EU chính thức gia nhập chiến dịch của Mỹ tăng sức ép kinh tế lên Iran

Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent phát biểu trước báo giới bên lề hội nghị G20 hôm 1/9 - Ảnh chụp màn hình.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Washington và Tehran, khi Mỹ kêu gọi các đồng minh ủng hộ cuộc chiến chống lại Iran trên cả mặt trận tài chính và quân sự.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ca ngợi EU vì đã tham gia vào chiến dịch “Operation Economic Outcast”, một chiến dịch cô lập kinh tế nhằm cắt đứt Iran khỏi hệ thống tài chính toàn cầu.

"Chúng tôi đánh giá cao lập trường mạnh mẽ và sớm của họ. Thế giới đang gửi một thông điệp rõ ràng tới Iran rằng chúng tôi sẽ không dừng lại cho đến khi mọi đường sống tài chính còn lại của Iran bị cắt đứt”, ông Bessent viết trên mạng xã hội vào tối ngày 3/9 theo giờ Mỹ.

Trong một tuyên bố hôm 31/8, EU cho biết khối này ủng hộ các nỗ lực nhằm ngăn chặn các hoạt động gây bất ổn của Tehran và nối lại các cuộc đàm phán hòa bình, bao gồm thông qua chiến dịch gia tăng sức ép kinh tế của Mỹ lên Iran. Sự ủng hộ của EU đối với chiến dịch của Mỹ được đưa ra khi các bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương của nhóm G20 dự hội nghị tại Asheville, Bắc Carolina, vào đầu tuần này.

"Mỹ đứng vững cùng các đồng minh trong việc đảm bảo rằng Iran không thể khai thác hệ thống tài chính toàn cầu để tài trợ cho tham vọng hạt nhân và các chương trình vũ khí của họ”, ông Bessent nói trong bài đăng ngày 3/9.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã khởi động chiến dịch cô lập kinh tế đối với Iran vào cuối tháng 8, nhằm vào khả năng tiếp cận của Iran với các tài sản kỹ thuật số, mua sắm công nghệ tiên tiến, dự trữ vàng, hàng không thương mại và vận tải biển. Trước khi gia nhập chiến dịch của Mỹ, EU đã duy trì riêng một chế độ trừng phạt nhằm vào các chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Iran cũng như sự hỗ trợ quân sự của nước này cho Nga.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei, đã phản đối động thái của EU khi khối này ủng hộ điều mà ông gọi là "cuộc khủng bố kinh tế" của Washington. Trong một bài đăng vào ngày 1/9, ông Baghaei cáo buộc EU đi ngược lại các giá trị của mình vì sự ép buộc của Mỹ.

Ông Bessent mô tả chiến dịch gây sức ép đối với Iran như một "cuộc tấn công kinh tế" chống lại các kết nối tài chính toàn cầu của Tehran, cảnh báo rằng các quốc gia hỗ trợ Tehran nên "chuẩn bị chia sẻ sự cô lập” nhằm vào Iran.

Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Iran, mua khoảng 90% lượng dầu thô bị trừng phạt của Iran trước chiến tranh. Hôm 25/8, Trung Quốc cảnh báo khả năng trả đũa Mỹ nếu có thêm các công ty của nước này bị đưa vào danh sách chịu lệnh trừng phạt thứ cấp mới của Mỹ liên quan đến Iran.

Trong một diễn biến khác, Hàn Quốc đang cân nhắc các lựa chọn bao gồm hỗ trợ quân sự để ủng hộ nỗ lực của Mỹ nhằm mở lại eo biển Hormuz cho vận tải thương mại - hãng tin Reuters đưa tin ngày 4/9.

Tuy nhiên, Chính phủ Hàn Quốc đã phủ nhận thông tin mà truyền thông trong nước đăng tải rằng một quyết định đã được đưa ra, nói rằng "các chi tiết liên quan đến vấn đề này vẫn chưa được quyết định” - theo hãng thông tấn Yonhap ngày 4/9. Trước đó, vào hôm 3/9, một số báo đài của Hàn Quốc nói Seoul đang chuẩn bị gửi quân đến Vùng Vịnh trước cuối năm nay, và có thể tìm kiếm sự phê chuẩn của Quốc hội ngay trong tháng này.

Các hoạt động thù địch quân sự ở Vùng Vịnh đã gia tăng trong những ngày gần đây, làm dấy lên lo ngại về khả năng trở lại của một cuộc chiến tranh trên diện rộng.

Quân đội Mỹ đã thực hiện một loạt các cuộc tấn công mới vào đầu tuần này, nhằm vào các mục tiêu quân sự ở Iran để trả đũa các cuộc tấn công vào tàu và lực lượng Mỹ trong khu vực. Iran đã đáp trả bằng cách phóng tên lửa vào các căn cứ quân sự của Mỹ trên khắp Trung Đông.

Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến đường mà khoảng 2/5 dòng chảy dầu thô toàn cầu đi qua trước chiến tranh - vẫn trong tình trạng bị hạn chế do Iran thường xuyên có các cuộc tấn công nhằm vào các tàu tìm cách đi qua làn phía Nam gần bờ biển Oman.

Về phần mình, Mỹ cũng đang duy trì một cuộc phong tỏa hải quân tại eo biển này, ngăn chặn các tàu ra vào các cảng của Iran để làm chậm lại các chuyến tàu chở dầu thô của nước này.