Đường sắt Việt Nam hướng tới kỷ nguyên hiện đại và tăng trưởng xanh

Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đường sắt Việt Nam đang đứng trước “thời điểm vàng” với những dự án mang tầm vóc lịch sử, trong đó có đường sắt tốc độ cao bắc-nam và các tuyến kết nối liên vùng, liên vận quốc tế.

Nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ Tổng công ty Đường sắt Việt Nam lần thứ XII (2020-2025) khép lại trong bối cảnh đặc biệt, khi ngành đường sắt vừa phải chống chọi với tác động chưa từng có của đại dịch Covid-19, vừa gánh chịu những tổn thất nặng nề do thiên tai khốc liệt. Từ đáy khó khăn, ngành đã từng bước phục hồi, lấy lại đà tăng trưởng và xác lập những tiền đề quan trọng cho giai đoạn phát triển mới.

Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đường sắt Việt Nam đang đứng trước “thời điểm vàng” với những dự án mang tầm vóc lịch sử, trong đó có đường sắt tốc độ cao bắc-nam và các tuyến kết nối liên vùng, liên vận quốc tế. Chung quanh hành trình vượt khó, đổi mới và tầm nhìn chiến lược của ngành, phóng viên Báo Nhân Dân đã có cuộc trao đổi với đồng chí Đặng Sỹ Mạnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Đường sắt Việt Nam.

Phóng viên: Thưa đồng chí, nhìn lại nhiệm kỳ Đại hội XIII (2020-2025), trong bối cảnh chịu tác động nặng nề của đại dịch và thiên tai, Đảng bộ Tổng công ty đã lãnh đạo ngành vượt khó như thế nào để đạt được những kết quả khả quan như hiện nay?

Đồng chí Đặng Sỹ Mạnh: Nhiệm kỳ 2020-2025 có thể nói là một trong những giai đoạn khó khăn nhất trong lịch sử phát triển của ngành đường sắt, với những thách thức chưa từng có tiền lệ. Trong bối cảnh đó, Đảng bộ Tổng công ty đã kiên định phương châm hành động “Đoàn kết-Kỷ cương-An toàn-Phát triển”, phát huy rõ nét vai trò hạt nhân chính trị, giữ vững sự thống nhất về tư tưởng và hành động trong toàn hệ thống.

Chúng tôi đã phải đi qua giai đoạn “đáy” của khó khăn trong các năm 2020-2022, từng bước tái cơ cấu hoạt động, tiết giảm chi phí, đồng thời chăm lo ổn định việc làm, cải thiện dần thu nhập và phúc lợi cho người lao động. Đến năm 2025, ngành ghi nhận sự chuyển mình mạnh mẽ khi doanh thu hợp nhất ước đạt khoảng 10.700 tỷ đồng, tăng 10% so với năm 2024; sản lượng và doanh thu đều tăng trưởng ở mức hai con số.

Đặc biệt, trong phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai, ngành đường sắt tiếp tục khẳng định tinh thần “thần tốc”, kỷ luật và trách nhiệm cao. Tiêu biểu là việc khôi phục, thông tuyến đường sắt bắc-nam chỉ sau ba ngày kể từ khi xảy ra các đợt bão lũ lịch sử, dù điều kiện địa hình, thời tiết vô cùng phức tạp. Những kết quả đó cho thấy sức bền và bản lĩnh của một ngành từng được ví như “trục xương sống” của nền kinh tế.

Phóng viên: Năm 2025 được coi là năm bản lề cho những chuyển đổi lớn. Xin đồng chí cho biết những “điểm sáng” nổi bật nhất trong công tác xây dựng Đảng và sản xuất, kinh doanh mà Tổng công ty đã đạt được?

Đồng chí Đặng Sỹ Mạnh: Có thể khẳng định, năm 2025 là năm hội tụ nhiều sự kiện có ý nghĩa đặc biệt, mang tính biểu tượng đối với toàn ngành. Chúng tôi đã tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ Tổng công ty lần thứ XIII, đồng thời kỷ niệm 70 năm ngày thành lập Đảng bộ Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, dấu mốc khẳng định truyền thống vẻ vang và bản lĩnh chính trị của đội ngũ cán bộ, đảng viên qua nhiều thế hệ.

Trong công tác xây dựng Đảng, việc đưa “Sổ tay đảng viên điện tử” vào sinh hoạt chi bộ được xem là một bước đột phá, thể hiện quyết tâm đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý, gắn xây dựng Đảng với chuyển đổi số. Qua đó, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, tính kỷ luật, kỷ cương và hiệu quả điều hành trong toàn hệ thống.

Về sản xuất, kinh doanh, Tổng công ty đã chủ động đổi mới tư duy, đa dạng hóa sản phẩm, gắn vận tải đường sắt với văn hóa và du lịch. Các sản phẩm như tàu “Hoa phượng đỏ”, tàu “Hà Nội 5 cửa ô” đã tạo được dấu ấn tốt đẹp trong lòng hành khách và du khách, góp phần để ngành được vinh danh là “Đơn vị vận chuyển khách du lịch bằng đường sắt tốt nhất”.

