'Đường Cách mệnh' - Nền tảng tư tưởng cho cách mạng Việt Nam

Không chỉ nói về tầm quan trọng của lý luận nói chung, chủ nghĩa Mác - Lênin nói riêng, tác phẩm 'Đường Cách mệnh' của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã xác lập nền tảng tư tưởng, mục tiêu, con đường, động lực của cách mạng Việt Nam.

Muốn cách mạng thành công, “trước hết phải có đảng cách mệnh”

Chiều 1/6, tại Hà Nội đã diễn ra hội thảo “Từ Đường Cách mệnh năm 1927 đến kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc” nhân kỷ niệm 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2026), hướng tới kỷ niệm 100 năm ra đời tác phẩm Đường Cách mệnh (Đường kách mệnh - 1927 - 2027). Phát biểu tại hội thảo, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, GS. TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh, qua tác phẩm Đường Cách mệnh, Nguyễn Ái Quốc đã làm rõ lý luận về cách mạng xã hội, làm rõ khái niệm cách mạng, các hình thức cách mạng và điểm qua lịch sử một số cuộc cách mạng trên thế giới để xác định mục tiêu của cách mạng Việt Nam là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, GS. TS. Lê Văn Lợi tham luận tại hội thảo. Ảnh: Nam Nguyễn

Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, GS. TS. Lê Văn Lợi tham luận tại hội thảo. Ảnh: Nam Nguyễn

Qua tác phẩm, Nguyễn Ái Quốc cũng làm sáng tỏ lý luận về mối quan hệ giữa cách mạng vô sản ở các nước đế quốc với cách mạng giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa; xác định động lực của cách mạng Việt Nam. Nguyễn Ái Quốc một mặt cho rằng cách mạng dân tộc đòi hỏi “sĩ, nông, công, thương đều nhất trí chống lại cường quyền”; mặt khác nhấn mạnh lực lượng cơ bản, chủ chốt của cách mạng phải là công nhân và nông dân: “Dân chúng công nông là gốc cách mệnh”.

Khẳng định vấn đề này, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, PGS. TS. Dương Trung Ý cho rằng, Nguyễn Ái Quốc đã đặt những viên gạch lý luận đầu tiên cho sự ra đời của một chính đảng cách mạng kiểu mới ở Việt Nam; đồng thời xác lập rõ vai trò và sứ mệnh lịch sử của Đảng Cộng sản với tư cách là đội tiền phong của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của cả dân tộc Việt Nam.

Trong tác phẩm Đường Cách mệnh, Người khẳng định: muốn cách mệnh thành công, “trước hết phải có đảng cách mệnh”, bởi chỉ có một đảng chân chính cách mạng mới đủ khả năng giác ngộ, tổ chức, lãnh đạo và dẫn dắt quần chúng thực hiện thắng lợi sự nghiệp giải phóng dân tộc và giải phóng xã hội.

Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, PGS. TS. Dương Trung Ý trình bày ý kiến tại hội thảo. Ảnh: Nam Nguyễn

Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, PGS. TS. Dương Trung Ý trình bày ý kiến tại hội thảo. Ảnh: Nam Nguyễn

Theo tư tưởng của Nguyễn Ái Quốc, Đảng không phải là tổ chức đứng ngoài hay đứng trên nhân dân, mà là bộ phận tiên tiến nhất của giai cấp công nhân và dân tộc, đại biểu cho lợi ích căn bản, lâu dài của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể dân tộc Việt Nam. Đảng có sứ mệnh tập hợp, tổ chức và phát huy sức mạnh của quần chúng thành sức mạnh cách mạng vô địch; biến khát vọng độc lập, tự do của dân tộc thành hành động chính trị có tổ chức; biến tinh thần yêu nước thành lực lượng vật chất đủ sức đánh đổ áp bức, bóc lột, giành chính quyền và xây dựng một chế độ xã hội mới. Với ý nghĩa đó, Đảng là hạt nhân lãnh đạo, là người tổ chức, giáo dục, hướng dẫn và phụng sự nhân dân.

