EU thông qua thỏa thuận gây tranh cãi với Mercosur

Nông dân châu Âu biểu tình phản đối thỏa thuận Mercosur. Ảnh: Shutterstock

Thỏa thuận gây tranh cãi giữa Mercosur (gồm Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay) và EU đã ngay lập tức dẫn đến các cuộc biểu tình ở Ba Lan, Pháp, Hy Lạp và Bỉ, với việc nông dân chặn các tuyến đường chính ở Paris, Brussels và Warsaw .

Sự chấp thuận của các quốc gia thành viên đã chấm dứt nhiều tháng tranh cãi ở Brussels và một trở ngại vào phút chót trước Giáng sinh, khi phe đối lập của Italia đe dọa làm đổ vỡ thỏa thuận.

Pháp, Ba Lan, Áo, Ireland và Hungary đã bỏ phiếu chống, trong khi Bỉ bỏ phiếu trắng. Thủ tướng Italia Giorgia Meloni đã ủng hộ, cho phép thỏa thuận mang tính bước ngoặt này được thông qua theo quy tắc bỏ phiếu đa số đủ điều kiện.

Để thỏa thuận có hiệu lực, Nghị viện châu Âu phải phê chuẩn, nhưng vì thương mại thuộc thẩm quyền của Ủy ban châu Âu, nên người đứng đầu Ủy ban, bà Ursula von der Leyen, dự kiến sẽ đến Paraguay vào ngày 12-1 để chính thức ký kết thỏa thuận.

Bà Von der Leyen cho biết, EU đã lắng nghe ý kiến của nông dân, nhận định đây là một “thỏa thuận đôi bên cùng có lợi”, mang lại cơ hội trị giá 50 tỷ euro cho các nhà xuất khẩu EU vào năm 2040 và tăng trưởng 9 tỷ euro cho các nước thuộc khối Mercosur. Bà cũng cam kết sẽ tăng cường kiểm soát nhập khẩu để đảm bảo các tiêu chuẩn của EU đối với thịt và các sản phẩm nông nghiệp nhập khẩu khác được tuân thủ.

Những người ủng hộ cho rằng, thỏa thuận sẽ giúp tăng cường hợp tác kinh tế của EU với các nước đang phát triển, nơi Trung Quốc đang tìm kiếm các liên minh sau những xáo trộn mà Tổng thống Mỹ Donald Trump gây ra cho trật tự thương mại quốc tế. Điều này cũng sẽ giúp EU giảm bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc đối với các khoáng sản quan trọng và đất hiếm, vốn rất cần thiết cho ngành công nghiệp ô tô và công nghệ, vì các nguyên tố này rất dồi dào ở các nước thuộc khối Mercosur.

Brazil chiếm khoảng 20% trữ lượng than chì, niken, mangan và đất hiếm của thế giới. Nhưng nước này cũng nắm giữ 94% trữ lượng niobi toàn cầu, một kim loại được sử dụng trong ngành công nghiệp hàng không vũ trụ, trong khi Argentina là nhà sản xuất lithium lớn thứ ba, một vật liệu được sử dụng trong pin của xe điện.

“Thỏa thuận này không chỉ đơn thuần là vấn đề kinh tế. Khu vực Mỹ Latinh là nơi cạnh tranh gay gắt về ảnh hưởng giữa các nước phương Tây và Trung Quốc. Việc không ký kết hiệp định thương mại tự do EU - Mercosur có nguy cơ đẩy các nền kinh tế Mỹ Latinh xích lại gần hơn với quỹ đạo của Bắc Kinh. Việc hoàn tất thỏa thuận này cũng cho thấy người châu Âu đang nghiêm túc trong việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu của họ, giảm sự phụ thuộc vào Mỹ”, Agathe Demarais, chuyên gia chính sách cấp cao tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại châu Âu, một tổ chức tư vấn hàng đầu, cho biết.

Nông dân trong các lĩnh vực chăn nuôi bò, gia cầm và trồng ngũ cốc cho rằng họ là nạn nhân ngoài ý muốn. “Điều này sẽ giết chết ngành nông nghiệp của Ba Lan”, Janusz Sampolski, một nông dân Ba Lan, nói với truyền thông quốc tế. “Chúng tôi sẽ phụ thuộc vào chuỗi cung ứng từ các nước khác”, ông lưu ý điều này có thể đe dọa an ninh lương thực của Ba Lan “trong trường hợp có nguy cơ chiến tranh”.

Còn theo Mạng lưới Hành động vì Khí hậu, thỏa thuận này không chỉ liên quan đến thuế quan và hạn ngạch mà còn "thúc đẩy nạn phá rừng" .

Theo The Guardian

Kim Phượng