Đừng để khói thuốc đánh cắp sự sống

Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Quan Sơn thăm khám cho ông Đỗ Văn Huần, ở xã Quan Sơn, bị bệnh lao phổi nặng do sử dụng thuốc lá, thuốc lào lâu năm.

Ông Đỗ Văn Huần, 67 tuổi, ở xã Quan Sơn, sử dụng thuốc lá, thuốc lào từ thời thanh niên. Lúc còn trẻ, sức khỏe tốt nên ông chưa cảm nhận được việc hút thuốc có hại cho sức khỏe. Sau hơn 40 năm sử dụng thuốc lá, thuốc lào đến nay ông đã bị bệnh lao phổi nặng, thường xuyên phải đi điều trị bệnh. Tuy nhiên, đến tháng 12/2025, ông mới cai hẳn được thuốc lá, thuốc lào do sức khỏe suy giảm trầm trọng.

Ông Đỗ Văn Huần, chia sẻ: “Trước đây ngày nào tôi cũng hút thuốc lá, thuốc lào, nghĩ rằng đó chỉ là thói quen bình thường. Nhưng khi mắc bệnh phổi, sức khỏe giảm sút, thường xuyên khó thở, ho kéo dài, tôi mới thấy tác hại của thuốc lá lớn như thế nào. Bây giờ tôi đã bỏ thuốc hoàn toàn và mong mọi người, đặc biệt là lớp trẻ, đừng chủ quan như tôi để rồi phải trả giá bằng sức khỏe của mình”.

Theo các chuyên gia y tế, hút thuốc lá là nguyên nhân dẫn đến nhiều căn bệnh nghiêm trọng như ung thư phổi, bệnh tim mạch, đột quỵ, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính và nhiều bệnh lý nguy hiểm khác. Trong đó, thuốc lá là nguyên nhân gây ra khoảng 90% các ca ung thư phổi, 75% bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cùng nhiều bệnh lý nguy hiểm khác về tim mạch và hô hấp. Không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, thuốc lá còn gây thiệt hại lớn về kinh tế, làm gia tăng gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh và giảm năng suất lao động xã hội.

Trên địa bàn tỉnh, số người mắc các bệnh liên quan đến thuốc lá vẫn chiếm tỷ lệ đáng kể trong tổng số bệnh nhân điều trị tại các cơ sở y tế. Nhiều người bắt đầu hút thuốc từ khi còn trẻ, xem đó như một thói quen khó bỏ mà không lường hết những hệ lụy về sức khỏe. Đến khi xuất hiện các triệu chứng như ho kéo dài, khó thở, đau tức ngực hay ho ra máu thì bệnh đã bước sang giai đoạn muộn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người dân mà còn tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế và kinh tế gia đình.

Bác sĩ CKI Quách Thị Phương, Phó trưởng Khoa Nội, Bệnh viện Đa khoa Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa, cho biết: “Thuốc lá là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ra các bệnh lý về hô hấp và tim mạch. Chúng tôi tiếp nhận nhiều bệnh nhân mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, viêm phế quản mạn, ung thư phổi có liên quan trực tiếp đến việc hút thuốc lá trong thời gian dài. Điều đáng lo ngại là nhiều người chỉ đến khám khi bệnh đã tiến triển nặng, gây khó khăn cho quá trình điều trị”.

Không chỉ người hút thuốc bị ảnh hưởng, khói thuốc lá còn tác động nghiêm trọng đến những người xung quanh, đặc biệt là phụ nữ mang thai, trẻ em và người cao tuổi. Tình trạng hút thuốc lá thụ động đang trở thành mối lo ngại lớn đối với sức khỏe cộng đồng. Các số liệu thống kê của ngành y tế cho thấy, tỷ lệ phơi nhiễm với khói thuốc vẫn ở mức đáng báo động: 67,3% tại nhà hàng, quán ăn; 59,2% tại quán cà phê; 48,3% tại khách sạn và hơn 22% tại nơi làm việc. Điều này đồng nghĩa với việc hàng triệu người không hút thuốc vẫn đang phải hít khói thuốc thụ động mỗi ngày.

Trước những tác hại nghiêm trọng của thuốc lá, việc phòng ngừa luôn là giải pháp hiệu quả và ít tốn kém nhất. Những năm qua, công tác phòng, chống tác hại thuốc lá đã được các cấp, ngành và địa phương quan tâm triển khai với nhiều hình thức đa dạng. Các hoạt động truyền thông, giáo dục sức khỏe được tổ chức thường xuyên nhằm nâng cao nhận thức của người dân về tác hại của thuốc lá và lợi ích của việc từ bỏ thuốc lá. Cùng với đó, phong trào xây dựng môi trường không khói thuốc ngày càng được nhân rộng tại cơ quan hành chính, trường học, cơ sở y tế, doanh nghiệp và các địa điểm công cộng. Nhiều đơn vị đã đưa nội dung cấm hút thuốc vào nội quy, quy chế hoạt động; lắp đặt biển báo cấm hút thuốc và tăng cường nhắc nhở, giám sát việc thực hiện.

Bên cạnh công tác tuyên truyền, các lực lượng chức năng cũng đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra và xử lý các hành vi buôn bán, vận chuyển thuốc lá nhập lậu, thuốc lá giả và các sản phẩm thuốc lá trái phép. Đây là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế nguồn cung, ngăn chặn sự xâm nhập của các sản phẩm thuốc lá độc hại vào cộng đồng. Tuy nhiên, để công tác phòng, chống tác hại thuốc lá đạt hiệu quả bền vững, yếu tố quyết định vẫn là ý thức của mỗi người dân. Mỗi người cần nhận thức rõ rằng việc hút thuốc không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe bản thân mà còn gây tác động tiêu cực tới gia đình và xã hội. Từ bỏ thuốc lá hôm nay chính là lựa chọn để bảo vệ sức khỏe và kéo dài sự sống. Mỗi cá nhân, mỗi gia đình và toàn xã hội hãy cùng chung tay xây dựng môi trường không khói thuốc, bởi đó không chỉ là trách nhiệm đối với bản thân mà còn là hành động thiết thực vì một cộng đồng khỏe mạnh.