Đừng tưởng Lập thu là hết nóng, phải đến tiết Xử thử mới thật sự mát mẻ

Dù tiết Lập thu 2026 đã đến nhưng những ngày nắng gắt, oi nồng vẫn còn. Thỉnh thoảng, những đợt nắng rớt hanh gắt lại bùng lên khiến không khí vẫn rất oi bức. Phải đợi đến khi tiết Xử thử bắt đầu, làn gió thu mới thực sự mang theo hơi lạnh dịu dàng, xua tan cái oi nồng còn sót lại để bước vào những ngày thu trọn vẹn và êm mát.

Đối với người Việt Nam cũng như các nước phương Đông Á, các tiết khí không chỉ là những mốc thời gian chuyển mùa thuần túy, mà còn mang giá trị văn hóa, phong thủy và là kim chỉ nam cho các hoạt động nông nghiệp, chăm sóc sức khỏe. Vậy tiết Xử thử năm 2026 rơi vào thời điểm nào?

Tiết Xử thử năm 2026 diễn ra vào ngày nào?

Thời điểm bắt đầu tiết Xử thử được xác định dựa trên sự vận động của Trái đất xung quanh Mặt trời. Theo quy ước thiên văn học phương Đông, tiết Xử thử là tiết khí thứ 14 trong 24 tiết khí của năm, bắt đầu khi Mặt trời đạt đến kinh độ 150°. Đây là mốc thời gian đánh dấu sự kết thúc cái nóng mùa hè và chuyển sang kiểu thời tiết đặc thù của mùa thu.

Theo lịch vạn niên, tiết Xử thử năm 2026 bắt đầu vào thứ Hai ngày 23/8 dương lịch, tức ngày 11 tháng 7 âm lịch. Tiết khí này sẽ kết thúc vào ngày 7/9 dương lịch để nhường chỗ cho tiết Bạch lộ.

Tiết khí Xử thử là lúc trời tiết mát mẻ, bớt nóng, nắng đẹp phù hợp để đi dạo. (Ảnh: Ngô Nhung)

Từ “xử” trong tiếng Hán Việt có nghĩa là chấm dứt, ẩn nấp hoặc dừng lại; còn “thử” nghĩa là nóng, bức. Do đó, cái tên Xử thử mang ý nghĩa là sự kết thúc của những ngày nắng nóng gay gắt của mùa hè, chuyển hẳn sang không khí dịu mát, ôn hòa của mùa thu. Ban đêm và sáng sớm bắt đầu có những làn gió thu se lạnh. Bầu trời trở nên xanh trong hơn, mây trắng xốp lơ lửng và sương mù nhẹ bắt đầu xuất hiện rải rác trên các vùng núi cao hay bờ sông.

Đối với nhà nông, Xử thử là thời điểm quan trọng trong chu kỳ canh tác. Lúc này, hầu hết các loại cây trồng gieo cấy từ đầu hè đã vào giai đoạn chín rộ hoặc chuẩn bị thu hoạch. Đây cũng là lúc người nông dân tất bật thu hoạch nông sản để chuẩn bị cho một vụ mùa mới, đồng thời thực hiện các biện pháp chăm sóc đất đai sau thu hoạch.

Xét theo phương diện Ngũ hành và năng lượng tự nhiên, tiết Xử thử đánh dấu sự suy yếu rõ rệt của năng lượng Hỏa (sự nóng nảy) và sự vươn lên mạnh mẽ của năng lượng Kim (sự mát mẻ). Sự chuyển biến này đem lại sự cân bằng, giúp tinh thần con người trở nên lắng đọng, bớt ồn ào và dễ đi vào sự tự tại. Tuy nhiên, sự giao mùa trong giai đoạn này cũng dễ làm ảnh hưởng đến sức khỏe nếu không biết cách tự điều chỉnh sinh hoạt.

Nắng nóng dần nhường chỗ cho các cơn gió hiu mát khi đến tiết Xử thử.

Những việc nên làm trong tiết Xử thử

Để có thể hòa mình trọn vẹn vào nhịp đập của tự nhiên và duy trì một thể trạng, tinh thần tốt nhất trong tiết Xử thử, bạn có thể thực hiện những việc làm thiết thực sau:

Điều chỉnh chế độ ăn

Sự thay đổi về thời tiết trong tiết Xử thử rất dễ dẫn đến hiện tượng cơ thê bị khô do không khí hanh khô của mùa thu. Do đó, việc chăm sóc cơ thể cần được ưu tiên hàng đầu.

Bạn nên bổ sung thực phẩm dưỡng âm, nhuận tràng, món ăn có tính mát, giàu nước và dưỡng chất như củ cải, hạt sen, lê, ngó sen, mộc nhĩ trắng, nấm hương, mật ong và các loại cháo ngũ cốc nhẹ nhàng. Bên cạnh đó cũng cần hạn chế đồ cay nóng và dầu mỡ, tránh tiêu thụ quá nhiều thực phẩm nóng như đồ nướng, tiêu, ớt, rượu bia để tránh làm tổn hại đến phế khí (phổi).

Ngoài ra, việc uống đủ nước cũng vô cùng quan trọng. Duy trì thói quen uống nước ấm rải rác trong ngày, có thể kết hợp các loại trà thảo mộc nhẹ như trà cúc, trà kỷ tử để thanh nhiệt và làm dịu tinh thần.

Chú ý sự thay đổi nhiệt độ

Dù ban ngày thời tiết vẫn còn oi nhẹ, nhưng sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm bắt đầu gia tăng đáng kể. Bạn nên chú ý trang phục khi ra ngoài vào sáng sớm hoặc về khuya, hãy chuẩn bị một chiếc áo khoác mỏng để bảo vệ vùng cổ, ngực và lưng, tránh để gió lạnh xâm nhập gây cảm mạo.

Tập luyện nhẹ nhàng cũng được chú trọng, thay vì các bài tập cường độ cao gây đổ nhiều mồ hôi làm hao tổn khí huyết, bạn nên chuyển sang các hình thức vận động nhẹ nhàng như đi bộ, tập yoga, thiền định hoặc thái cực quyền vào buổi sáng sớm. Việc đi ngủ sớm giúp tái tạo năng lượng hiệu quả, còn dậy sớm giúp phổi hít thở không khí trong lành của mùa thu, từ đó tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

Hình ảnh cây thay lá khi vào mùa thu.

Dọn dẹp không gian sống

Sự chuyển giao tiết khí cũng là dịp tuyệt vời để bạn tái tạo lại môi trường sống và làm mới tư duy của bản thân. Hãy dành thời gian dọn dẹp lại phòng ngủ, góc làm việc, mở cửa sổ đón gió thu thông thoáng để xua tan những năng lượng ứ đọng của mùa hè.

Mùa thu là mùa của sự trầm lắng. Dành cho bản thân những khoảng lặng để đọc sách, viết nhật ký hay đơn giản là thưởng thức một tách trà chiều sẽ giúp tâm trí bạn trở nên minh mẫn, an yên hơn trước những áp lực công việc hàng ngày.