“Điểm đặc sắc trong tư tưởng của Nguyễn Ái Quốc là sự thống nhất biện chứng giữa tính giai cấp và tính dân tộc của Đảng. Đảng mang bản chất giai cấp công nhân nhưng không chỉ đại diện cho lợi ích của riêng một giai cấp mà đại diện cho nhân dân, lãnh đạo sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ lợi ích của toàn dân tộc Việt Nam”, PGS. TS. Dương Trung Ý nhận định.

Đạo đức cao cả nhất là đạo đức cách mạng

Không chỉ xác lập nền tảng tư tưởng cho cách mạng Việt Nam, Đường Cách mệnh còn xác lập những chuẩn mực đạo đức cơ bản của người cán bộ cách mạng. Theo GS. TS. Phạm Hồng Tung, Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển, Đại học Quốc gia Hà Nội, Nguyễn Ái Quốc đặc biệt quan tâm đến đạo đức, coi đó như toàn bộ nền tảng của nhân cách con người. Đối với Người, đạo đức cao cả nhất là đạo đức cách mạng. Người nhấn mạnh: “Sức có mạnh mới gánh được nặng và đi được xa. Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang”.

Hội thảo được tổ chức hướng tới kỷ niệm 100 năm ra đời tác phẩm "Đường Kách mệnh" (1927 - 2027). Ảnh: Tư liệu

Hội thảo được tổ chức hướng tới kỷ niệm 100 năm ra đời tác phẩm "Đường Kách mệnh" (1927 - 2027). Ảnh: Tư liệu

GS. TS. Phạm Hồng Tung cho biết, xác định đạo đức cách mạng đóng vai trò “làm nền tảng” trong cấu trúc nhân cách - tài năng của con người, đặc biệt là của cán bộ, đảng viên, cho nên ngay từ khi sáng lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên (6/1925), tổ chức tiền thân quan trọng nhất của Đảng, trong các lớp huấn luyện những lớp cán bộ đầu tiên do mình trực tiếp tổ chức và huấn luyện, Nguyễn Ái Quốc đã đặc biệt quan tâm đến việc bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho họ.

Tại trang mở đầu trong Đường Cách mệnh, Nguyễn Ái Quốc đã ghi vào đó “Tư cách một người cách mệnh”. Đặt tư cách đạo đức lên hàng đầu, trước cả lý luận cách mạng, tổ chức cách mạng và phong trào cách mạng, đó chính là cách tiếp cận riêng của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp cách mạng vĩ đại nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội và giải phóng con người.

Các đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh: Nam Nguyễn

Các đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh: Nam Nguyễn

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, đạo đức cách mạng là nền tảng cho toàn bộ nhân cách của người cách mạng, xét cả từ phương diện cá nhân và phương diện xã hội. Nhưng đó không phải là những tiêu chuẩn trừu tượng, xơ cứng, cao xa, mà thống nhất hữu cơ với hoạt động thực tiễn thông qua những chỉ dẫn cụ thể có tính nguyên tắc đối với hoạt động thực tiễn của con người. Đến lượt nó, chính nhờ những hoạt động thực tiễn mà các giá trị, các tiêu chuẩn đạo đức được thử thách, trui rèn cho thêm hoàn chỉnh.

Về sau, trong một bài viết về đạo đức cách mạng năm 1958, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói rất rõ về điều này: “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống. Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”.

GS. TS. Lê Văn Lợi khẳng định, với việc đặt nội dung “tư cách một người cách mệnh” lên đầu tiên, tác phẩm cho thấy vai trò, ý nghĩa to lớn của đạo đức cách mạng đối với thắng lợi cuối cùng của sự nghiệp cách mạng. “Những chuẩn mực mà Nguyễn Ái Quốc đã nêu lên trong tác phẩm cũng là những chuẩn mực cơ bản, có tính dẫn dắt đối với việc xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ xuyên suốt các giai đoạn phát triển của cách mạng Việt Nam”.

Hương Sen

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân: https://daibieunhandan.vn/duong-cach-menh-nen-tang-tu-tuong-cho-cach-mang-viet-nam-10418956.html