Đường đến trường khác lạ trên vách đá của học sinh ở Trung Quốc

Lei và các học sinh trường Tiểu học Guanzhai từng phải bám đá, leo vách núi để đi học. Ảnh: Xinhua.

Ở tuổi 12, Lei Xin đã thành thạo một kỹ năng mà hầu hết người lớn cũng không muốn thử. Đó là vượt qua con đường hiểm trở men theo vách núi trong bóng tối để đến trường.

Lei sống tại làng Nizhuhe, tỉnh Vân Nam, phía tây nam Trung Quốc. Ngôi làng nằm dưới hẻm núi lớn sông Nizhu, gần biên giới tỉnh Quý Châu. Trong khi đó, trường Tiểu học Guanzhai, nơi Lei theo học, lại nằm trên vách núi cao hơn 500 m.

Trong nhiều năm, với học sinh làng này, đến trường đồng nghĩa với một hành trình kéo dài khoảng 3 giờ. Các em phải rời nhà từ trước khi mặt trời mọc, men theo lối mòn được đục vào vách đá rồi trèo qua những đoạn đường dốc đứng. Khi trở về, các em thường đã mệt lả.

Còn với cha mẹ học sinh, nỗi lo không chỉ là con phải đi bộ đường dài. Đó còn là nguy hiểm luôn rình rập trên con đường hẹp, dốc và trơn trượt giữa những vách đá dựng đứng.

“Ngày trước, tôi không sợ con mệt. Tôi chỉ sợ trên đường đi có chuyện gì xảy ra với con”, bà Zhao Suzhen, mẹ của Lei, nói với Xinhua.

Hệ thống thang máy trên vách núi đầu tiên được xây dựng vào năm 2022. Ảnh: People's Daily.

Ngôi trường giữa những vách đá

Trường Tiểu học Guanzhai nằm trên vách núi, phục vụ học sinh đến từ các cộng đồng miền núi xung quanh. Vị trí đặc biệt của trường khiến hành trình đến lớp trở thành thử thách đối với học sinh. Từ dưới đáy hẻm núi, các em phải đi theo một con đường được tạo trên mặt đá cao hàng trăm mét. Lối đi vừa hẹp vừa dốc, nhiều đoạn chỉ rộng chưa đến 0,5 m và phủ đầy sỏi đá.

Ở những đoạn dốc nhất, học sinh phải dùng tay để trèo lên. Hành trình này kéo dài hàng giờ và đòi hỏi các em phải có sức bền cũng như sự tập trung cao độ.

Những năm trước, học sinh thường bắt đầu hành trình khi trời còn tối. Việc đi học không chỉ chiếm nhiều thời gian trong ngày mà còn khiến các em tiêu hao đáng kể sức lực trước khi bắt đầu tiết học.

Sự thay đổi bắt đầu khi khu danh thắng hẻm núi lớn sông Nizhu được phát triển. Năm 2022, một thang máy cao 268 m và hệ thống cáp treo trên không được đưa vào vận hành, tạo nên tuyến di chuyển mới từ chân hẻm núi lên khu vực trường học.

Được ví như “chuyến xe trên bầu trời”, hệ thống này giúp học sinh ở vùng núi sâu không còn phải tự mình vượt qua toàn bộ con đường hiểm trở.

Đến cuối tháng 7 năm nay, một thang máy thứ hai cao 288 m tiếp tục được đưa vào sử dụng khi lượng du khách đến khu danh thắng tăng lên. Thang máy mới di chuyển với tốc độ 5 m/giây, giúp học sinh vượt qua đoạn đường khó khăn nhất chỉ trong 57 giây.

Hai thang máy này hiện có khả năng vận chuyển tới 1.200 người mỗi giờ. Việc bổ sung thang máy thứ hai không chỉ tăng khả năng phục vụ của khu danh thắng mà còn hạn chế tình trạng ùn tắc từng xảy ra vào mùa cao điểm - khi học sinh phải "cạnh tranh" chỗ với du khách.