Bên cạnh đó, các hoạt động an sinh xã hội, trách nhiệm cộng đồng tiếp tục được chú trọng, tiêu biểu là việc tổ chức vận chuyển miễn phí 1 triệu viên gạch hỗ trợ đồng bào miền trung khắc phục hậu quả thiên tai, xây dựng lại nhà ở. Những việc làm cụ thể đó đã làm sáng rõ tinh thần nhân văn, trách nhiệm xã hội của ngành, đúng với thông điệp “Đoàn tàu thân thương-Con đường kiến thiết”, tạo nền tảng vững chắc để bước vào nhiệm kỳ mới.

Phóng viên: Hướng tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đặt ra những mục tiêu đột phá nào để xứng đáng là “động mạch chủ” của nền kinh tế, thưa đồng chí?

Đồng chí Đặng Sỹ Mạnh: Mục tiêu tổng quát của chúng tôi đến năm 2030 là từng bước chuyển đổi Tổng công ty sang mô hình Tập đoàn, đủ năng lực quản lý, vận hành hiệu quả cả hệ thống đường sắt hiện hữu và các tuyến đường sắt mới, hiện đại trong tương lai.

Trên cơ sở đó, Tổng công ty xác định một số mục tiêu cụ thể mang tính đột phá. Thứ nhất là tăng trưởng bền vững, phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu hằng năm ở mức hai con số, đồng thời nâng năng suất lao động bình quân khoảng 5% mỗi năm.

Thứ hai là làm chủ công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, hướng tới 80% hoạt động được số hóa vào năm 2030; song song với đó là tăng tỷ lệ nội địa hóa vật tư, phụ tùng lên khoảng 50%, tạo nền tảng để sẵn sàng tiếp cận và vận hành đường sắt tốc độ cao.

Thứ ba, về hạ tầng, ngành sẽ tập trung nguồn lực, chủ động tham gia các dự án trọng điểm quốc gia như đường sắt tốc độ cao bắc-nam, tuyến Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, qua đó nâng cao vai trò kết nối vùng, kết nối quốc tế của đường sắt Việt Nam.

Thứ tư là phát triển theo hướng kinh tế xanh, đưa vận tải đường sắt trở thành phương thức vận tải thân thiện với môi trường, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát thải ròng bằng “0” mà Đảng và Nhà nước đã cam kết.

Phóng viên: Dự án đường sắt tốc độ cao bắc-nam và việc tái cơ cấu theo mô hình Tập đoàn là những nhiệm vụ rất nặng nề. Đảng ủy Tổng công ty có kế hoạch gì để chuẩn bị nguồn lực cho “trận đánh” lớn này?

Đồng chí Đặng Sỹ Mạnh: Đây là nhiệm vụ chiến lược, có tính chất xuyên suốt từ nay đến nhiệm kỳ Đại hội XIV và những năm tiếp theo. Hiện nay, Tổng công ty đang khẩn trương xây dựng Đề án tái cơ cấu giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035, nhằm sắp xếp lại mô hình tổ chức, quản trị và hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo đảm tinh gọn, hiệu quả, sớm trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt.

Về nguồn nhân lực, chúng tôi xác định đây là yếu tố then chốt. Tổng công ty sẽ tập trung đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu đội ngũ cán bộ, kỹ sư, chuyên gia về quản lý, vận hành đường sắt tốc độ cao; đồng thời chủ động mở rộng hợp tác, liên kết với các đối tác quốc tế có kinh nghiệm như Nhật Bản, Hàn Quốc để học hỏi mô hình TOD -phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng.

Cùng với đó, Đảng ủy Tổng công ty sẽ tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành, tạo ra sức mạnh tổng hợp để hoàn thành những nhiệm vụ lớn, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển lâu dài của ngành.

Phóng viên: Nhân dịp này, đồng chí muốn gửi gắm thông điệp gì đến hàng vạn cán bộ, đảng viên và người lao động ngành đường sắt?

Đồng chí Đặng Sỹ Mạnh: Tôi mong muốn toàn thể cán bộ, đảng viên và người lao động ngành đường sắt tiếp tục phát huy truyền thống hơn 70 năm xây dựng và trưởng thành của Đảng bộ Tổng công ty, giữ vững tinh thần tự cường, đoàn kết, kỷ luật và sáng tạo.

Chúng ta đang đứng trước cánh cửa của một kỷ nguyên mới-kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Mỗi đảng viên, mỗi công nhân, người lao động đường sắt hãy là một “mắt xích” bền bỉ, tận tâm trên những cung đường sắt của Tổ quốc, cùng chung sức xây dựng một ngành đường sắt hiện đại, an toàn, phát triển bền vững, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!

Anh Trường-Thu Hà