Dụng cụ phẫu thuật 600 tuổi của Trung Quốc viết lại lịch sử y học
Bằng chứng hóa học cổ xưa nhất thế giới về thuốc gây tê tại chỗ đã được ghi nhận trên một bộ dụng cụ phẫu thuật thời nhà Minh của Trung Quốc.
Theo một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Antiquity, những gì vừa được tìm thấy trên một bộ dụng cụ phẫu thuật thời nhà Minh của Trung Quốc đã chứng minh rằng lịch sử của thuốc gây tê tại chỗ không phải bắt đầu từ thế kỷ 19 như người ta thường nghĩ, mà là hàng thế kỷ trước đó, trong nền y học phương Đông.
Bộ dụng cụ phẫu thuật thời nhà Minh của Trung Quốc vẫn còn vương dấu vết hóa học cổ xưa nhất của thuốc gây tê tại chỗ - Ảnh: ANTIQUITY
Các biện pháp giảm đau khi thực hiện phẫu thuật, tiểu phẫu đã được y học thế giới sử dụng nhiều thập kỷ, nhưng chủ yếu là các phương thuốc uống có tác dụng an thần, gây mê.
Phải đến cuối thế kỷ 19, bác sĩ nhãn khoa người Áo Carl Koller mới tạo nên bước ngoặt khi phát hiện ra khả năng gây tê niêm mạc tại chỗ của cocaine, mở đường cho các loại thuốc gây tê tại chỗ hiện đại.
Ở phương Đông, một số ghi chép cổ đại ở Trung Quốc có đề cập việc bôi các loại thực vật có dược tính để làm mất cảm giác đau khi làm phẫu thuật, tiểu phẫu. Nhưng điều này bị nghi ngờ vì chưa có bằng chứng xác thực.
Nhưng giờ đây, bằng chứng đó đã xuất hiện và lại có niên đại lên đến 600 năm.
"6 thế kỷ trước, một bác sĩ phẫu thuật thời nhà Minh đã thực hiện một ca mổ bằng một chiếc kéo và nhíp bằng sắt. Giờ đây chúng tôi đã tìm được dấu vết của thuốc gây tê còn sót lại trên những dụng cụ đó bằng cách sử dụng chùm tia laser" - đồng tác giả Congcang Zhao, một nhà khảo cổ tại Đại học Tây Bắc (Trung Quốc) nói với Live Science.
Bộ dụng cụ phẫu thuật này đã được khai quật từ lăng mộ Hạ Quân, một vị quan thời nhà Minh của Trung Quốc, tại TP Giang Âm, tỉnh Giang Tô.
Bằng kỹ thuật huỳnh quang tia X, các nhà nghiên cứu xác định cặp kéo và nhíp phẫu thuật được làm từ sắt.
Đồng thời, thông qua quang phổ Raman và FTIR, họ phát hiện dấu vết hóa học của cyano, dầu, mỡ và độc tố alkaloid aconitine trong các hạt cặn gỉ sét.
Độc tố này vốn chiết xuất từ chi Aconitum (còn gọi là cây phụ tử/ô đầu/sói độc) cực độc nhưng có tác dụng giảm đau mạnh.
Việc chúng xuất hiện ngay trên dụng cụ phẫu thuật chứng minh rằng độc tố này đã được bôi lên ngay tại khu vực vết mổ và sử dụng như thuốc gây tê tại chỗ.
Không chỉ vậy, các thầy thuốc thời nhà Minh còn làm chủ kỹ thuật giải độc loại cây này bằng các chất có tính axit như giấm, đậu xanh hoặc nước tiểu. Nhờ đó, họ bào chế được thuốc gây tê an toàn dạng lỏng hoặc bột.
Các nhà cho biết các dụng cụ này có thể được sử dụng chủ yếu trong các ca tiểu phẫu, vì vậy việc gây tê là đủ để bệnh nhân chịu đựng được chúng, thay vì phải gây mê bằng những loại dược liệu mạnh hơn.
Tin nóng
Nhiều gia đình vẫn có thói quen cắm mọi thứ vào cùng một ổ điện nhiều cổng. Tuy nhiên, một số thiết bị lại được khuyến nghị nên cắm trực tiếp vào tường để tránh quá tải.
