Đó là nội dung hội thảo do Báo Sài Gòn Giải phóng phối hợp với UBND thành phố Cần Thơ và Viện Nghiên cứu - Phát triển Kinh tế tuần hoàn (Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức tại Cần Thơ ngày 15-5.
Với vai trò của ĐBSCL trong việc cung ứng lương thực, thực phẩm, góp phần quan trọng phát triển kinh tế cho cả nước, các chuyên gia, lãnh đạo một số bộ ngành, địa phương trong vùng khẳng định, cần sớm triển khai các giải pháp cấp bách bảo vệ ĐBSCL theo tinh thần Nghị quyết 120 của Chính phủ. Báo SGGP trân trọng giới thiệu một số ý kiến xung quanh vấn đề này.
Những khó khăn, thách thức của ĐBSCL đã được nhận diện; hiện từ Chính phủ tới chính quyền các địa phương đã có nhiều quyết định đầu tư, nhiều chủ trương chính sách hỗ trợ cho ĐBSCL. Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 120 về phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với biến đổi khí hậu. Bên cạnh đó, nhiều nhà khoa học, người dân đã tham gia góp ý, hiến kế cho ĐBSCL vượt qua khó khăn.
Ủy ban sông Mê Công Việt Nam nhận định, mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long đang có chiều hướng giảm nhưng do lượng nước về từ thượng lưu còn ở mức thấp, mùa mưa bắt đầu muộn nên xâm nhập mặn vẫn ở mức cao.
Việc mùa mưa đến muộn cộng với nguồn nước sông Mekong về ngày càng ít khiến nguồn cung cấp nước cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đang trở nên đáng báo động.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia, mùa mưa năm 2024 đến muộn, tổng lượng mưa trên khu vực Đồng bằng sông Cửu Long trong tháng 5/2024 ở mức thấp hơn trung bình nhiều năm khoảng 20%.
Theo nhận định từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, xu thế xâm ngập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long trong thời gian tới có xu thế giảm dần.
Để ứng phó với hạn mặn vùng Đồng bằng sông Cửu Long, các nhà khoa học và chính quyền tiếp tục tìm các giải pháp trước mắt và lâu dài vì mục tiêu phát triển bền vững.
Chiều 10-5, Tổng cục Khí tượng - Thủy văn đã có báo cáo cập nhật dự báo xu thế xâm nhập mặn và thời tiết ở ĐBSCL trong 10 ngày tới.
Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn cho biết, xu thế xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long có xu thế giảm dần từ ngày 11 - 20/5/2024.
Nhận định về xu thế xâm nhập mặn ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long từ ngày 11-20/5, ngày 10/5, Trưởng phòng Dự báo thủy văn, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia Phùng Tiến Dũng cho biết, xâm nhập mặn tại khu vực trên có xu thế giảm dần. Độ mặn cao nhất tại các trạm ở mức cao hơn độ mặn cao nhất tháng 5/2023.
Dự báo, từ ngày 11-20/5, xâm nhập mặn ở đồng bằng sông Cửu Long có xu thế giảm dần. Độ mặn cao nhất tại các trạm ở mức cao hơn độ mặn cao nhất tháng 5/2023.
Một mùa khô khắc nghiệt nữa đang diễn ra ở vùng Đồng bằng Sông Cửu Long. Thậm chí, mức độ khắc nghiệt năm nay được ghi nhận còn cao hơn nhiều so với các năm trước: thời gian không mưa kéo dài bất thường, xâm nhập mặn sâu, nắng nóng đặc biệt gay gắt… Người dân Miền Tây vật vã trong cảnh mất điện do quá tải đường dây, thiếu nước ngọt do các nguồn nước bị nhiễm mặn. Vùng đất được biết đến trong nhiều thế kỷ như là nơi mưa thuận gió hòa, đầy ắp sản vật do thiên nhiên ban tặng, nay trở thành nơi thách thức khả năng chịu đựng của con người đối với những hiện tượng thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu gây ra.
Nắng nóng vẫn chưa thuyên giảm, mực nước tại các sông, kênh rạch tại ĐBSCL tiếp tục xuống thấp. Đảm bảo đủ nguồn nước để phục vụ sinh hoạt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, nước tưới cho vùng chuyên canh cây ăn trái trong vùng vẫn là vấn đề được các địa phương quan tâm.
