Cảnh báo suy thận cấp do mất nước khi trời nắng nóng

Suy thận cấp do uống ít nước mùa nắng nóng

Bệnh nhân nữ 29 tuổi, kiệt sức, buồn nôn, tiểu ít sau khi làm việc nhiều ngày ngoài trời nắng nóng đã vào cấp cứu tại Bệnh viện Tâm Anh, Hà Nội và được các bác sĩ chẩn đoán suy thận cấp.

Khai thác tiền sử, bệnh nhân cho hay khi làm việc, chị chỉ uống khoảng 700-800 ml nước một ngày, chủ yếu dùng cà phê và nước ngọt để giữ tỉnh táo. Gần đây, chị bị khô miệng, mệt mỏi, chóng mặt khi thay đổi tư thế, ăn uống kém, lượng nước tiểu giảm và sẫm màu.

Khi bệnh nhân nhập viện, bác sĩ ghi nhận bệnh nhân có dấu hiệu mất nước, huyết áp 90/60 mmHg, niêm mạc khô và lượng nước tiểu chỉ khoảng 400 ml trong 24 giờ, thấp hơn nhiều so với mức bình thường 1.000-2.000 ml mỗi ngày. Kết quả xét nghiệm cho thấy creatinine máu tăng lên 2,9 mg/dL, cao gần gấp 3 lần ngưỡng bình thường ở nữ giới (khoảng 0,5-1,1 mg/dL), chức năng thận suy giảm rõ rệt.

Trước đó, Trung tâm Thận tiết niệu và lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai cũng tiếp nhận nam thanh niên 25 tuổi (Hà Nội) trong tình trạng tức ngực, khó thở, đau mỏi cơ dữ dội và co rút chân tay sau một ngày làm việc liên tục ngoài trời nắng nóng nhưng không uống đủ nước. Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số creatinine - phản ánh chức năng lọc của thận - tăng lên 400 µmol/L, cao gần gấp 4 lần bình thường, cảnh báo suy thận cấp và nguy cơ phải lọc máu.

Sau 3 ngày điều trị tích cực và bù dịch kịp thời, chức năng thận của bệnh nhân đã hồi phục hoàn toàn và được xuất viện.

Khi làm việc hoặc di chuyển nhiều giờ dưới trời nắng, cơ thể phải tiết nhiều mồ hôi để hạ nhiệt.

Dấu hiệu nguy hiểm cần đến viện gấp

Theo ThS.BSNT Tô Thị Ánh Huyền, Trung tâm Thận tiết niệu và lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai, cơ thể con người luôn có giới hạn chịu đựng. Nếu chủ quan, bất kỳ ai cũng có thể trở thành nạn nhân của suy thận cấp trong mùa nắng nóng. Nguyên nhân là do khi làm việc hoặc di chuyển nhiều giờ dưới trời nắng, cơ thể phải tiết nhiều mồ hôi để hạ nhiệt. Nếu không được bù nước kịp thời, cơ thể sẽ rơi vào tình trạng mất nước nghiêm trọng, khiến lượng máu nuôi thận suy giảm.

Bên cạnh đó, vận động quá sức trong thời tiết nóng bức còn có thể gây hủy cơ vân. Khi cơ bị tổn thương, các chất độc từ cơ sẽ giải phóng vào máu, gây tắc nghẽn ống thận và nhanh chóng dẫn tới suy thận cấp.

Khi làm việc hoặc đi ngoài trời nắng nóng, nếu thấy các dấu hiệu sau thì cần đến viện gấp vì có thể cơ thể đang mất nước trầm trọng hoặc chức năng thận bị suy giảm:

Lượng nước tiểu giảm rõ rệt hoặc nhiều giờ không đi tiểu.
Nước tiểu sẫm màu, vàng đậm hoặc đỏ như nước trà đặc.
Đau cơ dữ dội, chuột rút, co rút chân tay liên tục.
Mệt lả, chóng mặt, buồn nôn, lơ mơ hoặc giảm tỉnh táo.

Cách bảo vệ sức khỏe mùa nắng nóng

Để phòng ngừa nguy cơ suy thận cấp mùa nắng nóng, bạn cần lưu ý:

Lưu ý trang phục khi ra ngoài trời. Khi đi ra ngoài trời, nên chọn loại quần áo làm từ chất liệu vải nhẹ, sáng màu và không bó sát. Đồng thời nhớ đội mũ rộng vành, đeo kính râm và bôi kem chống nắng có độ SPF từ 15 trở lên trước khi ra khỏi nhà khoảng 30 phút.

Uống nước chủ động, không đợi khát. Người làm việc ngoài trời nên bổ sung thêm nước điện giải hoặc nước khoáng để bù muối khoáng mất qua mồ hôi. Trong tiết trời nóng bức, cơ thể cần được bổ sung chất lỏng liên tục, bất kể mức độ vận động của bạn là như thế nào. Đừng đợi cho tới khi cơ thể cảm thấy khát mới uống nước. Nếu là lao động chân tay nặng nhọc trong thời tiết nắng nóng thì cần phải uống 4 cốc nước mát mỗi giờ.

Đừng uống các loại chất lỏng có chứa cồn hay quá nhiều chất đường, bởi chúng chỉ làm cơ thể thêm mất nước. Tránh các loại đồ uống lạnh vì nó có thể gây co dạ dày.

Bổ sung muối và khoáng chất. Mồ hôi túa ra mang theo muối và các khoáng chất trong cơ thể. Đây đều là những chất rất cần thiết và phải được bổ sung ngay. Có thể uống các loại nước uống dành cho tập luyện thể thao để bổ sung muối và khoáng chất cho cơ thể.

Hạn chế làm việc, vận động hoặc tập thể dục ngoài trời trong khung giờ nắng gắt từ 10h đến 16h.

Nên bắt đầu công việc với cường độ chậm rồi tăng dần. Nếu ráng sức dưới trời nắng nóng sẽ làm tăng gánh nặng cho tim. Khi có cảm giác thở hổn hển, mệt mỏi thì cần phải ngừng ngay mọi hoạt động. Đi vào chỗ râm mát hạ nhiệt cơ thể và bù nước kịp thời.