Đừng vội mua nhà nếu tài chính của bạn có những dấu hiệu này
Mua nhà là quyết định tài chính lớn, nhưng không phải cứ có khoản tiền trả trước hoặc được ngân hàng đồng ý cho vay là đã đủ khả năng sở hữu một căn nhà.
Với nhiều người, mua được nhà đồng nghĩa với ổn định cuộc sống và tích lũy tài sản. Tuy nhiên, nếu phải sử dụng gần như toàn bộ tiền tiết kiệm, dành phần lớn thu nhập hàng tháng để trả nợ hoặc chưa chắc chắn về chính căn nhà định mua, quyết định xuống tiền có thể tạo ra áp lực kéo dài nhiều năm.
Dưới đây là 5 dấu hiệu người mua nên cân nhắc trước khi ký hợp đồng.
Tiền tiết kiệm gần như cạn sau khi mua nhà
Một trong những dấu hiệu rõ nhất là sau khi thanh toán tiền đối ứng, người mua gần như không còn khoản dự phòng.
Chẳng hạn, một người có 1,5 tỷ đồng tiết kiệm và dự định mua căn nhà 2,5 tỷ đồng. Nếu sử dụng toàn bộ số tiền đang có để trả trước, phần còn lại phải trông chờ vào thu nhập hàng tháng và khoản vay ngân hàng.

Trong khi đó, mua nhà không chỉ có tiền đặt cọc hay tiền trả trước. Người mua còn có thể phải chi cho chuyển nhà, sửa chữa, nội thất, phí quản lý, gửi xe, bảo trì, thuế, lệ phí và những khoản phát sinh trong quá trình ổn định cuộc sống.
Một khoản tiết kiệm gần như bằng 0 sau giao dịch cũng đồng nghĩa khả năng ứng phó với những biến cố bất ngờ bị thu hẹp đáng kể.
Khoản trả nợ chiếm phần lớn thu nhập
Ngân hàng có thể dựa trên thu nhập và khả năng trả nợ để xác định hạn mức cho vay, nhưng hạn mức ngân hàng chấp thuận không đồng nghĩa với mức vay phù hợp với mỗi gia đình.
Ví dụ, gia đình có tổng thu nhập 50 triệu đồng mỗi tháng nhưng phải trả 20 triệu đồng tiền vay. Nếu đồng thời có chi phí nuôi con, ăn uống, bảo hiểm, hỗ trợ cha mẹ và các khoản sinh hoạt cố định, phần tiền còn lại có thể không đủ tạo ra một khoảng đệm tài chính an toàn.
Người mua nên tính tổng chi phí nhà ở cùng các khoản sinh hoạt, nợ hiện có và số tiền cần duy trì để tiết kiệm. Nếu sau khi thanh toán các khoản bắt buộc, thu nhập gần như không còn dư, việc mua nhà có thể đang vượt quá sức chịu đựng tài chính.
Thu nhập chưa đủ ổn định để gánh khoản nợ dài hạn
Một khoản vay mua nhà thường kéo dài nhiều năm, vì vậy khả năng trả nợ cần được tính trên thu nhập ổn định chứ không phải tháng có thu nhập cao nhất.
Những người có thu nhập phụ thuộc nhiều vào thưởng, hoa hồng, doanh số hoặc đang đứng trước khả năng thay đổi công việc nên đặc biệt thận trọng.
Thay vì chỉ tính trong điều kiện thuận lợi, có thể thử đặt ra kịch bản thu nhập giảm trong vài tháng hoặc xuất hiện một khoản chi lớn. Nếu khi đó việc trả nợ trở nên khó khăn, người mua nên cân nhắc giảm giá trị căn nhà hoặc tiếp tục tích lũy thêm trước khi xuống tiền.
Chưa chắc chắn về chính căn nhà định mua
Một căn nhà đẹp trên giấy tờ hoặc qua hình ảnh chưa chắc phù hợp với nhu cầu sống thực tế.
Người mua nên đến xem nhà vào nhiều thời điểm khác nhau để kiểm tra ánh sáng, tiếng ồn, giao thông, chỗ đỗ xe, an ninh, thang máy, hàng xóm, tiện ích và chất lượng khu vực xung quanh.

Với căn hộ, cần tìm hiểu thêm phí quản lý, phí gửi xe, tình trạng vận hành tòa nhà và những khoản có thể phát sinh. Với nhà đất, cần kiểm tra kỹ giấy tờ sở hữu, tình trạng thế chấp, tranh chấp, quy hoạch và các vấn đề pháp lý liên quan.
Nếu vẫn còn quá nhiều điều chưa rõ nhưng người mua đã chịu áp lực phải quyết định nhanh, đây là thời điểm nên dừng lại để kiểm tra thêm.
Mua nhà chỉ vì sợ giá sẽ tăng
Giá nhà tăng, bạn bè liên tục mua nhà hoặc môi giới thúc giục rằng “nếu không mua bây giờ sẽ không còn cơ hội” có thể tạo tâm lý phải xuống tiền ngay.
Tuy nhiên, giá bất động sản trong tương lai là điều khó chắc chắn. Trong khi đó, khoản vay, lãi suất và số tiền phải trả hàng tháng lại là những nghĩa vụ rất cụ thể.
Nếu quyết định mua chủ yếu xuất phát từ nỗi sợ bỏ lỡ cơ hội thay vì nhu cầu ở thực tế và khả năng tài chính, người mua nên cân nhắc lại.
Không có một mức thu nhập cố định nào có thể khẳng định một người “đủ sức” mua nhà. Cùng mức thu nhập, một gia đình ít khoản chi và có khoản dự phòng lớn có thể có khả năng mua khác hoàn toàn gia đình đang nuôi con, trả các khoản nợ khác hoặc có thu nhập thiếu ổn định.
Vì vậy, trước khi xuống tiền, cần nhìn vào khoản tiền còn lại sau khi trừ chi phí sinh hoạt, các khoản nợ, chi phí nhà ở và mức tiết kiệm cần thiết. Mua được nhà và sống thoải mái sau khi mua là hai bài toán khác nhau.
