Đừng để thuốc thành nguyên nhân gây bệnh

Bác sĩ Bệnh viện 199 thăm khám cho bệnh nhân mắc Hội chứng Cushing kèm suy thượng thận mạn do tự ý sử dụng thuốc giảm đau. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Với nhiều người, việc tự mua vài liều thuốc khi ho, sốt, đau nhức hay mệt mỏi đã trở thành thói quen. Chỉ khi triệu chứng kéo dài, tái đi tái lại hoặc cơ thể xuất hiện dấu hiệu bất thường, họ mới tìm đến cơ sở y tế. Sự chủ quan ấy đôi khi khiến bệnh bị che lấp, chẩn đoán muộn và điều trị khó khăn hơn.

Đơn cử, bà H.T. N. (72 tuổi, phường Sơn Trà) có tiền sử ho, khó thở kéo dài. Phần vì ngại làm phiền con cái, phần vì lo chi phí, bà thường tự mua thuốc về uống thay vì đi khám. Chỉ đến khi tình trạng khó thở không dứt, kèm sưng mặt, bà mới đến Trung tâm Y tế khu vực Sơn Trà kiểm tra.

Bệnh viện 199 vừa điều trị cho một bệnh nhân 80 tuổi trong tình trạng mệt mỏi kéo dài, ăn uống kém, cơ thể suy kiệt. Người nhà cho biết bệnh nhân thường xuyên đau nhức nên tự mua thuốc giảm đau không rõ nguồn gốc về uống trong thời gian dài vì thấy hiệu quả nhanh.

Khi nhập viện, bệnh nhân có biểu hiện mặt tròn đỏ, tích mỡ vùng bụng, da mỏng, khô, dễ bầm tím, teo cơ tứ chi. Qua thăm khám và xét nghiệm, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc hội chứng Cushing kèm suy thượng thận mạn, liên quan việc sử dụng kéo dài thuốc có chứa corticoid. Sau điều trị, sức khỏe bệnh nhân cải thiện nhưng cần theo dõi lâu dài.

Sau khi tự dùng thuốc tại nhà, bà H.T.N. đến cơ sở y tế kiểm tra khi tình trạng khó thở kéo dài và xuất hiện dấu hiệu bất thường. Ảnh: DUY AN

Bác sĩ Trần Thị Huyền Trang, Đơn vị Nội tiết - Huyết học lâm sàng Bệnh viện 199 cho biết, việc tự ý dùng thuốc có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe; riêng với kháng sinh, dùng sai chỉ định hoặc tự ý ngưng thuốc giữa chừng có thể khiến bệnh không khỏi hẳn, tăng nguy cơ tái phát và tạo điều kiện cho vi khuẩn kháng thuốc. Khi đó, những nhiễm khuẩn thông thường có thể trở nên khó điều trị hơn, người bệnh phải dùng thuốc mạnh hơn, chi phí cao hơn và thời gian điều trị kéo dài hơn.

Trước thực trạng đó, việc siết chặt quản lý mua bán thuốc là yêu cầu cần thiết. Từ ngày 15/5/2026, Nghị định số 90/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế có hiệu lực. Theo khoản 4, điều 59 của nghị định này, hành vi bán thuốc kê đơn khi không có đơn thuốc của bác sĩ bị phạt 10-20 triệu đồng, tăng gấp đôi so với mức phạt trước đây.

Quy định này được kỳ vọng góp phần chấn chỉnh tình trạng bán thuốc kê đơn không theo chỉ định, hạn chế lạm dụng thuốc, đặc biệt là kháng sinh. Việc dùng thuốc đúng, không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe của mỗi người, mà còn góp phần hạn chế nguy cơ kháng thuốc trong cộng đồng.