Đến thời điểm này, tại Đồng bằng sông Cửu Long hạn hán và xâm nhập mặn vẫn diễn biến khó lường. Các địa phương trong vùng chủ động ứng phó nên đã hạn chế được nhiều thiệt hại. Tuy nhiên, với những gì đã và sẽ còn diễn ra thì bài toán về giữ nước ngầm, nước mặt và sử dụng nguồn nước một cách hợp lý, hiệu quả vẫn cần phải tiếp tục đặt ra.
Giữa cao điểm hạn mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là Bến Tre, địa phương chịu tác động nặng của biến đổi khí hậu, dưới sông nước mặn chát, trên bờ nước máy cũng mặn không kém, khiến người dân quay cuồng với nguồn nước sạch hằng ngày. Trong khó khăn ấy, người dân xứ dừa đùm bọc, san sẻ từng giọt nước để cùng vượt qua cơn bĩ cực.
Tháng 11/2023, Luật Tài nguyên nước vừa được Quốc hội thông qua gồm 10 chương, 86 điều quy định về quản lý, bảo vệ, điều hòa, phân phối, phục hồi, phát triển, khai thác, sử dụng tài nguyên nước; phòng, chống và khắc phục tác hại do nước gây ra. Đã đến lúc cần có các giải pháp trữ nước, hoặc bổ sung nước nhân tạo, bảo vệ nước ngầm.
Nhận định về tài nguyên nước ở Đồng bằng sông Cửu Long, nhiều chuyên gia cho rằng, vùng có nguy cơ mất an ninh nguồn nước rất lớn. Ngoài việc thiếu nước thì chất lượng nguồn nước ngày càng suy giảm.
Thời gian qua, nhiều tỉnh ở Đồng bằng sông Cửu Long phải đối mặt với những đợt cao điểm về mặn xâm nhập trong mùa khô năm nay. Tuy vậy, tại tỉnh Trà Vinh và Vĩnh Long, tình trạng mặn xâm nhập vẫn trong tầm kiểm soát bởi nhiều công trình thủy lợi đã phát huy hiệu quả trong việc ngăn mặn, trữ ngọt.
Nhóm phóng viên Báo Hànôịmới đã theo chân những đoàn thiện nguyện tiếp nước ngọt cho vùng hạn mặn miền Tây. Đây là những việc làm ấm nghĩa đồng bào, nhưng vẫn cần những giải pháp tổng thể để người dân có thể yên tâm 'sống chung' với biến đổi khí hậu.
Theo Báo cáo tài nguyên nước quốc gia, tổng lượng nước trên phạm vi toàn quốc trung bình nhiều năm khoảng 935,9 tỷ m3/năm, trong đó, nguồn nước mặt khoảng 844,4 tỷ m3/năm; nguồn nước dưới đất khoảng 91,5 tỷ m3/năm. Do đó, nước ta chưa phải là quốc gia thiếu nước nghiêm trọng. Tuy nhiên trong những năm gần đây, tài nguyên nước Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức lớn. Ngay trong đợt hạn mặn hiện nay, nhiều địa phương đối mặt nguy cơ thiếu nước.
Theo Ủy ban sông Mekong Việt Nam, mùa mưa ở Đồng bằng sông Cửu Long bắt đầu muộn nên xâm nhập mặn ở vùng này dù đã qua 'đỉnh' song vẫn ở mức cao và có thể ảnh hưởng đến cuối tháng 5/2024.
Ngày 3/5, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Kiên Giang tổ chức cuộc họp giao ban báo chí định kỳ. Cuộc họp đã thông tin đến tình hình hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, sụt lún trên địa bàn tỉnh, giải pháp ứng phó và kích cầu du lịch hè 2024.
Những ngày qua, nắng nóng, hạn mặn tiếp tục diễn ra tại nhiều nơi trên địa bàn tỉnh Bến Tre khiến nhiều người dân thiếu nước sinh hoạt.
Không ít người cho rằng, biến đổi khí hậu là chuyện người ta, không phải chuyện của mình. Nhưng rõ ràng là thời tiết cực đoan đang gõ cửa từng nhà, mới đầu mùa hè nhưng nắng nóng tới độ sốc nhiệt đã hoành hành khắp từ Bắc chí Nam. Nhất là ở Đồng bằng sông Cửu Long hạn mặn tấn công, còn ở Tây Nguyên các hồ chứa nước thủy lợi lẫn thủy điện đều đang cạn dần.
