EPR hướng tới tăng trách nhiệm trực tiếp của doanh nghiệp trong tái chế

Dự thảo sửa đổi quy định EPR đề xuất bỏ cơ chế đóng góp tài chính để hoàn thành nghĩa vụ tái chế, hướng tới tăng trách nhiệm trực tiếp của nhà sản xuất, nhập khẩu trong thu hồi, tái chế sản phẩm, bao bì sau sử dụng; đồng thời mở rộng phương thức thực hiện, tạo điều kiện phát triển thị trường tái chế.

Đó là thông tin tại Diễn đàn “Thực thi quy định EPR, thúc đẩy mô hình kinh doanh có trách nhiệm, hướng tới phát triển kinh tế tuần hoàn”, do Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam (VEPF), Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam và Công ty Cổ phần Tetra Pak Việt Nam tổ chức ngày 18/11.

Ông Nguyễn Anh Dũng, Trưởng phòng Kinh tế xanh, Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam (VEPF) đã giới thiệu các nguồn lực tài chính hỗ trợ hoạt động bảo vệ môi trường, trong đó nhấn mạnh vai trò của Quỹ trong tiếp nhận, quản lý và phân bổ kinh phí thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu (EPR).

Theo đó, đối với cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu (EPR), VEPF tiếp nhận, quản lý hai nguồn kinh phí đóng góp, gồm kinh phí hỗ trợ tái chế sản phẩm, bao bì và kinh phí hỗ trợ xử lý chất thải. Doanh nghiệp kê khai trách nhiệm EPR trước ngày 1/4 và hoàn thành nộp kinh phí trước ngày 20/4 hằng năm.

Nguồn kinh phí được phân bổ theo từng mục tiêu cụ thể. Với hoạt động tái chế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố các gói hỗ trợ, tiếp nhận hồ sơ, xem xét và phê duyệt đơn vị được hỗ trợ sau khi có ý kiến đồng thuận của Hội đồng EPR quốc gia. VEPF ký hợp đồng và giải ngân căn cứ kết quả tái chế được kiểm toán xác nhận.

Ông Nguyễn Anh Dũng, Trưởng phòng Kinh tế xanh, Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam thông tin tại diễn đàn. Ảnh: Nguyên Phương

Ông Nguyễn Anh Dũng, Trưởng phòng Kinh tế xanh, Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam thông tin tại diễn đàn. Ảnh: Nguyên Phương

Đối với xử lý chất thải, kinh phí EPR hỗ trợ địa phương thực hiện thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt; nghiên cứu, phát triển công nghệ xử lý chất thải và thu gom, xử lý bao bì chứa thuốc bảo vệ thực vật. UBND cấp tỉnh đề xuất nhu cầu hỗ trợ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt phương án phân bổ sau khi có ý kiến đồng thuận của Hội đồng EPR quốc gia. Trên cơ sở đó, VEPF chuyển kinh phí cho địa phương thông qua Quỹ Bảo vệ môi trường cấp tỉnh hoặc tổ chức tài chính tương đương.

VEPF đồng thời thực hiện báo cáo, công khai thông tin về quản lý, sử dụng kinh phí EPR, bảo đảm minh bạch trong quá trình phân bổ và giải ngân. Qua cơ chế này, nguồn đóng góp của nhà sản xuất, nhập khẩu được sử dụng để hỗ trợ hoạt động tái chế và xử lý chất thải theo quy định

Một trong những nội dung được quan tâm tại diễn đàn là định hướng sửa đổi quy định về EPR theo Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi và các văn bản hướng dẫn.

Theo bà Trần Thị Thu Hiền, chuyên viên Phòng Quản lý chất thải, Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), dự thảo sửa đổi quy định về EPR đề xuất bỏ cơ chế đóng góp tài chính để hoàn thành nghĩa vụ tái chế, hướng tới tăng tính chủ động và trách nhiệm trực tiếp của nhà sản xuất, nhập khẩu trong thu hồi, tái chế sản phẩm, bao bì sau sử dụng.

Để tạo điều kiện cho doanh nghiệp thích ứng, dự thảo đề xuất nhiều hình thức thực hiện, gồm tự thu hồi để tái chế hoặc chuyển giao cho đơn vị có chức năng phù hợp; thuê đơn vị thu hồi, tái chế; ủy quyền cho tổ chức trung gian (PRO); xuất khẩu để tái chế hoặc kết hợp các hình thức.

Theo lộ trình đề xuất, từ năm 2033, doanh nghiệp sẽ trực tiếp tổ chức thu hồi để tự tái chế, chuyển giao cho đơn vị tái chế hoặc ủy quyền cho PRO thực hiện.

Đối với các tổ chức trung gian, dự thảo yêu cầu đăng ký nhóm sản phẩm, bao bì dự kiến nhận ủy quyền trước khi hoạt động. Các tổ chức này phải bảo đảm thu hồi, chuyển giao sản phẩm, bao bì cho đơn vị tái chế phù hợp, lưu giữ hồ sơ, chứng từ để phục vụ kiểm tra toàn bộ quá trình và thực hiện kiểm toán báo cáo kết quả.

Mô hình tái chế vỏ họp giấy bắt đầu từ thu gom trưng bày tại diễn đàn. Ảnh: Nguyên Phương

Mô hình tái chế vỏ họp giấy bắt đầu từ thu gom trưng bày tại diễn đàn. Ảnh: Nguyên Phương

Một điểm đáng chú ý khác là đề xuất cho phép doanh nghiệp, tổ chức trung gian, cơ sở tái chế và cơ sở xử lý chất thải tự thiết lập hoặc phối hợp mở điểm thu hồi. Mỗi điểm có thể tiếp nhận nhiều loại sản phẩm, bao bì của các nhãn hiệu khác nhau. Giải pháp này nhằm tháo gỡ khó khăn trong thu hồi, nhất là đối với sản phẩm, bao bì thuộc nhóm chất thải nguy hại phát sinh từ hộ gia đình.

Riêng với phương tiện giao thông đường bộ, dự thảo đề xuất lùi thời điểm bắt đầu thực hiện trách nhiệm tái chế từ ngày 1/1/2027 sang ngày 1/1/2030. Khoảng thời gian bổ sung được kỳ vọng giúp doanh nghiệp chuẩn bị hệ thống thu hồi, tiếp nhận phương tiện thải bỏ và hạ tầng tái chế.

Khánh Linh

Nguồn Thời báo Tài chính: https://thoibaotaichinhvietnam.vn/epr-huong-toi-tang-trach-nhiem-truc-tiep-cua-doanh-nghiep-trong-tai-che-207148.html