EU thúc đẩy hợp tác năng lượng với Azerbaijan trong bối cảnh thị trường toàn cầu biến động

Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev (phải) chào đón Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại Baku ngày 11/3/2026. Ảnh: AP.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa đã có cuộc hội đàm với Tổng thống Ilham Aliyev tại thủ đô Baku ngày 11/3 nhằm thúc đẩy hợp tác giữa EU và Azerbaijan trong các lĩnh vực năng lượng, hạ tầng và kết nối kinh tế.

Theo trang Euronews, chuyến thăm Azerbajian của ông Costa diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng quốc tế đang chịu tác động mạnh từ những bất ổn địa chính trị tại Iran và khu vực Trung Đông, khiến nhiều nền kinh tế châu Âu tiếp tục tìm kiếm các nguồn cung năng lượng ổn định và đa dạng hơn.

Tại cuộc họp báo chung, ông Costa nhấn mạnh an ninh năng lượng tiếp tục là một trong những trụ cột quan trọng trong quan hệ giữa EU và Azerbaijan. Trong những năm gần đây, Azerbaijan đã nổi lên như một đối tác ngày càng quan trọng đối với châu Âu trong việc cung cấp khí đốt và hỗ trợ đa dạng hóa nguồn năng lượng.

AZERBAIJAN GIỮ VAI TRÒ QUAN TRỌNG TRONG CHIẾN LƯỢC NĂNG LƯỢNG CỦA EU

Theo ông Costa, Azerbaijan - đặc biệt thông qua hệ thống đường ống khí đốt Southern Gas Corridor - đã đóng vai trò trung tâm trong nỗ lực của EU nhằm giảm phụ thuộc vào một số nguồn cung năng lượng truyền thống.

Southern Gas Corridor là mạng lưới đường ống dẫn khí kéo dài hàng nghìn km, vận chuyển khí đốt từ khu vực Biển Caspi qua Thổ Nhĩ Kỳ và khu vực Balkan tới châu Âu. Hệ thống này được xem là một trong những tuyến cung cấp khí đốt chiến lược của EU trong bối cảnh khối này nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung.

Theo thỏa thuận hợp tác năng lượng giữa EU và Azerbaijan ký năm 2022, hai bên đặt mục tiêu tăng gấp đôi lượng khí đốt xuất khẩu từ Azerbaijan sang châu Âu lên khoảng 20 tỷ m3 mỗi năm trong những năm tới.

Tổng thống Aliyev cho biết hiện có khoảng 16 quốc gia châu Âu đang nhập khẩu khí đốt từ Azerbaijan, trong đó có 10 quốc gia thành viên EU. Điều này cho thấy vai trò ngày càng tăng của Azerbaijan trong mạng lưới cung ứng năng lượng của châu lục.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang chịu áp lực từ những biến động địa chính trị, Chủ tịch Hội đồng châu Âu cho rằng quan hệ đối tác năng lượng giữa EU và Azerbaijan hiện “quan trọng hơn bao giờ hết”.

TĂNG CƯỜNG KẾT NỐI THƯƠNG MẠI Á - ÂU

Ngoài việc mở rộng nguồn cung khí đốt, EU cũng bày tỏ sẵn sàng hỗ trợ Azerbaijan trong quá trình chuyển đổi năng lượng và phát triển các nguồn năng lượng sạch.

Theo ông Costa, Brussels sẵn sàng huy động các nguồn vốn đầu tư tư nhân và tài chính quốc tế để hỗ trợ các dự án năng lượng mới tại Azerbaijan. EU cũng khuyến khích các doanh nghiệp công nghệ sạch của châu Âu tham gia vào các kế hoạch phát triển năng lượng của quốc gia này.

Trong những năm gần đây, Azerbaijan bắt đầu chú trọng hơn tới phát triển năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời, nhằm đa dạng hóa cơ cấu năng lượng và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch trong dài hạn.

Việc hợp tác với các doanh nghiệp và tổ chức tài chính châu Âu được xem là yếu tố quan trọng giúp Azerbaijan thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng, đồng thời mở ra các cơ hội đầu tư mới cho doanh nghiệp châu Âu.

Bên cạnh năng lượng, hai bên cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển hạ tầng vận tải và kết nối logistics giữa châu Âu và châu Á.

Theo ông Costa, việc phát triển tuyến vận tải xuyên lục địa Middle Corridor - hành lang thương mại kết nối châu Á với châu Âu qua khu vực Kavkaz và Trung Á - có thể mở ra những cơ hội mới cho thương mại và chuỗi cung ứng giữa hai khu vực.

Tuyến Middle Corridor đang ngày càng được chú ý trong bối cảnh nhiều tuyến vận tải truyền thống giữa châu Á và châu Âu gặp gián đoạn do các biến động địa chính trị.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu cho rằng việc tăng cường kết nối hạ tầng trong khu vực sẽ góp phần nâng cao khả năng chống chịu của các chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời thúc đẩy thương mại và tăng trưởng kinh tế.

Một trong những dự án được nhắc tới là tuyến đường sắt kết nối Baku với khu vực Nakhchivan, được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường kết nối vận tải trong khu vực.

Theo các nhà hoạch định chính sách châu Âu, việc tăng cường hợp tác với Azerbaijan không chỉ giúp củng cố an ninh năng lượng mà còn góp phần mở rộng mạng lưới kết nối kinh tế giữa châu Âu và châu Á.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc, nhiều quốc gia châu Âu đang đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa nguồn cung, đồng thời tăng cường hợp tác với các đối tác năng lượng mới.

Azerbaijan, với vị trí địa lý chiến lược nằm giữa châu Âu và châu Á cùng nguồn tài nguyên khí đốt đáng kể, được xem là một trong những đối tác quan trọng trong chiến lược năng lượng dài hạn của EU.

Theo giới quan sát, việc mở rộng hợp tác giữa EU và Azerbaijan trong các lĩnh vực năng lượng, hạ tầng và logistics có thể góp phần củng cố an ninh năng lượng cho châu Âu, đồng thời thúc đẩy vai trò của khu vực Kavkaz trong mạng lưới thương mại Á - Âu đang phát triển.

Trọng Hoàng