Đừng để lời trách móc làm trẻ tự ti

Khi cố gắng phát triển sự tự tin cho con, phụ huynh cũng cần chú ý đến thái độ nuôi dạy của chính mình. (Ảnh: ITN)

Trong việc nuôi dưỡng sự tự tin cho trẻ, hầu hết các bậc phụ huynh không tiếc công sức và tiền bạc để chăm lo cho con. Nhưng, khi cố gắng phát triển sự tự tin cho con, phụ huynh cũng cần chú ý đến thái độ nuôi dạy của chính mình, vì một số cách giáo dục có thể dễ dàng phá vỡ sự tự tin mà bạn đã nỗ lực xây dựng cho con, chẳng hạn như trách mắng.

Sai lầm trong giáo dục

Trách mắng là một trong những phương pháp mà nhiều bậc cha mẹ thường sử dụng. Có lẽ họ nghĩ rằng những lời chỉ trích đó chứa đựng tình yêu và kỳ vọng của mình, giúp con rút kinh nghiệm và trở nên có trách nhiệm. Nhưng thực tế là, phương pháp giáo dục mà mọi người hay dùng này rất có khả năng khiến con mất tự tin.

Những đánh giá tiêu cực về tính cách hoặc phẩm chất của con trong lời trách mắng sẽ khiến con tự phủ nhận bản thân. Những câu bạn vô tình nói như “Sao con không hiểu chuyện thế?” hay “Con thật là cẩu thả” dù chỉ là lời nói vô ý, cũng có thể khiến con cảm nhận được cái nhìn tiêu cực từ cha mẹ và hình thành tâm lý tự ti.

Sự trách mắng từ người khác sẽ biến thành tự trách bản thân. Một số trẻ sau khi bị cha mẹ trách mắng sẽ có cảm giác mình “rất tồi”, và khi gặp phải sai lầm sau này, chúng chìm đắm trong tự trách thay vì nghĩ cách giải quyết vấn đề.

Việc trách mắng sẽ cản trở khả năng tư duy độc lập của trẻ. Trong những lời trách mắng từ cha mẹ, trẻ học cách tự trách mình, học cách nghi ngờ khả năng và phán đoán của bản thân, và chúng khó mà quên được “hình ảnh nhỏ bé của mình trong mắt cha mẹ”.

Lợi ích của việc trách mắng không đẹp như tưởng tượng

Thường ngày, Hạnh rất nghiêm khắc với con, mặc dù cô biết mỗi lần mắng con cũng cảm thấy không dễ chịu trong lòng, nhưng để con trở thành người có trách nhiệm, cô buộc phải dạy con nghiêm khắc, vì cô tin rằng phương pháp giáo dục này mang lại lợi ích cho con.

Cô kỳ vọng rằng những lời trách mắng sẽ giúp con có trách nhiệm trong từng hành động của mình. Nhưng thực tế, trách nhiệm chỉ xuất phát từ bên trong, được hình thành và hướng dẫn từ những giá trị học được trong gia đình và cộng đồng.

Trách mắng có thể khiến trẻ ngừng mắc lỗi ngay lập tức và ngoan ngoãn nghe lời. Nhưng điều đó không có nghĩa là trẻ thực sự tuân theo cách giáo dục của cha mẹ và hợp tác một cách tích cực. Sau khi bị trách mắng, trong lòng trẻ tích tụ đầy hận thù và giận dữ, thậm chí còn chống đối cha mẹ hơn.

Thường trong lúc bị trách mắng, điều trẻ nhớ được nhiều hơn là cha mẹ đã sai chứ không hẳn là trẻ hiểu mình sai thế nào.

Đừng trách móc, hãy giành được sự hợp tác của trẻ

“Không trách móc, không chỉ trích, trẻ sẽ trở nên hỗn loạn” - Điều này có lẽ là tâm sự chung của nhiều bậc cha mẹ. Trách móc trẻ thường làm cha mẹ cảm thấy mình thực sự đang nghiêm túc giáo dục con.

Nhưng thực tế, giáo dục trẻ không nhất thiết phải nghiêm nghị đến vậy, trẻ không phải là cấp dưới của chúng ta, không trách móc không có nghĩa là buông lỏng, mà là giáo dục trẻ một cách khéo léo hơn. Khi trẻ phạm lỗi, hãy nhớ giải quyết vấn đề một cách tích cực:

Đưa ra ý kiến về sự việc, hướng dẫn trẻ giải quyết vấn đề: Khi trẻ nghịch ngợm làm vỡ bể cá, nước tràn đầy sàn, nếu lúc này bố mẹ nói “Sao con lúc nào cũng nghịch ngợm thế”, thì đối với trẻ, cả ngày đó sẽ trở nên không vui. Nhưng nếu bố mẹ chỉ trình bày sự thật “Con làm vỡ bể cá rồi”, dùng chổi và giẻ hướng dẫn trẻ cách xử lý, cho trẻ biết, khi gặp khó khăn, trách móc không có ích, hãy chuyển cảm xúc sang giải quyết vấn đề, thì kinh nghiệm này sẽ tốt hơn cho sự trưởng thành của trẻ so với việc ghi nhớ bài học.

Chấp nhận tính xấu của trẻ: Trẻ đôi khi thể hiện một số cảm xúc tồi tệ, ví dụ ghét em trai mới sinh, không muốn đi học và nổi giận. Nhưng đây là bản tính của trẻ, không cần phải tức giận, cha mẹ nên chấp nhận khi trẻ có những cảm xúc này. Thay vì trách mắng trẻ, hãy thể hiện những cảm xúc tiêu cực này theo cách không gây hại.

Theo 163.com