Elon Musk ở đâu khi robot Trung Quốc nhào lộn tại Xuân Vãn

Những màn nhào lộn và múa võ của dàn robot hình người tại đêm hội Xuân Vãn (CCTV Spring Festival Gala) đang khiến cả thế giới kinh ngạc về tốc độ phát triển kỹ thuật của Trung Quốc. Tuy nhiên, trong khi các hãng công nghệ Đại Lục tập trung phô diễn sự linh hoạt khớp nối, tỷ phú Elon Musk lại dẫn dắt Tesla đi theo một lộ trình hoàn toàn khác, biến robot thành những thực thể có trí tuệ thực tế.

Không thể phủ nhận việc sản phẩm từ Tesla đang bị bỏ xa khi so sánh trong các đoạn video. Chúng vẫn gặp khó khăn khi di chuyển cơ bản trong khi sản phẩm từ Unitree có thể nhào lộn, đánh côn đều tăm tắp. Tuy nhiên, phần phô diễn trong điều kiện có kiểm soát không thể hiện được việc ai dẫn trước trong cuộc chiến robot hình người.

Sức mạnh cơ khí Trung Quốc

Tại chương trình Xuân Vãn, hàng loạt robot hình người từ Unitree đã thực hiện các động tác vũ đạo và võ thuật phức tạp với độ chính xác tuyệt đối. Không dừng ở nhảy múa đơn thuần, đây là tuyên ngôn về năng lực sản xuất của quốc gia tỷ dân. Theo dữ liệu từ BusinessWorld, Trung Quốc hiện chiếm khoảng 90% năng lực chế tạo sản phẩm dạng này trên toàn cầu.

Công ty như Unitree, UBTech và Xpeng đang dẫn đầu làn sóng bằng cách biến những cỗ máy vô hồn thành thực thể có khả năng vận động như người thật.

Robot Unitree ở Xuân Vãn 2026. Ảnh: CCTV.

Đặc biệt, mẫu robot Iron của Xpeng đã gây sốt với màn catwalk uyển chuyển tại các sự kiện công nghệ. CEO Hà Tiểu Bằng khẳng định hãng đã hoàn thiện mẫu ET1 đầu tiên đạt tiêu chuẩn ngành ôtô. Ưu thế của Trung Quốc nằm ở khả năng mở rộng quy mô sản xuất thần tốc và hệ sinh thái linh kiện phần cứng dồi dào. Doanh nghiệp tại đây có thể thay đổi thiết kế trong vài tuần, điều mà các đối thủ phương Tây khó lòng theo kịp.

Chương trình Xuân Vãn hai năm gần đây trở thành sân khấu để hãng robot Trung Quốc phô diễn. Chỉ riêng đêm hội trên CCTV đã có 3 nhà tài trợ trong mảng này. Các màn múa võ từ sản phẩm Unitree cho thấy trình độ kỹ thuật cao ở mô hình chuyển động, tự cân bằng và linh hoạt khớp nối. Đây là các yếu tố quan trọng với robot hình người.

Tesla không đi chung đường

Trung Quốc đi trước về mức độ linh hoạt của robot hình người, nhưng đó không phải là tất cả. Trái ngược với cách tiếp cận thiên về trình diễn cơ khí của các hãng Trung Quốc, Elon Musk định vị Optimus là một hệ thống AI có thân xác.

Tesla không ưu tiên các màn nhào lộn bắt mắt trong môi trường kiểm soát. Thay vào đó, hãng tập trung vào khả năng tự học và xử lý các tình huống ngẫu nhiên trong thế giới thực. Musk gọi đây là "trí tuệ thực tế" (real-world intelligence).

Các hãng Trung Quốc là đối trọng lớn nhất của Tesla trong cuộc đua robot hình người. Ảnh: CNET.

Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở hệ thống điều khiển. Trong khi nhiều robot Trung Quốc vận hành dựa trên các kịch bản lập trình sẵn cho từng chuyển động, Optimus sử dụng mạng thần kinh nhân tạo "đầu-cuối" (end-to-end). Điều này cho phép robot quan sát môi trường bằng thị giác máy học và tự đưa ra quyết định hành động mà không cần con người can thiệp vào từng dòng lệnh.

Musk nhấn mạnh rằng khả năng thích nghi mới là yếu tố quyết định để robot có thể làm việc trong các nhà máy hoặc hỗ trợ gia đình.

Đặc biệt, Tesla đầu tư lớn vào thiết kế bàn tay. Đây là bộ phận mà Musk coi là thách thức kỹ thuật lớn nhất. Bàn tay của Optimus được trang bị các bộ truyền động cơ điện tinh vi, cho phép thực hiện những thao tác đòi hỏi sự khéo léo cực cao như cầm quả trứng hay lắp ráp linh kiện điện tử. Đây là điểm quan trọng nhất giúp Tesla tự tin có thể dẫn trước các đối thủ bên kia đại dương.

Tương lai của cuộc đua

Trong cuộc họp báo cáo kết quả kinh doanh quý IV/2025, Elon Musk dành những lời khen ngợi cho đối thủ. Ông thừa nhận Trung Quốc là quốc gia duy nhất có khả năng cạnh tranh sòng phẳng với Tesla nhờ năng lực sản xuất và AI tiến bộ. "Tôi luôn cho rằng mọi người đang đánh giá thấp Trung Quốc. Họ đang ở một tầm cao mới", tỷ phú Mỹ nhận định.

Tuy nhiên, tham vọng của Musk vẫn rất lớn. Ông dự kiến ra mắt Optimus thế hệ thứ 3 trong vài tháng tới. Tesla đang thực hiện cuộc đại tu tại các nhà máy ở Fremont và Texas để chuẩn bị cho dây chuyền sản xuất hàng loạt vào cuối năm 2026. Mục tiêu của hãng là sản xuất 1 triệu robot mỗi năm với mức giá chỉ khoảng 20.000 USD một đơn vị.

Robot hình người trở thành cuộc cạnh tranh tiếp theo của công nghệ toàn cầu. Ảnh: Tesla.

Cuộc cạnh tranh giữa Optimus và các đối thủ Trung Quốc bước vào giai đoạn quyết liệt nhất. Trong khi các robot múa võ ở Xuân Vãn mang tính quảng bá thương hiệu, Tesla âm thầm học cách thay thế công nhân trong các xưởng đóng tàu và lắp ráp ôtô. Thách thức chung cho cả hai phía là độ tin cậy và an toàn khi vận hành trong thời gian dài.

Dự kiến đến năm 2040, thị trường linh kiện robot nhân hình có thể đạt quy mô 780 tỷ USD. Các nhà phân tích dự báo rằng những đơn vị nắm giữ chuỗi cung ứng linh kiện sẽ là những người đầu tiên thu lợi nhuận. Elon Musk có thể sở hữu AI hàng đầu, nhưng ông sẽ phải tiếp tục hợp tác chặt chẽ với các đối tác Trung Quốc để duy trì lợi thế về chi phí.

Cuộc đối đầu này ngoài công nghệ, còn là bài toán kinh tế về khả năng tối ưu hóa sản xuất toàn cầu.

Hùng Phi