Từ đầu tháng 4/2024 đến nay, xâm nhập mặn vùng ven biển gia tăng, một số thời điểm độ mặn tăng cao đột biến gây ảnh hưởng đến nguồn nước ngọt tại Đồng bằng sông Cửu Long…
Bước sang tháng 5-2024, miền Tây Nam bộ vẫn nắng như đổ lửa, khô hạn, nước mặn xâm nhập tiếp tục là nỗi ám ảnh của nhiều người dân vùng ven biển.
Dự báo, xâm nhập mặn ở các cửa sông Cửu Long có xu thế giảm dần, nhưng vẫn duy trì ở mức cao; riêng trên sông Vàm Cỏ, Cái Lớn, Cái Bé xâm nhập mặn duy trì ở mức cao đến giữa tháng 5, sau đó giảm dần vào cuối tháng.
Nhận định về xu thế xâm nhập mặn ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long từ ngày 1-10/5, ngày 30/4, Trưởng phòng Dự báo thủy văn, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia Phùng Tiến Dũng cho biết, xâm nhập mặn tại khu vực trên có xu thế tăng dần vào cuối tuần. Độ mặn cao nhất tại các trạm ở mức cao hơn độ mặn cao nhất tháng 5/2023.
Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Lê Minh Hoan, việc thích ứng với tình trạng xâm nhập mặn có thể là cơ hội cho những phát kiến mới, công nghệ mới, sản phẩm mới để phục vụ ứng phó hạn mặn, có thể bắt đầu từ những công nghệ nhỏ từ cấp độ hộ gia đình. Từ đó, có thể phát triển kinh tế thủy lợi trong thời gian tới.
Thiếu hụt nước sinh hoạt là một trong những hệ lụy của hạn hán, xâm nhập mặn mà người dân khu vực ven biển miền Tây Nam Bộ đã, đang và phải tiếp tục đối mặt.
Do ảnh hưởng của El Nino, khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ tiếp tục nắng nóng kéo dài, có nơi nắng nóng gay gắt, với nhiệt độ phổ biến từ 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C. Cùng với đó, xu thế xâm nhập mặn tại các sông với chiều sâu ranh mặn 4‰ khoảng 45-50km, có sông lên tới 90-120km như sông Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây đã khiến tình trạng hạn hán, thiếu nước ngọt, xâm nhập mặn càng trở nên gay gắt, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sản xuất và đời sống của người dân.
Nhiều hộ dân huyện Tân Phú Đông, tỉnh Tiền Giang lâm vào cảnh có tiền cũng chẳng mua được nước.
Xâm nhập mặn có xu hướng ảnh hưởng đến nguồn nước ngọt tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) sớm hơn trước 1 - 1,5 tháng, gay gắt và bất thường, theo báo cáo về công tác phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn vùng ĐBSCL của Cục Thủy lợi (Bộ NN&PTNT).
Những tháng đầu năm 2024, các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đã trải qua đợt hạn, mặn nghiêm trọng, gây thiệt hại nặng nề về kinh tế và ảnh hưởng đời sống người dân. Nhiều khu vực phải đối mặt với tình trạng thiếu nước sinh hoạt trầm trọng, sạt lở và sụt lún đất diễn ra phức tạp. Tình hình trên đòi hỏi các giải pháp chủ động, quyết liệt từ chính quyền và người dân…
Cơn mưa xuất hiện tại một số khu vực ở các tỉnh miền Tây sau những ngày nắng nóng, hạn mặn.
Hiện nguồn nước vùng Đồng bằng sông Cửu Long có tới 94% phụ thuộc thượng nguồn sông Mekong. Vì vậy, các hoạt động khai thác nước phía thượng nguồn đã và đang làm giảm nước chảy vào Việt Nam.
Hiện nay, tình hình hạn hán và xâm nhập mặn trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang diễn biến phức tạp. Nước mặn đã đi sâu vào các kênh rạch; nhiều địa phương đã xuất hiện tình trạng thiếu nước ngọt sinh hoạt. Các tỉnh trong khu vực ĐBSCL đang triển khai nhiều biện pháp phòng chống hạn, mặn.
Từ tháng 5, xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục giảm, không còn ảnh hưởng đến nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp từ đầu tháng 6.
Cục Thủy lợi, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, từ tháng 5 xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục giảm, không còn ảnh hưởng đến nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp từ đầu tháng 6.
Nhiều chuyên gia phân tích nguyên nhân và đề xuất giải pháp để giải bài toán chủ động sống chung với hạn mặn.