Trào lưu phơi 'thịt một nắng' giữa trời 40 độ: Món ngon hay ổ vi khuẩn?

Giữa đợt nắng nóng gay gắt tại miền Bắc, trào lưu tự làm "thịt một nắng" tại nhà bất ngờ phủ sóng mạng xã hội. Tận dụng cái nắng như đổ lửa với nền nhiệt ngoài trời có thời điểm vượt 40 độ C, nhiều người mang thịt ra phơi ở ban công, sân thượng hay trước hiên nhà và thích thú khoe thành phẩm sau vài giờ.

Ảnh: MXH

Từ thịt bò đến thịt lợn, nhiều người chỉ tẩm ướp sơ rồi mang phơi trực tiếp dưới nắng gắt vài giờ. Không ít cư dân mạng còn hài hước gọi căn hộ của mình là “xưởng thịt một nắng mini” giữa mùa hè. Tuy nhiên, phía sau trào lưu này, các chuyên gia cảnh báo nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm và nhiễm khuẩn nếu chế biến không đúng cách.

Trao đổi với VTCNews, Tiến sĩ Vũ Thị Tần, giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội, cho rằng việc đem những tảng thịt lớn, dày ra phơi nắng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

“Các loại vi khuẩn gây bệnh như Salmonella, E.coli, Campylobacter hay tụ cầu vàng có thể tồn tại sẵn trong thịt từ khâu giết mổ và bảo quản ban đầu. Khi phơi ngoài trời, thực phẩm còn dễ nhiễm thêm bụi bẩn, côn trùng, ruồi nhặng hoặc vi khuẩn từ tay người chế biến và dụng cụ không đảm bảo vệ sinh”, bà phân tích.

Nhiều người cho rằng chỉ cần nấu chín lại sau khi phơi là đủ an toàn. Tuy nhiên, theo chuyên gia, vi khuẩn sinh sôi trong quá trình phơi kéo dài vẫn có thể khiến thực phẩm biến chất, làm tăng nguy cơ ngộ độc nếu bảo quản hoặc chế biến không đúng cách.

Tiến sĩ Vũ Thị Tần lưu ý, nhiều người đang nhầm lẫn giữa việc tự phát làm “thịt một nắng” với các phương pháp bảo quản truyền thống vốn có quy trình nghiêm ngặt hơn.

“Cá một nắng thường được xẻ mỏng, sống trong môi trường mặn và được ướp lượng muối khá lớn để hạn chế vi khuẩn. Trong khi đó, nhiều người hiện chỉ treo nguyên miếng thịt dày ngoài nắng mà không ướp đủ muối hay gia vị bảo quản”, bà cho biết.

Theo chuyên gia, ngay cả các sản phẩm thực phẩm phơi khô bán trên thị trường cũng phải trải qua quy trình chế biến, bảo quản kỹ lưỡng, có biện pháp chống côn trùng và kiểm soát vi sinh. Vì vậy, việc tự ý phơi thịt trong môi trường nóng ẩm, nhiều bụi và ruồi nhặng không nên làm theo phong trào.

Bà cũng nhắc đến những cách bảo quản thực phẩm truyền thống như rán thịt rồi ngâm trong mỡ kết hợp ướp mặn, hoặc làm thịt gác bếp với quá trình hun khói liên tục để hạn chế vi khuẩn phát triển. Những phương pháp này hoàn toàn khác với việc chỉ phơi thịt vài tiếng dưới trời nắng nóng.

Để làm thực phẩm dạng “một nắng” an toàn hơn, chuyên gia khuyến cáo nên thái thịt mỏng, tẩm ướp kỹ với muối và gia vị, đồng thời bảo quản ở ngăn đông đúng cách sau khi sơ chế.

Quan trọng hơn, người dân không nên chạy theo các trào lưu chế biến thực phẩm tự phát trên mạng xã hội, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nắng nóng cực đoan hiện nay.

“Ăn chín, uống sôi vẫn là nguyên tắc quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe, đồng thời cần bảo quản đúng nhiệt độ và chế biến trong điều kiện vệ sinh an toàn”, bà nhấn mạnh.

Cùng quan điểm, bác sĩ Lê Văn Thiệu, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết “thịt một nắng” thực chất vẫn chưa được làm khô hoàn toàn.

Sau vài giờ phơi nắng, lớp ngoài có thể se lại nhưng bên trong vẫn còn độ ẩm cao. Trong điều kiện nhiệt độ môi trường 35-40 độ C kèm độ ẩm không khí lớn như hiện nay, đây lại là môi trường thuận lợi để vi khuẩn phát triển mạnh.

Theo bác sĩ Thiệu, các vi khuẩn gây bệnh như Salmonella, E.coli, Campylobacter hay tụ cầu vàng có thể tồn tại sẵn trong thịt sống từ khâu giết mổ và bảo quản ban đầu. Trong quá trình phơi ngoài trời, thực phẩm còn tiếp tục bị nhiễm thêm vi khuẩn từ bụi không khí, côn trùng, ruồi nhặng, tay người chế biến hoặc dụng cụ không đảm bảo vệ sinh.

“Nhiều người lầm tưởng ánh nắng có thể ‘diệt khuẩn’, nhưng thực tế ánh nắng thông thường không đủ khả năng tiệt trùng thực phẩm như các quy trình xử lý nhiệt đạt chuẩn trong công nghiệp thực phẩm”, bác sĩ nói.

Ông cũng cảnh báo tình trạng “ngoài khô - trong ẩm” đặc biệt nguy hiểm vì vi khuẩn vẫn có thể sinh sôi mạnh bên trong khối thịt dù bề mặt nhìn có vẻ khô ráo. Một số vi khuẩn như tụ cầu vàng còn sinh độc tố trong quá trình phát triển.

“Những độc tố này có khả năng chịu nhiệt tương đối tốt, nghĩa là ngay cả khi thịt được nướng hoặc chiên lại, nguy cơ ngộ độc thực phẩm vẫn tồn tại”, bác sĩ Thiệu cho hay.

Người ăn phải thực phẩm nhiễm khuẩn có thể gặp các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, sốt, mất nước, thậm chí nhiễm trùng nặng ở người già, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh nền.