El Nino mạnh nhất trong nhiều thập kỷ, kéo dài đến năm 2027

El Nino sẽ làm trầm trọng thêm đà tăng nhiệt toàn cầu do khí thải nhiên liệu hóa thạch, đồng thời gia tăng chuỗi thời tiết cực đoan. Ảnh: AFP

Cường độ mạnh nhất trong 40 năm

Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) cảnh báo hôm 3/9 rằng hiện tượng El Nino lần này có thể đạt cường độ mạnh nhất kể từ khi hoạt động này được quan trắc cách đây 40 năm, theo The Straits Times.

Dự báo của WMO cho thấy El Nino sẽ đạt cấp “rất mạnh”. Cạnh đó, xác suất hiện tượng này kéo dài đến tháng 2/2027 được đánh giá gần 100%, trong khi tác động đối với khí hậu toàn cầu có thể tiếp tục diễn ra suốt cả năm 2027.

El Nino là hiện tượng biến đổi khí hậu tự nhiên xuất hiện theo chu kỳ từ 2 đến 7 năm, gắn liền với sự ấm lên bất thường của lớp nước biển bề mặt tại khu vực xích đạo trung tâm và phía đông Thái Bình Dương.

Nhưng đợt El Nino này diễn ra trong một bối cảnh khí hậu bất thường. Các đại dương hiện đã ấm lên một cách bất thường, tạo ra một mức nhiệt độ cao hơn hẳn mà trên đó chu kỳ khí hậu tự nhiên đang diễn ra.

Theo WMO, nhiệt độ mặt nước biển tại tại trung tâm Thái Bình Dương nhiệt đới từ tháng 5 đến tháng 7 đã cao hơn mức trung bình 1,5 độ C. Chỉ số này tăng lên 2 độ C vào tháng 7; trong khoảng thời gian từ cuối tháng 7 đến giữa tháng 8, nhiệt độ chênh lệch hằng tuần ghi nhận mức tăng kỷ lục lên tới 2,6 độ C.

Tại một số vùng biển thuộc Thái Bình Dương, nhiệt độ nước sâu dưới bề mặt trong tháng 7 và đầu tháng 8 thậm chí cao hơn bình thường trên 8 độ C.

Theo BBC, nhiệt độ bề mặt nước biển cao hơn mức bình thường cũng được dự báo ở nhiều khu vực khác trên thế giới như Ấn Độ Dương, Đại Tây Dương nhiệt đới và một số vùng biển ven bờ Australia.

Trước diễn biến này, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhận định thế giới đang bước vào “vùng nguy hiểm của thời tiết cực đoan”.

Nhiều quốc gia Đông Phi, trong đó có Kenya, từng chịu thiệt hại nặng nề do mưa lớn kéo dài trong đợt El Nino gần nhất. Ảnh: BBC

Tác động diện rộng nhưng không đồng đều

Mặc dù El Nino đạt cường độ kỷ lục, WMO lưu ý thảm họa sẽ không phân bổ đều giữa các khu vực. Trong giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 11, nhiệt độ trên hầu hết khu vực đất liền được dự báo sẽ cao hơn mức trung bình nhiều năm.

Ngoài ra, El Nino mạnh sẽ thay đổi mô hình mưa ở vùng nhiệt đới: gây ra mưa lớn, lũ lụt nghiêm trọng ở một số khu vực, nhưng đồng thời lại đẩy các vùng khác vào tình trạng hạn hán gay gắt.

Bức tranh khí hậu toàn cầu càng trở nên phức tạp khi xuất hiện sự tương tác giữa nhiều hiện tượng cùng lúc. Cụ thể, hiện tượng lưỡng cực Ấn Độ Dương đang có dấu hiệu hình thành, kết hợp với trạng thái ấm lên bất thường của Đại Tây Dương nhiệt đới.

Sự chồng chéo của các mô hình khí hậu này khiến việc dự báo chính xác tác động chi tiết cho từng quốc gia riêng lẻ trở nên khó khăn. Tuy nhiên, tín hiệu chung đều chỉ ra một giai đoạn gia tăng rủi ro thiên tai trên phạm vi toàn cầu.

Báo cáo ngày 2/9 của Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) thừa nhận việc nhiệt độ Trái đất tăng trên 1,5 độ C so với thời tiền công nghiệp là điều khó tránh khỏi.

Trong kịch bản lạc quan nhất, nhiệt độ toàn cầu dự kiến đạt đỉnh ở mức 1,8 độ C vào khoảng giữa thế kỷ nếu các quốc gia thực hiện các cam kết khí hậu.

Các nhà khoa học nhận định rằng mức tăng nhiệt vượt 1,5 độ C sẽ làm gia tăng nguy cơ xảy ra các hiện tượng thời tiết cực đoan, gây đe dọa trực tiếp đến sự tồn tại của hệ sinh thái rạn san hô và gia tăng tình trạng ngập lụt các quốc đảo nhỏ và các thành phố ven biển thấp.