Duy trì thói quen đi bộ này giúp não bộ khỏe mạnh hơn sau tuổi 80

Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí chuyên ngành Neurology đã phát hiện thói quen đi bộ nhanh sau tuổi 80 có thể giúp bảo vệ trí não một cách hiệu quả hơn.

Cụ thể, những người từ 80 tuổi trở lên duy trì được tốc độ đi bộ nhanh có thể giảm tới một nửa nguy cơ mắc chứng suy giảm nhận thức so với những người có bước đi chậm chạp. Không chỉ dừng lại ở đó, ngay cả khi não bộ đã xuất hiện các dấu hiệu bệnh lý tương đồng, nhóm người đi bộ nhanh vẫn giữ được chức năng não bộ hoạt động tốt hơn hẳn.

'Tấm khiên' bảo vệ trí não

Để đưa ra kết luận trên, các nhà khoa học tại Mỹ đã tiến hành phân tích sâu dữ liệu từ 3 công trình nghiên cứu quy mô lớn, bao gồm Nghiên cứu Sức khỏe và Hưu trí (Health and Retirement Study) với sự tham gia của gần 4.000 người trưởng thành, cùng với Nghiên cứu Trường thọ (LonGenity Study) và Dự án Trí nhớ và Lão hóa Rush (Rush Memory and Aging Project).

Trong các dữ liệu này, nhóm nghiên cứu đã xác định một nhóm đặc biệt gọi là nhóm "siêu di chuyển", gồm những người sở hữu tốc độ đi bộ vượt trội hơn hẳn 1,5 độ lệch chuẩn so với mức trung bình theo độ tuổi và giới tính của họ, chiếm khoảng từ 6% đến 10% tổng số người tham gia.

Những người từ 80 tuổi trở lên duy trì được tốc độ đi bộ nhanh có thể giảm tới một nửa nguy cơ mắc chứng suy giảm nhận thức so với những người có bước đi chậm chạp. Ảnh minh họa: Prime Women

Trải qua nhiều năm theo dõi sát sao, kết quả cho thấy nhóm "siêu di chuyển" này có nguy cơ bị suy giảm nhận thức thấp hơn rõ rệt, lên tới khoảng 50%. Đồng thời, họ cũng ít bị chẩn đoán mắc các chứng sa sút trí tuệ hay bệnh Alzheimer hơn hẳn so với những người đi chậm.

Bên cạnh đó, những người này cũng đạt kết quả tốt hơn trong các bài kiểm tra về trí nhớ, khả năng tư duy, đồng thời mức độ suy giảm về tốc độ xử lý thông tin cũng như chức năng điều hành của họ cũng diễn ra chậm hơn.

Điểm cốt lõi và đáng kinh ngạc nhất của nghiên cứu đã được phát hiện từ nhóm tham gia Dự án Trí nhớ và Lão hóa Rush.

Sau khi các tình nguyện viên qua đời, nhóm nghiên cứu đã tiến hành kiểm tra não bộ của họ và nhận thấy một sự thật bất ngờ: Mức độ tổn thương hay các dấu hiệu của bệnh Alzheimer giữa hai nhóm đi nhanh và đi chậm là hoàn toàn không có sự khác biệt.

Thế nhưng, những người thuộc nhóm "siêu di chuyển" trước đó vẫn duy trì được năng lực nhận thức tốt hơn hẳn cho đến tận lần thăm khám cuối cùng của cuộc đời, đồng thời họ cũng có xu hướng sống lâu hơn.

Điều này chứng tỏ cơ thể và trí não của họ dường như sở hữu một cơ chế phục hồi vô cùng đặc biệt, giúp não bộ duy trì các hoạt động bình thường ngay cả khi phải đối mặt với những tổn hại hay thay đổi do tuổi già mang lại.

Cơ chế kỳ diệu từ mỗi bước đi

Giải thích về hiện tượng này, Tiến sĩ Joe Verghese, đồng tác giả của nghiên cứu và là giáo sư thần kinh học tại Đại học Stony Brook (Mỹ), cho biết tốc độ đi bộ của một người không đơn thuần chỉ dùng để đo lường sức mạnh của đôi chân. Thực tế, đó là một chỉ số tổng thể phản ánh chân thực tình trạng sức khỏe của cả bộ não lẫn toàn bộ cơ thể.

Để một người ở độ tuổi ngoài 80 có thể sải bước nhanh nhẹn và an toàn, bộ não của họ phải thực hiện một quá trình phối hợp nhịp nhàng và đồng thời rất nhiều chức năng phức tạp, bao gồm việc lên kế hoạch vận động, giữ thăng bằng, duy trì sự chú ý, xử lý các phản hồi từ giác quan, kết hợp cùng sức mạnh cơ bắp và khả năng dự trữ của hệ tim mạch.

Chính vì vậy, những người làm được điều này thường sở hữu một hệ thần kinh và hệ tuần hoàn có khả năng chống chọi với sự lão hóa vô cùng bền bỉ so với người khác.

Một người ở độ tuổi ngoài 80 có thể sải bước nhanh nhẹn và an toàn đòi hỏi bộ não phải thực hiện một quá trình phối hợp nhịp nhàng và đồng thời rất nhiều chức năng phức tạp. Ảnh minh họa: BetterMe

Song song đó, việc kiên trì giữ thói quen đi bộ nhanh còn đem lại những lợi ích vô cùng thiết thực và trực tiếp cho bộ não. Là một hình thức vận động hiếu khí (aerobic), hoạt động này giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, đẩy lùi các phản ứng viêm nhiễm, tăng cường lượng máu lưu thông lên não, đồng thời kích thích các yếu tố hỗ trợ khả năng thích nghi của não bộ.

Dù nghiên cứu hiện tại mới chỉ dừng lại ở việc thiết lập mối liên hệ tương quan chứ chưa thể chứng minh việc đi bộ nhanh trực tiếp ngăn chặn chứng suy giảm nhận thức, các chuyên gia vẫn đồng lòng nhấn mạnh việc duy trì vận động đều đặn chính là phương pháp hiệu quả nhất để nâng đỡ sức khỏe trí não khi tuổi đã cao.

Theo Tiến sĩ Verghese, mục tiêu tiên quyết đối với người cao tuổi là phải giữ vững được khả năng đi lại, di chuyển của bản thân, và nếu điều kiện sức khỏe cho phép một cách an toàn, họ có thể nâng dần tốc độ đi bộ lên mức vừa phải và thoải mái.

Đối với những người không thực sự yêu thích bộ môn đi bộ, họ hoàn toàn có thể lựa chọn các hình thức thay thế khác như bơi lội hoặc đạp xe, miễn là đạt được mục đích vận động cơ thể một cách thường xuyên.

Tuy nhiên, một lưu ý cực kỳ quan trọng là trước khi bắt đầu tăng cường cường độ tập luyện, người cao tuổi nên tham khảo ý kiến tư vấn từ các bác sĩ để đảm bảo các bài tập phù hợp nhất với tình trạng sức khỏe của cá nhân mình.