CPI tháng 1 tăng 0,05%, nhóm dịch vụ ăn uống tăng mạnh

Xét theo khu vực, mức tăng tại nông thôn (0,09%) cao hơn đáng kể so với khu vực thành thị (0,02%), cho thấy tác động của nhu cầu tiêu dùng hàng thực phẩm và đồ dùng gia đình vào dịp Tết tại các địa phương có sự lan tỏa mạnh mẽ.

Trong giỏ hàng hóa gồm 11 nhóm hàng và dịch vụ tiêu dùng chính, có tới 9 nhóm tăng giá và chỉ 2 nhóm giảm giá. Tuy nhiên, mức giảm sâu của nhóm giao thông đã đóng vai trò “van điều tiết," giúp CPI tổng thể không xảy ra tình trạng biến động mạnh dù nhu cầu mua sắm đang ở giai đoạn đỉnh điểm.

Nhìn vào bức tranh chi tiết của tháng 1, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống vốn chiếm tỷ trọng lớn trong chi tiêu của người dân đã tăng 0,2% so với tháng trước, đóng góp 0,07 điểm phần trăm vào mức tăng CPI chung. Trong đó, thực phẩm tăng 0,09% và ăn uống ngoài gia đình tăng mạnh 0,44%. Đáng chú ý nhất chính là mặt hàng thịt lợn với chỉ số giá tăng tới 3,76%. Nguyên nhân được xác định là do nguồn cung chưa phục hồi hoàn toàn sau giai đoạn tái đàn chậm, kết hợp với chi phí thức ăn chăn nuôi duy trì ở mức cao và nhu cầu làm giò chả, thực phẩm chế biến phục vụ Tết tăng vọt.

Đến cuối tháng 1, giá lợn hơi trên cả nước đã chạm ngưỡng 75.000-81.000 đồng/kg, kéo theo giá mỡ động vật tăng 4,17%, nội tạng tăng 1,68% và thịt quay, giò chả tăng hơn 1,1%.

Bên cạnh đó, nhóm lương thực cũng ghi nhận mức tăng 0,29%. Do nhu cầu dự trữ gạo nếp và các loại gạo ngon cho dịp Tết Bính Ngọ, giá gạo nếp đã tăng 1,28%, gạo tẻ ngon tăng 0,36%. Tại các chợ truyền thống, giá gạo Bắc Hương hiện dao động từ 20.700-22.400 đồng/kg, trong khi gạo nếp có lúc đạt tới gần 40.000 đồng/kg. Các mặt hàng thực phẩm chế biến phục vụ biếu tặng (như bánh, mứt, kẹo) cũng đồng loạt tăng giá trung bình 0,87% do sức mua lên cao.

Tuy nhiên, một điểm sáng giúp hạ nhiệt chi phí thực phẩm chính là nhóm rau xanh. Nhờ thời tiết thuận lợi cho vụ đông, sản lượng dồi dào và diện tích canh tác mở rộng đã khiến giá rau tươi giảm sâu tới 10,28%. Cụ thể, giá su hào giảm 18,1%, bắp cải giảm gần 14% và cà chua giảm hơn 14%, giúp người tiêu dùng cân đối lại chi tiêu trong bữa ăn hàng ngày.

Bên cạnh thực phẩm, chi phí dịch vụ ăn uống ngoài gia đình cũng chịu áp lực lớn với mức tăng 0,44%. Đây là hệ quả tất yếu khi giá nguyên liệu đầu vào và đặc biệt là chi phí nhân công tăng cao trong những ngày cận Tết. Tương tự, nhóm đồ uống và thuốc lá tăng 0,58%, may mặc, mũ nón, giày dép tăng 0,25% khi người dân gia tăng mua sắm trang phục mới. Thói quen biếu tặng quà trong dịp Tết cũng đẩy giá rượu bia tăng 0,45% và đồ uống không cồn tăng gần 0,9%.

Theo báo cáo từ Cục Thống kê, về mặt kinh tế vĩ mô, lạm phát cơ bản tháng 1 tăng 0,35% so với tháng trước và tăng 3,19% so với cùng kỳ năm trước. Có thể thấy, mức tăng lạm phát cơ bản (3,19%) hiện đang cao hơn mức tăng CPI chung (2,53%).

Nguyên nhân do giá lương thực và năng lượng (vốn là những yếu tố giảm giá hoặc tăng thấp trong tháng này) đã được loại trừ khỏi danh mục tính lạm phát cơ bản, khiến chỉ số này phản ánh rõ nét hơn áp lực từ các nhóm hàng dịch vụ, giáo dục và y tế vốn đang có xu hướng tăng bền vững.

Lê Công