Trước đợt nắng nóng gay gắt kéo dài, nhiều bệnh viện tại Nghệ An chủ động triển khai các giải pháp chống nóng như tăng cường điều hòa, quạt mát, nước uống miễn phí và đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm giảm thời gian chờ đợi, đảm bảo môi trường khám, chữa bệnh an toàn cho người dân.
Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI) khẳng định, trong ngày 27/5/2026, EVNHANOI không thực hiện lịch tạm ngừng cấp điện theo kế hoạch trên địa bàn thành phố Hà Nội. Một số thông tin đang lan truyền trên mạng xã hội về lịch cắt điện trong ngày là không chính xác.
Một số món ăn sáng phổ biến như cháo, cơm trắng, mì trắng hay bánh mì tưởng vô hại nhưng lại có thể âm thầm làm tăng gánh nặng cho thận nếu ăn thường xuyên.
Giữa đợt nắng nóng hơn 40 độ C, nhiều người tận dụng ban công, sân thượng để tự làm 'thịt một nắng' và khoe thành phẩm trên mạng xã hội. Tuy nhiên, phía sau trào lưu tưởng chừng thú vị này lại là những cảnh báo về nguy cơ nhiễm khuẩn, mất an toàn thực phẩm mà không phải ai cũng biết.
Việc định kỳ vệ sinh cục nóng điều hòa giúp tối ưu hiệu suất làm mát và tiết kiệm điện năng; bạn có thể tự thực hiện việc này một cách an toàn.
Tin mới
Ngày 27/5, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ cho biết, đơn vị vừa cấp cứu thành công trường hợp sốc phản vệ nguy kịch do bị kiến đốt. Trước đó, ngày 17/5, người bệnh T.V.Q (43 tuổi, trú tại phường Vân Phú, tỉnh Phú Thọ) bị nhiều kiến đốt vào hai chân.
Có những người đi đến đâu cũng được yêu quý, gặp khó khăn thường có người sẵn sàng giúp đỡ. Nhiều người nghĩ đó là may mắn, nhưng thực tế, quý nhân thường bị thu hút bởi những người sống tử tế, tích cực và biết đối nhân xử thế. Đôi khi, cách bạn sống mới chính là điều quyết định ai sẽ xuất hiện bên cạnh mình.
Giữa mùa Phật đản, những ngày tu Bát quan trai không chỉ là nghi thức tôn giáo, mà đang trở thành hành trình đi tìm lại sự yên ổn trong tâm hồn giữa xã hội quá nhiều tiếng động.
Cối xay thường mọc hoang ở nhiều vùng nước ta nhưng lại là cây thuốc Nam với nhiều tác dụng quý. Mùa hè từ tháng 4 đến tháng 7 chính là thời điểm cây phát triển mạnh nhất, tích lũy được hàm lượng hoạt chất cao nhất trong thân và lá.
Tăng mỡ máu là một trong những yếu tố nguy cơ tim mạch quan trọng và nguy hiểm nhất ở người bệnh đái tháo đường. Thực tế cho thấy, phần lớn các trường hợp nhồi máu cơ tim, đột quỵ não hay suy tim ở người bệnh đái tháo đường không xảy ra đột ngột, mà tiến triển âm thầm trong nhiều năm do rối loạn mỡ máu...
Từ ngày 1-7-2026, người lái ô tô chở trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35m nhưng không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp sẽ bị phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Bị quả bóng đá đập vào, thiếu niên 15 tuổi chấn thương mắt nghiêm trọng với mức độ dập nhãn cầu, xuất huyết tiền phòng, tăng nhãn áp kèm theo xước giác mạc.
Tháng Năm, nắng rót mật trên những tán cây đang mùa đâm chồi rực rỡ. Ánh nắng ấy không chỉ trải dài trên bầu trời trong vắt, mà còn âm thầm len lỏi vào miền nhớ, chảy qua những năm tháng tuổi trẻ như một dòng suối ấm, trong veo và dịu dàng đến mức mỗi lần hồi tưởng, lòng người lại chùng xuống mênh mang.