Đừng đợi đến lúc cha mẹ yếu đi mới học cách ở bên và chăm sóc

Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên của sự chuẩn bị. Bạn có thể dành 12 tháng để lên kế hoạch cho một đám cưới trong mơ, chi hàng trăm triệu đồng cho các khóa học tiền sản trước khi đón một sinh linh chào đời, hay thức trắng đêm để hoàn thiện bản đề án kinh doanh cho quý mới. Nhưng có một sự thật đầy nghịch lý là đa số chúng ta không dành thời gian để chuẩn bị cho việc chăm sóc cha mẹ vào những giây phút cuối đời.

Nghịch lý của sự chuẩn bị và văn hóa né tránh

Trong tâm thức của người Việt, cái chết thường đi kèm với những tính từ như "xui rủi" hay "đau lòng". Chúng ta sợ rằng việc nhắc đến sự ra đi khi cha mẹ còn khỏe mạnh là một hành động bất hiếu. Chính nỗi sợ mang tính bản năng này đã đẩy nhiều gia đình vào một cái bẫy tâm lý nguy hiểm: cái bẫy của sự trì hoãn chuẩn bị.

Chúng ta sợ rằng việc nhắc đến sự ra đi khi cha mẹ còn khỏe mạnh là một hành động bất hiếu. Ảnh: Magnific.

Khi chúng ta từ chối thảo luận về những mong muốn cuối cùng của cha mẹ, về cách thức chăm sóc y tế hay đơn giản là phương án tài chính khi có biến cố, chúng ta thực chất đang đặt mình vào một canh bạc mà phần thua luôn thuộc về người ở lại. Sự ra đi là một phần tất yếu của sinh mệnh, giống như một chương cuối của cuốn sách. Nếu bạn không chuẩn bị cho nó, chương cuối đó sẽ trở thành một trải nghiệm kinh hoàng thay vì là một khoảnh khắc của sự thiêng liêng và tình thân.

Khi "chiếc hộp đen" ập đến

Tác giả Miew từng chia sẻ về hành trình mắc kẹt trong "chiếc hộp đen" của sự hoảng loạn suốt nhiều năm khi đối diện với bạo bệnh của đấng sinh thành qua 2 cuốn sách Để con chăm sóc cha và Để con chăm sóc mẹ. Đó là trạng thái mà bạn bị tước bỏ quyền được đau lòng vì bận phải đóng cùng lúc quá nhiều vai diễn bất đắc dĩ: một y tá nghiệp dư loay hoay với bình oxy, một đầu bếp phải cân đo từng gram dinh dưỡng và một bảo vệ canh chừng từng nhịp thở của người thân.

Hai cuốn sách Để con chăm sóc cha và Để con chăm sóc mẹ của tác giả Miew.

Sự thiếu chuẩn bị sẽ biến 10% thời gian quý giá cuối cùng trở thành một cuộc chiến của sự sợ hãi. Bạn sẽ phải ra những quyết định sinh tử như "có nên đặt ống nội khí quản không?" hay "nên đưa về nhà hay ở lại bệnh viện?" trong tình trạng trí não bị bào mòn bởi sự kiệt sức. Lúc đó, chúng ta hành động dựa trên bản năng và sự thúc ép của ngoại cảnh thay vì sự tỉnh táo và ý nguyện của người ra đi.

Sự chuẩn bị là món quà của sự tỉnh táo

Chuẩn bị không làm nỗi đau biến mất. Nó cũng không làm cho trái tim bạn bớt thắt lại khi nhìn thấy cha mẹ yếu dần. Nhưng giá trị cốt lõi của việc lên kế hoạch nằm ở việc giúp chúng ta không bị nỗi đau đánh bại. Khi các kịch bản về y tế, tài chính và hậu sự đã được thống nhất từ trước, bạn sẽ có khoảng trống để làm việc quan trọng nhất: đồng hành.

Giá trị cốt lõi của việc lên kế hoạch nằm ở việc giúp chúng ta không bị nỗi đau đánh bại. Ảnh: Magnific.

Thay vì phải chạy đôn chạy đáo lo thủ tục giấy tờ hay tranh cãi với anh chị em về phương án điều trị, bạn có thể ngồi xuống, cầm lấy tay cha mẹ và nói những lời cần nói. Sự chuẩn bị không phải là sự lạnh lùng, mà là sự tử tế cao nhất. Nó giúp chúng ta chuyển hóa nỗi đau thành những hành động có ý nghĩa. Khi đã có sự chuẩn bị về tâm lý, tài chính và phương án y tế, bạn sẽ không còn phải tranh cãi với anh em trong gia đình về việc "nên cứu hay nên buông" ngay tại hành lang bệnh viện lạnh lẽo. Lúc đó, tài sản quý giá nhất bạn có chính là sự tỉnh táo để cầm tay cha mẹ và nói lời cảm ơn thay vì chỉ biết khóc lóc trong tuyệt vọng.