấy tác động của chế độ ăn có thể sâu rộng hơn so với những gì trước đây từng được biết đến.

Thực phẩm siêu chế biến là gì?

Thực phẩm siêu chế biến thường là các sản phẩm được sản xuất công nghiệp với nhiều thành phần phụ gia, bao gồm:

đồ ăn nhanh
thực phẩm đóng gói sẵn
nước ngọt, đồ uống có đường
snack và thực phẩm chế biến sẵn

Những sản phẩm này thường chứa nhiều đường, muối, chất béo không lành mạnh và các chất phụ gia, trong khi lại thiếu chất xơ và dưỡng chất cần thiết.

Một xu hướng đáng lo ngại

Trong những năm gần đây, ngày càng nhiều nghiên cứu chỉ ra mối liên hệ giữa thực phẩm siêu chế biến và các vấn đề sức khỏe như béo phì, bệnh tim mạch, tiểu đường và thậm chí là suy giảm chức năng nhận thức.

Nghiên cứu mới này bổ sung thêm một mảnh ghép quan trọng, cho thấy chế độ ăn giàu thực phẩm siêu chế biến còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc cơ và sức khỏe khớp.

Các chuyên gia khuyến nghị việc giảm tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến, đồng thời tăng cường thực phẩm tươi, ít qua chế biến có thể là một trong những cách hiệu quả để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Nên thay đổi gì trong chế độ ăn?

Các chuyên gia cho rằng phát hiện này không có nghĩa là cần loại bỏ hoàn toàn thực phẩm siêu chế biến, nhưng việc giảm tiêu thụ các sản phẩm này nên là ưu tiên rõ ràng trong chế độ ăn hàng ngày.

Thay vào đó, người dân nên tăng cường các thực phẩm ít qua chế biến như rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và nguồn protein chất lượng cao. Đây là những nhóm thực phẩm không chỉ giúp cải thiện sức khỏe tổng thể mà còn có thể góp phần duy trì chất lượng cơ bắp.

Bên cạnh chế độ ăn, việc duy trì vận động thể chất, đặc biệt là các bài tập tăng cường cơ, cũng được xem là yếu tố quan trọng giúp hạn chế tình trạng mỡ xâm nhập vào cơ và giảm áp lực lên khớp.

Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng những thay đổi nhỏ trong lối sống, nếu được duy trì lâu dài, có thể mang lại tác động đáng kể đối với sức khỏe cơ xương khớp.

Một cảnh báo không nên bỏ qua

Dù cần thêm nhiều nghiên cứu để xác định rõ mối quan hệ nhân – quả, các chuyên gia cho rằng kết quả hiện tại là lời cảnh báo đáng chú ý về tác động âm thầm của thực phẩm siêu chế biến.

Trong bối cảnh loại thực phẩm này ngày càng phổ biến trên toàn cầu, việc hiểu rõ ảnh hưởng của chúng đối với cơ thể không chỉ giúp phòng ngừa các bệnh chuyển hóa, mà còn có thể đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cơ và khớp khi về già.