EU cấm tiêu hủy quần áo tồn kho

Kể từ ngày 19/7/2026, Liên minh châu Âu (EU) đã chính thức áp dụng lệnh cấm đối với các doanh nghiệp quy mô lớn trong việc tiêu hủy quần áo, phụ kiện thời trang và giày dép tồn kho chưa bán được. Biện pháp pháp lý quyết liệt này được triển khai nhằm cắt giảm lượng rác thải công nghiệp khổng lồ, hạn chế tình trạng lãng phí tài nguyên và tạo động lực bắt buộc các thương hiệu thời trang dịch chuyển sang mô hình kinh doanh tuần hoàn.

Ảnh minh họa

Ảnh minh họa

Ảnh minh họa được tạo bởi AI

Ảnh minh họa được tạo bởi AI

Quy định mới vừa có hiệu lực là cấu phần đầu tiên trong lộ trình thực thi Quy định Thiết kế Sinh thái cho Sản phẩm Bền vững (ESPR) được EU thông qua trước đó. Theo báo cáo của Ủy ban châu Âu, mỗi năm có khoảng 4% đến 9% tổng sản lượng dệt may tại khu vực này bị tiêu hủy thông qua hình thức đốt hoặc chôn lấp ngay trước khi đưa vào sử dụng. Hành vi cố ý hủy hoại hàng hóa nhằm duy trì tính độc quyền thương hiệu và kiểm soát giá bán của các nhãn hàng thời trang nhanh không chỉ gây lãng phí nghiêm trọng nguồn nguyên liệu, nước, năng lượng và nhân lực, mà còn thải ra lượng khí nhà kính không cần thiết vào môi trường.

Ở giai đoạn đầu, lệnh cấm áp dụng trực tiếp đối với các doanh nghiệp quy mô lớn hoạt động tại thị trường EU, tức những thực thể có trên 250 lao động và doanh thu hàng năm vượt 50 triệu Euro. Doanh nghiệp quy mô vừa sẽ có thời gian chuyển đổi kéo dài 4 năm và phải tuân thủ từ năm 2030. Các doanh nghiệp quy mô nhỏ tạm thời được miễn trừ để giảm áp lực tuân thủ hành chính.

Việc định nghĩa “tiêu hủy” bao gồm mọi hành động cố ý làm hư hỏng hoặc loại bỏ sản phẩm như chất thải, khiến công tác quản trị logistics ngược và xử lý hàng trả về trở thành quy trình pháp lý nghiêm ngặt.

Thay vì tiêu hủy tự do như trước, luật mới buộc các doanh nghiệp phải ưu tiên các giải pháp thay thế nhằm kéo dài vòng đời sản phẩm theo nguyên tắc phân cấp xử lý chất thải. Các thương hiệu thời trang lớn phải tìm cách đưa hàng tồn kho trở lại thị trường thông qua giảm giá sâu, phân phối sang thị trường thứ cấp, hoặc quyên góp cho tổ chức từ thiện và doanh nghiệp xã hội.

Hoạt động tiêu hủy chỉ được phép trong một số trường hợp ngoại lệ rất hạn chế như hàng không đạt tiêu chuẩn an toàn sức khỏe, sản phẩm hư hỏng nặng không thể sửa chữa, hoặc hàng giả vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Tất cả các trường hợp này đều phải được chứng minh bằng văn bản kiểm định và báo cáo công khai hàng năm, bắt đầu từ tháng 2/2027.

Quy định mang tính hệ thống này đang nhận được những phản ứng đa chiều. Các tổ chức bảo vệ môi trường quốc tế đánh giá đây là bước đi cách mạng, đặt nền móng cho tiêu chuẩn sản xuất xanh và giảm dấu chân carbon của một trong những ngành công nghiệp ô nhiễm nhất thế giới.

Ngược lại, Hiệp hội Bán lẻ Đức (HDE) cảnh báo rằng dù người tiêu dùng có thể hưởng lợi ngắn hạn từ hàng giảm giá, lệnh cấm sẽ làm tăng đáng kể chi phí lưu kho, phân loại và hậu cần, tạo thêm áp lực tài chính lên hệ thống bán lẻ.

Tuy nhiên, giới phân tích tài chính vĩ mô cho rằng việc kiểm soát chặt chẽ chuỗi cung ứng từ thiết kế đến quản trị tồn kho sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn, buộc ngành thời trang toàn cầu từ bỏ tư duy sản xuất thừa để chuyển hẳn sang kinh tế tuần hoàn thực chất.

Nam Sơn

Nguồn Kiểm Toán: https://baokiemtoan.vn/vi/bai-viet/eu-cam-tieu-huy-quan-ao-ton-kho