Elon Musk tính sáp nhập Tesla và SpaceX trước khi ông Trump rời Nhà Trắng

Elon Musk mới đây đã xác nhận kế hoạch xem xét khả năng sáp nhập Tesla và SpaceX thành một tập đoàn khổng lồ trị giá 3.500 tỷ USD, đánh dấu bước đi mới nhất trong quá trình hợp nhất các doanh nghiệp của vị tỷ phú giàu nhất thế giới. Theo thông tin được tiết lộ trên Bloomberg, thương vụ được đặt mục tiêu hoàn tất trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump rời Nhà Trắng vào năm 2029.

Nếu được thực hiện, thương vụ sẽ khép lại chuỗi giao dịch liên kết các doanh nghiệp của Elon Musk sau nhiều năm. Cụ thể, vào năm 2016, Tesla mua lại SolarCity, công ty chuyên lắp đặt pin năng lượng mặt trời do các anh em họ của Musk điều hành. Thương vụ này chỉ được tòa án bang Delaware giữ nguyên hiệu lực sau nhiều năm tranh tụng.

Tiếp đến tháng 3/2025, công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI) xAI của Elon Musk đã thâu tóm X, mạng xã hội trước đây có tên Twitter, mà ông mua lại với giá 44 tỷ USD vào năm 2022.

Tới tháng 2 năm nay, SpaceX sáp nhập xAI, trong một thương vụ định giá nhà sản xuất tên lửa này ở mức 1.000 tỷ USD và công ty AI ở mức 250 tỷ USD, trước khi SpaceX tiến hành IPO. Bốn tháng sau, SpaceX chính thức niêm yết trên sàn Nasdaq, huy động 85,7 tỷ USD, đánh dấu màn chào sàn lớn nhất trong lịch sử thị trường chứng khoán.

VÌ SAO ELON MUSK MUỐN SÁP NHẬP 2 CÔNG TY?

Xét tổng thể, chuỗi thương vụ này dường như là một phần trong kế hoạch dài hạn nhằm hợp nhất các doanh nghiệp của Elon Musk thành một tập đoàn niêm yết duy nhất. Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh hồi tháng 7, chính ông Musk cũng đề cập đến sự chồng chéo ngày càng lớn giữa Tesla và SpaceX.

Vì sao Elon Musk muốn hợp nhất 2 công ty? Ông cho rằng AI sẽ quyết định hướng phát triển tiếp theo của cả Tesla lẫn SpaceX. Hai công ty hiện cùng phát triển Terafab, nhà máy sản xuất chip AI tại Texas. Trong khi đó, các mẫu xe tự lái và robot hình người Optimus của Tesla có thể hưởng lợi từ năng lực tính toán mà SpaceX đang chạy đua xây dựng, bao gồm cả các trung tâm dữ liệu dự kiến triển khai trên quỹ đạo.

Buổi lễ rung chuông kết thúc phiên giao dịch đầu tiên của SpaceX tại Nasdaq MarketSite, New York, ngày 12/6/2026

Các số liệu tài chính cũng cho thấy những lợi ích tiềm năng của việc hợp nhất. SpaceX ghi nhận lợi nhuận quý đầu tiên kể từ khi niêm yết, đạt 4,4 tỷ USD, trong khi doanh thu tăng 161%. Tuy nhiên, chi tiêu vốn của công ty trong quý lên tới 19,6 tỷ USD, phần lớn dành cho AI. Trái lại, chỉ một ngày sau, Tesla công bố lợi nhuận ròng giảm 43% xuống còn 787 triệu USD, doanh thu đi ngang ở mức 28 tỷ USD và lượng xe bàn giao giảm 2%. Nếu hai doanh nghiệp hợp nhất, doanh thu tăng mạnh của SpaceX có thể giúp bù đắp cho kết quả kinh doanh của Tesla.

