Đừng để thủ tục ngăn cản quyền lợi người dân

Đồng chí Nguyễn Đình Trung, UVTW Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn ĐBQH TP. Huế (bên phải) chủ trì, điều hành phiên thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp 

Đoàn ĐBQH TP. Huế thảo luận tại tổ 9 cùng Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình, dưới sự điều hành của đồng chí Nguyễn Đình Trung, UVTW Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn ĐBQH TP. Huế.

Tránh chồng chéo trong quản lý an toàn lao động

Góp ý dự án Luật An toàn, vệ sinh lao động, đại biểu Nguyễn Thị Sửu Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách thành phố đồng tình với việc cho phép người sử dụng lao động tự tổ chức hoặc thuê tổ chức huấn luyện, đồng thời mở rộng chủ thể cung cấp dịch vụ. Tuy nhiên, quy định thông báo trước khi cung cấp dịch vụ cần được làm rõ, tránh phát sinh một hình thức tiền kiểm mới.

Đại biểu đề nghị luật xác định thông báo chỉ nhằm công khai, cập nhật thông tin, không phải thủ tục xin cấp phép hoặc chấp thuận. Quy trình cần quy định rõ nội dung, phương thức điện tử, thời điểm hoàn thành và trách nhiệm tiếp nhận; không yêu cầu tổ chức phải chờ cơ quan nhà nước đồng ý mới được hoạt động.

Việc kiểm soát chất lượng cần tập trung vào tiêu chuẩn người huấn luyện, chương trình, tài liệu, phương tiện thực hành và hậu kiểm theo mức độ rủi ro. Với các tổ chức đã được cấp giấy chứng nhận, cần có lộ trình chuyển tiếp rõ ràng, tránh phát sinh thủ tục kép. “Cải cách phải giảm chi phí tuân thủ nhưng không được hạ chuẩn an toàn”, đại biểu Nguyễn Thị Sửu nhấn mạnh.

Về quản lý máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, đại biểu Nguyễn Thị Sửu đề nghị xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, cấp mã định danh cho từng thiết bị và kết nối với dữ liệu kiểm định, kiểm tra chuyên ngành. Doanh nghiệp không nên phải khai báo lại thông tin đã có, trừ trường hợp phát sinh thay đổi.

Đại biểu Nguyễn Tiến Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Huế đề nghị làm rõ trách nhiệm điều tra tai nạn lao động trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhất là các vụ tai nạn chết người hoặc làm bị thương nặng từ hai người trở lên, tránh chồng chéo và chậm xử lý.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu, Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách TP. Huế cho rằng, cải cách phải giảm chi phí tuân thủ nhưng không được hạ chuẩn an toàn. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp 

Một vấn đề được đại biểu Nguyễn Thị Sửu lưu ý là quyền báo cáo vi phạm của an toàn viên, vệ sinh viên. Theo đại biểu, yêu cầu kiến nghị người sử dụng lao động trước khi báo cáo cơ quan có thẩm quyền có thể phù hợp với tình huống thông thường, nhưng sẽ làm chậm cảnh báo khi nguy cơ trực tiếp đe dọa tính mạng, sức khỏe hoặc có khả năng gây tai nạn nghiêm trọng.

Đại biểu đề nghị cho phép báo cáo ngay với tổ chức công đoàn, UBND cấp xã hoặc cơ quan chuyên môn về lao động thuộc UBND cấp tỉnh trong tình huống khẩn cấp, không phải chờ kết quả giải quyết kiến nghị. Ngoài ra, cần rà soát quy định về quyền của công đoàn để thống nhất với Luật Công đoàn năm 2024; phân biệt trường hợp chưa có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở với trường hợp chưa thành lập công đoàn cơ sở. Thành phần Hội đồng an toàn, vệ sinh lao động cấp tỉnh nên được quy định linh hoạt theo tổ chức bộ máy, nhưng phải bảo đảm tiếng nói thực chất của người lao động, người sử dụng lao động và giới chuyên môn.

Không để người dân gặp thêm rào cản 

Liên quan dự án Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, đại biểu Nguyễn Tiến Nam đề nghị xem xét quy định ít nhất 10% tổng số hộ gia đình tại thôn, tổ dân phố phải đồng thuận để đề xuất vấn đề đưa ra cộng đồng dân cư bàn và quyết định.

Theo đại biểu, sau sắp xếp đơn vị hành chính, quy mô nhiều thôn, tổ dân phố tăng đáng kể. Nếu giữ tỷ lệ 10%, người đề xuất phải thu thập chữ ký của hàng trăm hộ, tạo áp lực lớn cho những người tổ chức hoạt động cộng đồng.

Đại biểu cũng cho rằng, cần bổ sung cơ chế hỗ trợ kỹ thuật, hạ tầng công nghệ cho người dân tộc thiểu số và người dân ở vùng đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo. Nếu không thu hẹp khoảng cách số, một bộ phận người dân có thể bị hạn chế khả năng tiếp cận thông tin, tham gia và biểu quyết trực tiếp.

Đại biểu Nguyễn Tiến Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Huế tham gia thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp 

Đối với hoạt động giám sát tại doanh nghiệp, cần quy định rõ trách nhiệm của ban thanh tra nhân dân, ban giám sát đầu tư của cộng đồng, bảo đảm không cản trở hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp.

Về Luật Bảo hiểm xã hội, đại biểu Nguyễn Tiến Nam cảnh báo nguy cơ trục lợi chế độ thai sản nếu luật không quy định rõ thời gian đóng bảo hiểm để hưởng trợ cấp đối với người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.

Đại biểu đề nghị chỉ tính thời gian đã thực đóng, không tính thời gian nợ đóng hoặc đóng bù; đồng thời xác định rõ ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí chi trả, tránh tình trạng thiếu nguồn và phải tạm ứng quỹ bảo hiểm xã hội.

Đối với việc cắt giảm thủ tục, đại biểu cho rằng đơn giản hóa quy trình phải đi cùng trách nhiệm bồi thường khi người sử dụng lao động hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội chậm nộp, chậm giải quyết hồ sơ gây thiệt hại cho người thụ hưởng. Nội dung này cần được quy định rõ trong luật, không chỉ giao cho văn bản hướng dẫn.

Đại biểu cũng đề nghị rà soát phương thức chi trả bảo hiểm xã hội qua tài khoản và xem xét cho quy định về đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội tại điểm c khoản 1 Điều 122 có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.