DXY tăng vọt: Áp lực lên tỉ giá trong nước và tác động tới thị trường xuất khẩu

Ảnh minh họa

Đồng USD mạnh lên và áp lực tỉ giá trong nước

Kết thúc phiên giao dịch ngày 5.2, chỉ số Dollar Index (DXY) đã ghi nhận phiên tăng điểm thứ hai liên tiếp, nhích thêm 0,3% lên mức 97,93 điểm sau khi chạm vùng đáy 4 năm trước đó.

Đồng USD đã lên mức cao nhất trong khoảng hai năm, phản ánh kỳ vọng tăng trưởng kinh tế Mỹ vượt trội cùng mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao. Trên thị trường quốc tế, xuất hiện lo ngại DXY có thể vượt mốc 110 trong quý I.2025, qua đó gây áp lực giảm giá lên các đồng tiền tại thị trường mới nổi, trong đó có VND.

Tuy nhiên, một công ty chứng khoán thuộc nhóm 5 thị phần lớn tại Việt Nam nhận định trong báo cáo gửi khách hàng sáng 3.1 rằng chưa có cơ sở để lo ngại tiền đồng mất giá mạnh trong quý này.

Theo phân tích, kể từ khi Ngân hàng Nhà nước áp dụng cơ chế tỷ giá trung tâm vào ngày 4.1.2016, dựa trên rổ 8 đồng tiền của các đối tác thương mại chính, tỷ giá trung tâm chưa từng mất giá quá 0,4% trong một ngày.

Hiện giá bán USD vẫn thấp hơn tỉ giá trần khoảng 110 đồng (tương đương 0,4%). Để tỉ giá liên ngân hàng tiếp tục giảm sâu, cần đồng thời xuất hiện hai điều kiện: tỉ giá trung tâm tăng liên tục và Ngân hàng Nhà nước nâng giá bán USD. Đến thời điểm hiện tại, cả hai yếu tố này đều chưa xảy ra.

Thị trường chứng khoán thận trọng, tác động từ dòng vốn ngoại giảm dần

Mỗi đợt tăng mạnh của DXY trong quá khứ thường đi kèm áp lực điều chỉnh trên thị trường chứng khoán Việt Nam, chủ yếu do xu hướng bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay có sự khác biệt nhất định.

Sau khi khối ngoại bán ròng mạnh, lên tới khoảng 90.000 tỉ đồng trong năm 2024, tỉ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trên HOSE đến ngày 27.12.2024 chỉ còn 16,83% – mức thấp nhất trong vòng 10 năm. Điều này khiến dư địa bán ròng tiếp theo không còn quá lớn, qua đó phần nào hạn chế tác động tiêu cực từ biến động của đồng USD đối với thị trường cổ phiếu trong nước.

Dù vậy, tâm lý thận trọng vẫn chiếm ưu thế khi DXY duy trì xu hướng đi lên, khiến dòng tiền đầu tư ngắn hạn có xu hướng co lại.

USD mạnh gây sức ép lên hàng hóa: bạc và dầu đồng loạt chịu ảnh hưởng

Đà phục hồi của đồng bạc xanh đang tạo áp lực rõ nét lên thị trường hàng hóa quốc tế. Chỉ số DXY ghi nhận phiên tăng thứ hai liên tiếp, nhích thêm 0,3% lên 97,93 điểm sau khi từng chạm vùng đáy bốn năm, khiến các mặt hàng định giá bằng USD trở nên đắt đỏ hơn đối với nhà đầu tư nắm giữ các đồng tiền khác.

Trên thị trường bạc, dữ liệu từ các quỹ ETF cho thấy trong hai phiên gần nhất, các quỹ đã bán ra khoảng 61 tấn bạc. Dù con số này nhỏ so với tổng lượng nắm giữ hơn 29.000 tấn, nhưng vẫn đủ tạo áp lực tâm lý trong ngắn hạn.

Cùng với đó, theo Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Kỳ hạn Mỹ (CFTC), nhóm nhà đầu tư tổ chức (Managed Money) đã giảm vị thế mua ròng bạc trên sàn COMEX tuần thứ ba liên tiếp, xuống mức thấp nhất kể từ tháng 2.2024.

Tại Việt Nam, do nguồn cung bạc phụ thuộc lớn vào nhập khẩu, giá trong nước phản ứng mạnh với xu hướng thế giới. Trong phiên sáng 6.2, giá bạc nguyên liệu 999 giảm khoảng 12% so với phiên trước, trong khi bạc miếng tại các thương hiệu lớn cũng điều chỉnh giảm tương ứng.

Thị trường năng lượng cũng không nằm ngoài xu hướng. Giá dầu Brent và WTI đồng loạt giảm mạnh trong bối cảnh đồng USD tăng giá, làm suy yếu sức hấp dẫn của hàng hóa năng lượng đối với nhà đầu tư quốc tế.

Ngoài yếu tố tiền tệ, giá dầu còn chịu sức ép từ nguồn cung giá rẻ của Nga khi nước này mở rộng mức chiết khấu dầu xuất khẩu sang châu Á, cũng như những biến động địa chính trị liên quan tới Trung Đông.

Tác động gián tiếp tới xuất khẩu và điều hành trong nước

Việc USD mạnh lên thường mang lại lợi thế nhất định cho xuất khẩu nhờ tỉ giá, song trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn, lợi ích này có thể bị triệt tiêu bởi nhu cầu suy yếu và chi phí tài chính tăng cao. Đối với Việt Nam, áp lực tỉ giá nếu gia tăng có thể ảnh hưởng đến chi phí nhập khẩu nguyên liệu, qua đó tác động tới biên lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu.

Ở thị trường trong nước, biến động của giá năng lượng và hàng hóa quốc tế đã phần nào phản ánh vào điều hành giá. Trong kỳ điều chỉnh ngày 5.2, Liên bộ Công Thương – Tài chính điều chỉnh tăng nhẹ giá bán lẻ xăng dầu, trong bối cảnh đồng USD duy trì ở mức cao và thị trường thế giới chịu tác động từ nhiều yếu tố đan xen.

Nhìn chung, đà tăng của chỉ số DXY đang tạo ra áp lực đa chiều lên tỉ giá, thị trường tài chính và hàng hóa. Tuy nhiên, với cơ chế điều hành tỉ giá linh hoạt, dư địa can thiệp của Ngân hàng Nhà nước vẫn còn, trong khi áp lực từ dòng vốn ngoại đã giảm đáng kể so với các giai đoạn trước.

Rủi ro vẫn hiện hữu nếu DXY tiếp tục leo thang mạnh trong thời gian tới, song ở thời điểm hiện tại, các yếu tố nền tảng cho thấy khả năng kiểm soát tỉ giá và ổn định vĩ mô của Việt Nam vẫn được duy trì.

ĐỨC AN