Việc sáp nhập cũng cho phép Musk điều hành toàn bộ hoạt động của các doanh nghiệp dưới một mái nhà, đồng thời luân chuyển kỹ sư và nguồn lực giữa các công ty mà không phải công bố thông tin hoặc đối mặt với các vụ kiện liên quan đến những giao dịch giữa các bên có quan hệ lợi ích.

Quyền kiểm soát cũng là một lợi ích tiềm năng khác. Elon Musk sở hữu khoảng 48% cổ phần SpaceX và nắm giữ hơn 80% quyền biểu quyết thông qua các loại cổ phiếu đặc biệt, nhưng chỉ sở hữu khoảng 20% Tesla. Kể từ năm 2024, Elon Musk đã nhiều lần cho biết ông không cảm thấy thoải mái khi đưa Tesla trở thành doanh nghiệp dẫn đầu về AI và robot nếu không nắm ít nhất 25% quyền biểu quyết.

Một thương vụ sáp nhập cũng có thể giúp Elon Musk gia tăng tài sản, bởi gói thù lao dành cho ông tại Tesla quy định rằng nhiều mục tiêu hiệu quả hoạt động sẽ được xem là đã đạt nếu một số loại hình sáp nhập nhất định được thực hiện.

“CHẠY ĐUA” THEO THỜI HẠN CHÍNH TRỊ

Theo Bloomberg, dẫn lời những người am hiểu vấn đề, mục tiêu hiện tại của Elon Musk là công bố thỏa thuận sáp nhập trong nửa đầu năm 2027 và hoàn tất thương vụ trước khi nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ của ông Donald Trump kết thúc vào tháng 1/2029.

Hoàn tất thương vụ khi ông Trump còn tại nhiệm có thể giúp kế hoạch được đón nhận một cách thuận lợi hơn về mặt chính trị, dù vẫn phải trải qua quá trình giám sát của các cơ quan quản lý và cổ đông.

Elon Musk từng dẫn dắt chiến dịch cắt giảm chi phí của chính quyền ông Trump trong năm 2025, trước khi công khai tỏ mối bất hòa với Tổng thống Mỹ. Kể từ đó đến nay, vị tỷ phú này đã hàn gắn quan hệ với ông Trump và quay trở lại chính quyền.

Dù từng có bất đồng nhưng tỷ phú Elon Musk và Tổng thống Mỹ Donald Trump hiện đã thân thiết lại như trước

Elon Musk cũng trở thành nhà tài trợ lớn nhất ủng hộ các ứng viên đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào tháng tới. Theo người phát ngôn của America PAC, siêu ủy ban hành động chính trị theo đường lối bảo thủ do Elon Musk hậu thuẫn, ông đã đóng góp hơn 276 triệu USD kể từ tháng 7 đến nay.

Một chiến thắng của đảng Dân chủ có thể dẫn đến sự giám sát chặt chẽ hơn đối với các hợp đồng liên bang của SpaceX và phần mềm tự lái của Tesla. Bản thân SpaceX cũng cảnh báo trong hồ sơ niêm yết rằng sự thay đổi tương quan quyền lực tại Quốc hội có thể gây tác động đáng kể và bất lợi đến tăng trưởng cũng như vị thế cạnh tranh của công ty.

Gần đây nhất, chính Elon Musk tiết lộ rằng cả hai công ty đã thành lập ủy ban độc lập gồm thành viên hội đồng quản trị để nghiên cứu khả năng sáp nhập. Ông gọi đây là một ý tưởng hay, nhưng đồng thời thừa nhận bản thân cảm thấy như đang “nhảy múa giữa một bãi mìn”.

Đến nay, uỷ ban vẫn chưa thống nhất các điều khoản. Bất kỳ thỏa thuận nào cũng cần có được sự ủng hộ của hơn một nửa tổng số cổ phiếu Tesla. Elon Musk cho rằng đây là một rào cản khá lớn, do vậy ông cảnh báo rằng khả năng sáp nhập vẫn chưa chắc chắn. Cổ đông Tesla sẽ có cuộc họp toàn thể vào ngày 3/12 tới.