Hiện tại, hành trình từ làng Nizhuhe đến trường chỉ còn khoảng 30 phút. Học sinh đi xe buýt đưa đón đến chân vách núi, sau đó sử dụng thang máy và tiếp tục đi bằng cáp treo để đến trường.

Ngày 30/8, khi nhiều trường học trên khắp Vân Nam đón học sinh trở lại sau kỳ nghỉ hè, Lei cũng trở lại lớp học theo cách đặc biệt của mình. Bước vào thang máy mới, em nhìn những con số trên màn hình tăng dần.

“Thang máy đầu tiên mất 90 giây. Thang máy mới nhanh hơn 33 giây. Em cảm thấy như có một vị tiên đưa mình xuyên qua bầu trời”, Lei hào hứng chia sẻ.

Theo Xinhua, hệ thống thang máy này được cung cấp miễn phí cho học sinh và người dân địa phương. Hệ thống còn có lối đi riêng dành cho học sinh. Cảnh sát và nhân viên cũng sẽ túc trực vào giờ cao điểm để bảo đảm an toàn cho các em.

Tính đến cuối tháng 8, hệ thống này đã đưa đón an toàn gần 1.000 lượt học sinh giữa làng và trường.

Nhờ hệ thống thang máy và cáp treo, Lei hiện chỉ mất 30 phút để tới trường thay vì 3 giờ như trước đây. Ảnh: Xinhua.

Đường đến trường nhẹ nhàng hơn

Việc rút ngắn hành trình không chỉ thay đổi cách học sinh trường Tiểu học Guanzhai đến lớp mà còn tác động đến trải nghiệm học tập của các em.

Theo Hiệu trưởng Li Zhiguang, hệ thống thang máy đã giúp hành trình đến trường bớt đáng sợ và giảm sức lực mà học sinh phải bỏ ra. Các em trở nên vui vẻ, tự tin và tích cực tham gia các hoạt động ở trường hơn.

Vị hiệu trưởng cũng cho biết học sinh đã sẵn sàng phát biểu trong lớp và hào hứng khám phá thế giới bên ngoài hơn. Những thay đổi này cho thấy việc bảo đảm một con đường đến trường an toàn không chỉ là câu chuyện về giao thông mà còn liên quan trực tiếp đến chất lượng đời sống học tập của trẻ em.

Khoảng thời gian tiết kiệm được trên đường đi cũng trở thành thời gian để học sinh dành cho những hoạt động khác. Wang Sichun, học sinh lớp 3 của trường Tiểu học Guanzhai, cho biết em có thể sử dụng số thời gian tiết kiệm được để đọc sách và tập thể dục.

Trước đây, việc phải dành nhiều giờ mỗi ngày để vượt qua đường núi khiến học sinh mất thêm thời gian và sức lực ngoài giờ học. Khi hành trình được rút ngắn, Wang và bạn bè có thêm khoảng thời gian dành cho việc học, nghỉ ngơi và những hoạt động yêu thích.

Câu chuyện của trường Tiểu học Guanzhai cho thấy một cách tiếp cận đặc biệt trong việc giải quyết bài toán tiếp cận giáo dục tại các khu vực địa hình khó khăn.

Thay vì chỉ xây dựng một tuyến đường mới, địa phương tận dụng hạ tầng được phát triển cho khu du lịch để phục vụ nhu cầu đi lại của học sinh. Hệ thống thang máy và cáp treo vừa phục vụ khách tham quan, vừa trở thành phương tiện đưa trẻ em từ vùng núi sâu đến trường.

Giáo sư Yang Bin tại Đại học Sư phạm Vân Nam, người nghiên cứu về phát triển giáo dục ở miền tây Trung Quốc, đánh giá đây là cách tận dụng cơ sở hạ tầng du lịch văn hóa cho các dịch vụ giáo dục công.

Ông nhận định việc cải thiện điều kiện đi lại có thể góp phần bảo đảm quyền được giáo dục của trẻ em nông thôn, đặc biệt với những học sinh sống ở các khu vực địa hình hiểm trở.