Nga đang giúp Iran phát triển động cơ tên lửa hành trình siêu thanh?

Theo tờ FT, dự án này bắt đầu vào năm 2023 và kéo dài đến năm 2026. Các nhà báo đã xác định chi tiết chương trình dựa trên các thư từ bị rò rỉ, dữ liệu và phân tích các bằng sáng chế quân sự.

Mục tiêu chính của C430L là giúp Iran phát triển động cơ phản lực ramjet cho tên lửa chống hạm và tên lửa hành trình phóng từ mặt đất. Chương trình này được tổ chức bởi Công ty xuất khẩu vũ khí nhà nước Nga Rosoboronexport, phối hợp với NPO Mashinostroenie .

Giấy tờ đi lại cho thấy các quan chức xuất khẩu vũ khí Nga và kỹ sư cấp cao từ NPO Mashinostroenie đã nhiều lần đến thăm Iran trước khi ký hợp đồng chương trình C430L với Bộ Quốc phòng và Hậu cần của Lực lượng Vũ trang Iran vào tháng 11/2023.

Đến năm 2025, NPO Mashinostroenie đã nhận được một lượng đáng kể tài liệu kỹ thuật của Iran về động cơ phản lực ramjet. Các kỹ sư Nga đã phân tích kết quả thử nghiệm bay và gửi cho Tehran câu hỏi về hệ thống nhiên liệu, độ ổn định đốt cháy, cửa hút khí và vòi phun.

Sang tới tháng 4/025, Công ty Rosoboronexport đề xuất cử một phái đoàn gồm khoảng hai chục chuyên gia Nga đến Iran để tiến hành công tác tham vấn kỹ thuật.

Các chuyên gia giàu kinh nghiệm từ NPO Mashinostroenie đã tham gia vào dự án. Trong số đó có ông Alexander Dergachev, lúc này giữ cương vị Phó giám đốc doanh nghiệp, đồng thời là nhà thiết kế chính của các tổ hợp tên lửa hải quân và tên lửa hành trình.

Ông Alexander Chebakov - người đứng đầu bộ phận thiết kế phát triển động cơ phản lực, đã đến thăm Tehran tổng cộng 3 lần trong năm 2023.

Các bằng sáng chế của Nga ghi nhận ông là người đứng tên đối với các phát minh liên quan đến việc điều khiển động cơ phản lực siêu âm và động cơ tên lửa hành trình.

Đoàn đại biểu còn có ông Yuriy Prokhorchuk - trưởng bộ phận khí động học và đạn đạo của NPO Mashinostroenie và là đồng tác giả của bằng sáng chế về tên lửa hành trình siêu thanh trang bị động cơ phản lực ramjet để phá hủy tàu chiến và mục tiêu mặt đất.

Tháng 7/2023, trong chuyến đi thứ ba, ông Vladislav Kuzmichev - người đứng đầu bộ phận Công nghệ Quốc phòng và Vũ trụ của Rosoboronexport tham gia cùng.

Sau đó nhân vật nói trên đã ký hợp đồng với Bộ Quốc phòng và Hậu cần Lực lượng Vũ trang Iran, thay mặt cho công ty nhà nước Nga.

Iran đã nỗ lực làm chủ công nghệ này trong nhiều thập kỷ. Năm 2016, Bộ trưởng Quốc phòng Iran khi đó đã công bố kế hoạch chế tạo tên lửa chống hạm siêu thanh.

Và tới tháng 8/2023, hãng thông tấn Tasnim liên kết với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã đưa tin về việc bắt đầu thử nghiệm nguyên mẫu tên lửa hành trình siêu thanh.

Theo các chuyên gia, sự hỗ trợ của Nga có thể giúp Iran giải quyết những vấn đề kỹ thuật trong quá trình chế tạo động cơ này và từ đó sử dụng các công nghệ thu được để phát triển nhiều loại vũ khí tên lửa khác nhau.

Tuy vậy hiện tại chưa rõ Iran đã làm chủ công nghệ đến đâu, và có vẻ như họ chưa thực sự thành công trong việc tạo ra một nguyên mẫu tên lửa hành trình siêu thanh hoàn chỉnh.